Kiedy wspólnik zapłaci podatek dochodowy od powiększonych wkładów

Wspólnik spółki jawnej zdecydował się wystąpić ze spółki. Czy w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej i otrzymania udziału kapitałowego, który przekracza wartość wniesionego do spółki wkładu, będzie objęta zwolnieniem w PIT?

Od początku 2011 roku skutki podatkowe wystąpienia wspólnika określa się w zależności od tego, co wspólnik występujący ze spółki otrzymuje jako spłatę swojego udziału w spółce. Otrzymanie środków pieniężnych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki stanowi przychód z działalności gospodarczej. Z przychodów wyłączona będzie jednak wartość środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki z tytułu wystąpienia, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce.

Nowe przepisy uwzględniają to, że część majątku pochodzi z reinwestowanych zysków, które nie powinny podlegać opodatkowaniu. Podatek jest natomiast płacony dopiero, gdy dojdzie do zbycia składników wycofywanych ze spółki.

Z kolei gdy spłatę występującego ze spółki wspólnika stanowią składniki majątku inne niż środki pieniężne, to powstanie przychodu u wspólnika nastąpi dopiero w momencie zbycia składnika majątku otrzymanego w wyniku likwidacji podmiotu. W wyniku tej regulacji opodatkowaniu podlegać będzie faktyczne przysporzenie majątkowe wspólnika.

Nowe przepisy wprowadzają również zasadę, że przychód podatkowy w ogóle nie wystąpi, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wspólnik wystąpił ze spółki, do dnia odpłatnego zbycia otrzymanych składników majątku, upłynęło 6 lat, a zbycie nastąpiło poza działalnością gospodarczą.

Natomiast do końca 2010 roku zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych objęte były przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów.

Oznacza to, że wystąpienie wspólnika ze spółki i wiążący się z tym faktem zwrot przypadającego temu wspólnikowi majątku spółki nie skutkował powstaniem u niego przychodu podlegającego opodatkowaniu, bowiem dochody uzyskane dla spółki w czasie jej trwania podlegały opodatkowaniu w każdym roku podatkowym. Wypłata wkładu kapitałowego ze spółki jawnej w wysokości udziału należącego do wspólnika wychodzącego ze spółki jest wyłączona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nieprawidłowe przy tym było stanowisko organów podatkowych, które twierdziły, że różnica pomiędzy wypłaconą wartością udziału kapitałowego a wartością wkładu wniesionego przez wspólnika - jako dochód z praw majątkowych podlega opodatkowaniu PIT.

Takie stanowisko jest potwierdzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok z 7 października 2011 r., II FSK 639/10). W wyroku tym NSA uznał, że zwolnienie podatkowe nie dotyczy wartości pierwotnie wniesionego wkładu, ale dotyczy także wartości wkładu, o jaką wkład, poprzez wniesienie, w formie reinwestowania został powiększony. Jeżeli bowiem wspólnik otrzymany i opodatkowany zysk z działalności spółki pozostawia w spółce, dokonuje w tym zakresie reinwestycji, to zwiększa w ten sposób wartość wniesionego przez siebie do tej spółki wkładu.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 10 ust. 1 pkt 7, ust. 2, art.14 ust. 2 pkt 16, 17, ust. 3 pkt 12, art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).