Kiedy należy wystawić PIT-8C

Formularz PIT-8C służy do wykazania dwóch źródeł przychodów - niektórych dochodów z kapitałów pieniężnych wyszczególnionych w art. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT) oraz przychodów z innych źródeł wymienionych w katalogu otwartym w art. 20 ust. 1 tej ustawy.

Informację PIT-8C o uzyskanych przychodach sporządzają podmioty, które wypłaciły w ciągu roku podatkowego osobom fizycznym określone świadczenia, ale na podstawie przepisów podatkowych nie są zobowiązane do poboru podatku czy zaliczek od tych świadczeń. Obowiązek obliczenia i wpłaty podatku spoczywa na podatniku, który dokonuje tego w odpowiednim zeznaniu rocznym na podstawie informacji otrzymanej od właściwego podmiotu.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT do końca lutego osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz osoby prawne i inne jednostki organizacyjne są zobowiązane przekazać informację PIT-8C podatnikowi i urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika. W przypadku podatnika podlegającego ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu PIT-8C przekazuje się urzędowi skarbowemu właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. W tym roku ostatni dzień lutego wypada w niedzielę, termin na przekazanie druku PIT-8C mija 1 marca.

W kwestii opodatkowania przychodów z innych źródeł przepisy podatkowe nie są precyzyjne. W wymienionym w nich przykładowym katalogu do tych źródeł zalicza się kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny; zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego; alimenty; stypendia; dotacje (subwencje), niezwiązane z działalnością gospodarczą; dopłaty; nagrody; inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów z wykonywanej pracy, z samodzielnej działalności, działalności gospodarczej i kapitałów pieniężnych oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

To jednak tylko niewielka część przychodów, które powinny zostać wykazane na formularzu PIT-8C. Druk ten służy nie tylko do wykazywania świadczeń pieniężnych, ale również wartości rzeczowych: nieodpłatnych świadczeń, takich jak nagrody rzeczowe, wycieczki, bilety czy też niektóre rodzaje udzielonych podatnikowi usług (np. finansowanie świadczeń lub wykonywanie usług na rzecz rodzin pracowników).

Przychodami podlegającymi wykazaniu w PIT-8C będą również takie świadczenia jak umorzenie kwoty udzielonej pożyczki lub odsetek (w tym odsetki od niewypłaconych odszkodowań).

W przypadku umorzenia kredytu zaciągniętego na cele prywatne przychód z tytułu umorzonego kredytu należy właśnie do przychodów z innych źródeł. Bank lub inna instytucja, która wcześniej udzieliła pożyczki czy kredytu, a następnie umorzyła zobowiązanie, sporządza i przekazuje kredytobiorcy informacje PIT-8C. Wykazanym przychodem jest kwota równa wartości umorzonej części kredytu.

Zgodnie z interpretacją przepisów podatkowych umorzenie długu jest przysporzeniem skutkującym powstaniem dochodu i podlega opodatkowaniu. Bank nie ma jednak obowiązku wystawiania PIT-8C, gdy kredyt został udzielony osobie fizycznej na cele związane z jej działalnością. Wtedy wartość umorzonego kredytu przedsiębiorca powinien rozliczyć w sposób właściwy dla przychodów z tej działalności.

Przysporzeniem majątkowym kwalifikowanym przez fiskusa do przychodów z innych źródeł jest dofinansowanie modernizacji ogrzewania domu z samorządowych Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Takim przysporzeniem nie będą jednak świadczenia wypłacone przez spółdzielnie mieszkaniowe stanowiące zwrot wydatków poniesionych uprzednio przez podatnika - np. właściciela lokalu, na remont lokalu, w skład którego wchodzi wymiana np. stolarki okiennej, drzwiowej czy instalacji elektrycznej.

Trudno jest wymienić wszystkie rodzaje świadczeń, które wymagają prezentacji w druku PIT-8C. Dlatego podmioty wypłacające te świadczenia powinny się kierować zasadą, że obowiązek ten powstaje, jeśli dokonane świadczenia lub wypłaty adresowane są do konkretnej osoby i nie stanowią przychodów określonych w art. 12-14 i 17 ustawy o PIT oraz nie zostały wymienione w jej katalogu zwolnień przedmiotowych. Dodatkowym warunkiem jest, aby w wyniku wypłaty świadczeń podatnik uzyskał realną korzyść finansową, tj. przysporzenie majątkowe.

W przypadku dochodów ze zbycia instrumentów finansowych do sporządzenia informacji są zobowiązane podmioty, które w imieniu podatnika dokonywały ich sprzedaży. Tak jest w przypadku inwestycji giełdowych, kiedy domy maklerskie w imieniu inwestorów (jako pośrednik) dokonują sprzedaży instrumentów finansowych.

W odróżnieniu od przychodów z innych źródeł w PIT-8C w przypadku przychodów giełdowych podmioty wystawiające ten druk uwzględniają również koszty uzyskania przychodów. W przypadku inwestycji giełdowych będą to oprócz ceny nabycia (objęcia) instrumentów finansowych również pobrane prowizje i opłaty dodatkowe od dokonanych transakcji. Pozostałe poniesione i odpowiednio udokumentowane wydatki podatnik (inwestor) może sam uwzględnić w zeznaniu rocznym PIT-38.

W przypadku przychodów kapitałowych w części F druku PIT-8C składający informację wykazuje przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i realizacji praw z nich wynikających, tylko co do których nie jest w stanie określić, czy podlegają opodatkowaniu, czy też nie. To podatnik powinien potrafić udowodnić, że uzyskane przez niego dochody kwalifikują się do zastosowania zwolnienia, zgodnie z którym dochody z papierów wartościowych nabytych przed 1 stycznia 2004 r. nie podlegają opodatkowaniu.

Przychodami z innych źródeł, wykazywanymi w PIT-8C (część D) i rozliczanymi w zeznaniu rocznym PIT-36 są m.in.:

● zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty; stypendia,

● dotacje, niebędące przychodem z działalności gospodarczej,

● wartości świadczeń z tytułu uprawnień do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu,

● wartości usług świadczonych przez zakłady pracy na rzecz członków rodzin swoich pracowników,

● kwoty pożyczki umorzonej emerytowi lub renciście przez były zakład pracy,

● nagrody rzeczowe niezwiązane ze sprzedażą premiową.

Przychodami z kapitałów pieniężnych wykazanymi w PIT-8C (część E), rozliczanymi w zeznaniu rocznym PIT-38 są:

● odpłatne zbycie papierów wartościowych,

● realizacja praw wynikających z papierów wartościowych,

● odpłatne zbycie pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających,

● odpłatne zbycie udziałów w spółkach mających osobowość prawną,

● objęcie udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 10 ust. 1 pkt 7 i pkt 9; art. 17 ust. 1; art. 20 ust. 1; art. 39 ust. 3; art. 42a ust 1 i ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).