Jakie koszty uwzględnić w zeznaniu

Skorzystanie z ulg bądź odliczeń podatkowych to niejedyna metoda na obniżenie zobowiązania podatkowego za dany rok. Podatnicy w swoich rozliczeniach z fiskusem mogą uwzględnić również koszty uzyskania przychodów. To, jakie koszty będziemy mogli w rocznym PIT uwzględnić, zależy przede wszystkim od rodzaju osiągniętych przychodów. Inne koszty uwzględni przedsiębiorca rozliczający się na PIT-36 czy PIT-36L, inne pracownik zatrudniony na umowie o pracę i składający PIT-37, a jeszcze inne osoba wykonująca wolny zawód i uzyskująca honoraria autorskie.

Podatniczka jest zatrudniona na stanowisku kierownika produkcji. Czy koszty uzyskania przychodów kierownika produkcji, jako uczestniczącego w tworzeniu utworu audiowizualnego, wynoszą 50 proc.?

W odniesieniu do niektórych przychodów ustawodawca dopuścił możliwość ustalania kosztów w sposób procentowy. W przypadku korzystania przez twórców z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami, mają zastosowanie 50-proc. koszty uzyskanego przychodu.

O zastosowaniu 50-proc. kosztów uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich decyduje wyłącznie fakt uzyskania przychodu jako wynagrodzenia za wykonanie czynności (utworu), będącej przedmiotem prawa autorskiego.

Można zastosować 50-proc. koszty uzyskania przychodu z tytułu wynagrodzeń jako uczestnika tworzenia utworu audiowizualnego tylko i wyłącznie wtedy, gdy praca wykonywana jest pracą twórczą, tzn. niepowtarzalną, ma indywidualny charakter oraz spełnia przesłanki utworu określone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zacznijmy od pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Ustawa podatkowa w sposób szczególny reguluje rozliczanie kosztów uzyskania przychodów przez pracowników. Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej:

● wynoszą 111,25 zł miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1335 zł, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

● nie mogą przekroczyć łącznie 2002,05 zł za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

● wynoszą 139,06 zł miesięcznie, a za rok podatkowy łącznie nie więcej niż 1668,72 zł, w przypadku gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę,

● nie mogą przekroczyć łącznie 2502,56 zł za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, a miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.

Wiele osób dojeżdża do miejsca pracy. Często są to spore odległości, co wiąże się z ponoszeniem dodatkowych wydatków na komunikację miejską bilety PKS czy PKP.

W takim przypadku przepisy ustawy o PIT przewidują, że jeżeli roczne pracownicze koszty uzyskania przychodów są niższe od wydatków na dojazd do zakładu lub zakładów pracy środkami transportu autobusowego, kolejowego, promowego lub komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku koszty te mogą być przyjęte przez pracownika lub przez płatnika pracownika w wysokości wydatków faktycznie poniesionych. Jednak aby z tej możliwości skorzystać, podatnik, który takie wydatki poniósł, musi posiadać imienne bilety okresowe. Jeśli np. pracodawca w informacji PIT-11 za 2009 rok uwzględni podatnikowi pracownicze koszty uzyskania przychodów, w granicach ustawowego, wyższego limitu dla dojeżdżających, a podatnik posiada imienne bilety okresowe, przewyższające ten limit, ma prawo w zeznaniu wykazać wydatki wynikające z biletów imiennych.

Jednak gdy pracownik otrzymuje zwrot kosztów dojazdu do zakładu pracy, a zwrócone koszty nie zostały zaliczone do przychodów podlegających opodatkowaniu, pracownik podwyższonych kosztów wynikających z biletów w zeznaniu nie uwzględni.

Podatnik w celu dojazdu do pracy korzysta z transportu autobusowego organizowanego przez pracodawcę. Finansowanie z tego tytułu odbywa się dwutorowo, tj. pracodawca dopłaca pracownikom za dojazdy, zaliczając te dopłaty do przychodów opodatkowanych, zaś częściowo pracownicy sami partycypują w kosztach - co również znajduje wyraz w postaci potrąceń na listach płac. Z tytułu dojazdu do pracy podatnik otrzymuje bilety imienne, natomiast na koniec roku pracodawca wydaje mu zaświadczenie, z którego wynika, że odpłatność za bilety na dojazd do pracy potrącana jest w danym okresie, a następnie doliczona w roku podatkowym do przychodów opodatkowanych pracownika. Czy podatnik może w swoim PIT uwzględnić faktycznie poniesione wydatki na dojazdy, potwierdzone biletami imiennymi?

Posiadanie przez pracownika wyłącznie zaświadczenia o wysokości faktycznie poniesionych wydatków nie stanowi przesłanki uprawniającej do zastosowania faktycznie poniesionych kosztów uzyskania przychodu. W rocznym rozliczeniu podatku faktyczne koszty uzyskania przychodów mogą być zastosowane wyłącznie na podstawie imiennych biletów okresowych.

Zaświadczenie z zakładu pracy stanowi jedynie załącznik do takich biletów, z którego wynika wysokość poniesionych przez pracownika kosztów w związku z dojazdem do pracy. Dopiero udokumentowanie wydatków okresowymi biletami imiennymi spełnia ustawową przesłankę do rozliczenia faktycznych kosztów podatkowych. Podatnik, posiadając łącznie okresowe bilety imienne oraz zaświadczenie o wysokości poniesionych wydatków, może zastosować w rozliczeniu rocznym koszty faktycznie poniesione.

Podatnicy, którzy pracowali za granicą, ale mają obowiązek rozliczania się w Polsce, mogą w swoim zeznaniu rocznym uwzględnić diety z tytułu podróży zagranicznej. Przychód osiągnięty za granicą należy pomniejszyć za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku służbowym, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczym stosunku pracy, o kwotę odpowiadającą 30 proc. równowartości diety z tytułu podróży służbowej za granicą.

Wysokość diety uzależniona jest od docelowego kraju podróży. Kwoty diet określone są w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju.

Pomniejszone o diety z tytułu podróży służbowej przychody przelicza się na złote według kursu z dnia otrzymania bądź postawienia środków pieniężnych do dyspozycji podatnika, ogłaszanego przez bank, z którego usług korzysta podatnik, i które mają zastosowanie przy kupnie walut obcych.

Jeżeli bank, z którego usług korzysta podatnik, stosuje różne kursy walut obcych i nie jest możliwe zastosowanie kursu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, lub bank nie ogłasza kursu walut, stosuje się kurs średni walut obcych z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.

W niektórych przypadkach koszty uzyskania przychodów ustawa o PIT określa w sposób procentowy. Najpopularniejszym przykładem stosowania tego typu kosztów są umowy cywilnoprawne, np. zlecenia, a także prawa autorskie.

W pierwszym przypadku, tj. umów cywilnoprawnych, podatnicy w rocznym PIT uwzględniają koszty podatkowe w wysokości 20 proc. W sytuacji drugiej, czyli uzyskiwania przychodów z tytułu praw autorskich, zastosowanie mają 50-proc. koszty uzyskania przychodów.

Jeśli podatnik nie posiada imiennych biletów, dokumentujących przejazdy do pracy, nie może w rocznym PIT uwzględnić faktycznie poniesionych na ten cel wydatków

Podatnicy do 30 kwietnia 2010 r. muszą złożyć w urzędach skarbowych następujące zeznania: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 lub PIT-39

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).