Na zeznaniu podatkowym podpisze się jeden z małżonków

Wniosek o łączne opodatkowanie dochodów będzie mógł składać jeden z małżonków. W praktyce oznacza to, że roczne zeznanie podatkowe PIT-36 lub PIT-37 będzie mógł podpisać tylko mąż lub żona. Takie zmiany zakłada nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, którą 29 października uchwalił Sejm. Teraz dokumentem zajmie się Senat.

Małżonkowie na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym mogą być opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów. W tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

Aby móc złożyć wspólne zeznanie podatkowe, małżonkowie muszą spełnić wiele warunków. Przede wszystkim muszą pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy i w tym okresie musi istnieć między nimi wspólność majątkowa. Dodatkowe wymogi dotyczą zasad składania zeznania podaktowego. Ustawodawca wymaga, aby wniosek o wspólne opodatkowanie składali oboje małżonkowie, co w praktyce oznacza, że zeznanie musi podpisać zarówno mąż, jak i żona. Brak podpisu obojga małżonków na wspólnym zeznaniu podatkowym to częsty błąd popełniany przy wypełnianiu PIT. Zdaniem niektórych organów podatkowych nie jest to jedynie brak formalny, który można uzupełnić, lecz oznacza on wyłączenie możliwości łącznego opodatkowania dochodów małżonków.

Wymóg wspólnego podpisu na zeznaniu ma zniknąć, i to począwszy od rozliczeń podatkowych za 2010 r., a zatem w zeznaniach rocznych składanych do końca kwietnia przyszłego roku. Zgodnie z dodanym ust. 2a w art. 6 ustawy o PIT wniosek o wspólne opodatkowanie będzie mógł być wyrażony przez jednego z małżonków. W takim wypadku wniosek złożony przez jednego z małżonków będzie traktowany na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów.

W nowelizacji, w wyniku zgłoszonych w Sejmie poprawek, uregulowano również istotną kwestię związaną z ochroną podatnika przed nieuczciwym działaniem męża lub żony. Nowelizacja wprowadza wyraźne zastrzeżenie, że oświadczenie o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów podatnik będzie składał pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Brak obowiązku podpisywania wspólnego zeznania przez oboje małżonków rozwiąże problem składania wspólnych zeznań przez internet. Skutkiem zmiany będzie likwidacja uciążliwego obowiązku składania w urzędzie skarbowym pisemnego pełnomocnictwa przez jednego z małżonków, gdy zamierzają oni złożyć wspólne zeznanie podatkowe za pośrednictwem internetu.

Wyjaśnijmy, że obecnie poza spełnieniem ustawowych warunków (uprawniających do wspólnego rozliczenia, małżonkowie, którzy po raz pierwszy składają wspólny e-PIT), muszą spełnić warunek dodatkowy. Jedno z nich musi umocować drugiego do złożenia wspólnego zeznania, składając w tym celu w urzędzie skarbowym papierowe pełnomocnictwo na druku UPL-1. W związku z tym, że po wejściu w życie nowych przepisów wniosek o wspólne opodatkowanie będzie mógł złożyć jeden z małżonków, wyeliminuje to konieczność udzielania pełnomocnictwa drugiemu z małżonków do złożenia zeznania za pomocą internetu.

Nowelizacja uściśla również przepisy regulujące warunki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Obecne są niejednoznaczne. Wielu podatników wyciągało z nich wniosek, że nawet jeśli wychowują dziecko wspólnie z inną osobą, np. konkubentem, to przysługuje im preferencja z tej racji, że posiadają status panny, kawalera, wdowy, rozwodnika itp. Z takim postępowaniem nie zgadzały się organy podatkowe, a ostatecznie zostało ono zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II FSK 279/08).

Nowelizacja uchyla obecny przepis definiujący osobę samotnie wychowującą dziecko i precyzuje, że preferencyjne opodatkowanie ma zastosowanie do dochodów rodzica lub opiekuna prawnego będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, wyłącznie pod warunkiem, że rodzic lub opiekun w roku podatkowym faktycznie wychowuje dzieci samotnie (tzn. bez udziału innych osób).

Jak tłumaczyło Ministerstwo Finansów w trakcie sejmowych prac nad ustawą, zmiana nie zawęża preferencji polegającej na szczególnym obliczeniu podatku wyłącznie do osób samotnie wychowujących dzieci. Celem nowelizacji jest rozwianie wątpliwości interpretacyjnych, zatem ma ona jedynie charakter porządkujący i nie polega na zmianie zakresu podmiotowego przepisu. Wyraźne zaznaczenie w przepisie, że preferencja przysługuje, jeżeli rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci, ma po prostu wyeliminować nieprawidłowości w dotychczasowym korzystaniu z preferencji.

● małoletnie (nie ukończyły 18 lat)

● bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

● do ukończenia 25. roku życia uczące się, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu według skali lub dochodów z giełdy w łącznej wysokości przekraczającej kwotę 3089 zł (z wyjątkiem renty rodzinnej).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 6 ust. 2 i ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 1 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne uchwalonej przez Sejm 29 października 2010 r.