Zakończenie działalności sezonowej

Za niecałe trzy tygodnie koniec wakacji. Wiele osób, które w czasie lata prowadziły działalność gospodarczą, teraz będą ją zamykać. Tylko część z nich zawiesi prowadzenie biznesu, aby ponownie wznowić go w przyszłym roku. Inna część zamknie firmę definitywnie. My dziś chcemy wskazać na obowiązki podatkowe, które ma podatnik zamykający działalność gospodarczą.

Obowiązki podatkowe przy zamknięciu firmy będą zależały m.in. od formy opodatkowania, którą stosował przedsiębiorca. Jeśli płacił PIT według skali podatkowej (ze stawkami 18 i 32 proc.) lub według 19-proc. podatku liniowego, musi zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzenia spisu z natury w terminie co najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia tego spisu (w zawiadomieniu należy wskazać datę sporządzenia spisu).

Spis z natury (potocznie zwany remanentem) towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów należy sporządzić i wpisać do księgi.

Spis z natury ma na celu ustalenie dochodu do opodatkowania na dzień likwidacji działalności gospodarczej. Dochód ten ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędących środkami trwałymi - takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił - w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja.

Podatek od dochodu z remanentu likwidacyjnego wynosi 10 proc. Dochód ten należy obliczyć według następującego wzoru:

● wartość remanentu likwidacyjnego według cen zakupu x wskaźnik procentowy wynikający z udziału dochodu w przychodach = dochód z remanentu likwidacyjnego,

● dochód z remanentu likwidacyjnego x podatek w wysokości 10 proc. = zryczałtowany podatek dochodowy.

Warto wiedzieć, że gdy likwidacja działalności gospodarczej następuje w okresie od stycznia do listopada roku podatkowego - podatek uiszcza się w terminie płatności zaliczki za ostatni miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej (w przypadku podatników, którzy wybrali kwartalny sposób wpłacania zaliczek - w terminie płatności zaliczki za ostatni kwartał).

Z kolei gdy likwidacja działalności gospodarczej następuje w grudniu roku podatkowego, to zryczałtowany podatek dochodowy od dochodu z remanentu likwidacyjnego rozlicza się w zeznaniu podatkowym.

W terminie płatności podatku należy złożyć w urzędzie skarbowym spis z natury.

Przedsiębiorcy rozliczający się według skali lub liniowym PIT muszą po zakończeniu roku podatkowego złożyć zeznanie PIT-36 bądź PIT-36L. Ostatnim dniem na dopełnienie tego jest 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Podatnicy, którzy będą likwidować działalność gospodarczą, muszą także pamiętać o zamknięciu podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zamknięcie podatkowej księgi przychodów i rozchodów polega przede wszystkim na podsumowaniu poszczególnych rubryk księgi oraz na sporządzeniu remanentu. Niezbędna jest również wycena spisu z natury.

Spis z natury podlega wpisaniu do księgi także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne, a także gdy jego sporządzenie - na podstawie odrębnych przepisów - zarządził naczelnik urzędu skarbowego. W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności, spisem z natury należy objąć również wyposażenie.

Ponadto należy też pamiętać, że przy prowadzeniu:

● księgarń i antykwariatów księgarskich - spisem z natury można obejmować jedną pozycją wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne;

● działalności kantorowej - spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe;

● działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki;

● działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury należy objąć niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.

Remanent musi obejmować również towary stanowiące własność podatnika, znajdujące się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika, a także towary obce znajdujące się w zakładzie podatnika. Towary obce nie podlegają wycenie.

W tym przypadku wystarczające jest ilościowe ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.

Spis z natury, który należy sporządzić w sposób staranny i trwały, powinien zawierać co najmniej takie dane jak: imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy); datę sporządzenia spisu; numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury; szczegółowe określenie towaru i innych składników, jakie muszą zostać objęte spisem; jednostkę miary; ilość stwierdzoną w czasie spisu; cenę w złotych i groszach za jednostkę miary; wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową; łączną wartość spisu z natury oraz klauzulę "Spis zakończono na pozycji...", pod nią powinny znajdować się podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).

Podatnicy, którzy przychody z prowadzonej działalności gospodarczej rozliczali na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, muszą sporządzić na dzień likwidacji działalności spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadów oraz spis rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędących środkami trwałymi, zaliczonych do wyposażenia.

Spis z natury należy wpisać do ewidencji przychodów najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia działalności.

Po zakończeniu roku podatkowego podatnicy ryczałtu składają zeznanie PIT-28 do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym.

Przedsiębiorcy opłacający podatek dochodowy kartą podatkową o likwidacji prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej muszą zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego najpóźniej w terminie siedmiu dni od dnia zakończenia działalności.

W przypadku likwidacji działalności gospodarczej w ciągu roku podatkowego i zgłoszenia tego faktu naczelnikowi urzędu skarbowego podatek w formie karty podatkowej za ostatni miesiąc prowadzenia działalności pobiera się za okres do dnia zaprzestania działalności w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień.

Kartowicze po zakończeniu roku podatkowego składają deklarację PIT-16A. Mają na to czas do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym.

Ważne W przypadku ustania bytu prawnego podmiotu decyzja w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej wygasa z mocy prawa (z pewnymi wyjątkami). Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą po dokonaniu jej likwidacji traktowane są jako podatnicy nieprowadzący działalności

Osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej.

Wniosek EDG-1 (dla osób fizycznych likwidujących samodzielną działalność gospodarczą lub wspólników spółek cywilnych) albo zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 (dla osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej likwidujących działalność gospodarczą) wypełnione w sposób kompletny zgodnie z zawartymi na nich objaśnieniami.

Wniosek EDG-1 wraz z załącznikami można pobrać w urzędach gmin (miast) bądź ze strony internetowej Ministerstwa Gospodarki www.mg.gov.pl.

Formularze NIP-2 dostępne są w każdym urzędzie skarbowym oraz na stronie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl.

1. Wniosek EDG-1 - do urzędu gminy (miasta) prowadzącego ewidencję działalności gospodarczej, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania przedsiębiorcy.

2. Formularz aktualizacyjny NIP-2 - do właściwego sądu rejestrowego dla podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców.

3. Formularz aktualizacyjny NIP-2 - do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podmiotów niepodlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców.

Odpowiedzialna komórka organizacyjna:

Dział Ewidencji i Identyfikacji Podatników

Na podstawie złożonego wniosku EDG-1 i zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 dokonuje się zmiany danych w rejestrze podatników prowadzonym przez organ podatkowy.

1. Podatnicy mają obowiązek zgłoszenia likwidacji działalności gospodarczej w terminach:

● nie później niż w ciągu 7 dni od dnia likwidacji działalności - podatnicy podatku od towarów i usług,

● nie później niż w ciągu 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych - przedsiębiorcy,

● nie później niż w ciągu 30 dni od dnia likwidacji działalności - pozostali podatnicy.

2. Podatnicy podatku od towarów i usług mają obowiązek dodatkowo złożyć:

● oświadczenie o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na formularzu VAT-Z,

● oświadczenie dotyczące remanentu likwidacyjnego.

● Prowadzenie lub zakończenie firmy - podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej - jest dozwolone dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.

● Właściwy organ nie może żądać ani uzależniać swojej decyzji w sprawie podjęcia, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez zainteresowaną osobę od spełnienia przez nią dodatkowych warunków, w szczególności od przedłożenia dokumentów lub ujawnienia danych, nieprzewidzianych przepisami prawa.

● Właściwy organ, z wyłączeniem sądu powszechnego, nie może żądać ani uzależnić swoich rozstrzygnięć w sprawie podjęcia, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej od przedłożenia dokumentów w formie oryginału, poświadczonej kopii lub poświadczonego tłumaczenia, chyba że obowiązek taki jest przewidziany przepisami ustaw szczególnych z uwagi na nadrzędny interes publiczny lub wynika z bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo ratyfikowanych umów międzynarodowych.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).