Nowa forma odkładania pieniędzy na emeryturę

Od przyszłego roku oprócz IKE będzie jeszcze IKZE, czyli indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego.

Na IKZE pieniądze będzie mógł wpłacać każdy, kto ukończył 16 lat. Jednak małoletni ma prawo do dokonywania wpłat tylko w roku kalendarzowym, w którym uzyskuje dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę. Osoba, która chce oszczędzać na koncie, musi wybrać jedną z instytucji, która będzie prowadziła takie konta. Są nimi fundusze inwestycyjne, dobrowolne fundusze emerytalne, zakłady ubezpieczeń, podmioty prowadzące działalność maklerską i banki. Taki podmiot zawrze umowę z osobą, która chce oszczędzać na IKZE. Otrzyma ona od instytucji finansowej potwierdzenie zawarcia umowy o prowadzenie indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego.

Wcześniej taka instytucja odbierze od zgłaszającej się osoby oświadczenie, że nie gromadzi środków na IKZE w innej instytucji finansowej. Jeśli to robi, musi podać nazwę tej instytucji i oświadczyć, że dokona ona wypłaty transferowej, czyli prześle pieniądze na nowo zakładane konto. Przed złożeniem przez zainteresowanego oświadczenia instytucja finansowa odbierająca je jest obowiązana pouczyć go, że w przypadku podania nieprawdy lub zatajenia prawdy podlega on odpowiedzialności karnej. W oświadczeniu oszczędzający potwierdza, że został pouczony o takiej odpowiedzialności.

Wpłaty dokonywane na IKZE w roku kalendarzowym nie mogą przekroczyć kwoty odpowiadającej równowartości 4 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, ustalonej dla oszczędzającego za rok poprzedni. Dla pracowników ta podstawa to najczęściej ich pensja brutto, zaś np. dla osoby na urlopie wychowawczym jest to płaca minimalna. Z kolei dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą jest to co najmniej 60 proc. średniej pensji lub dla tych, którzy korzystają z dwuletniej ulgi na ZUS - 30 proc. minimalnej płacy.

Roczna wpłata na IKZE nie może jednak przekroczyć 4 proc. kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ogłoszonej na podstawie art. 19 ust. 10 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Powyżej tej kwoty nie są odprowadzane składki do ZUS i OFE. Odpowiada ona 30 średnim pensjom rocznie. W tym roku jest to 100 770 zł. Oszczędzający będzie więc mógł wpłacać na konto 4 proc. swojej pensji, ale nie więcej niż kwotę ustaloną co roku jako 4 proc. od limitu. W 2012 roku będzie mógł wpłacić nie więcej niż 100 770 zł.

W przypadku, gdy wpłata nie przekracza 4 proc. równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w poprzednim roku kalendarzowym, w danym roku kalendarzowym oszczędzający może dokonać wpłaty do tej wysokości.

Osoba oszczędzająca na IKZE będzie mogła odpisać wpłacone kwoty od dochodu. Graniczne kwoty odpisu są wyznaczone przez maksymalne wpłaty na konto, o których mowa wyżej.

Wypłata środków zgromadzonych na IKZE następuje wyłącznie na wniosek oszczędzającego, po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat oraz pod warunkiem dokonywania wpłat na konto co najmniej w pięciu latach kalendarzowych. Oszczędzający może otrzymać środki jednorazowo lub w ratach przez co najmniej 10 lat. Jeżeli ktoś będzie zasilał swoje indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego przez mniej niż 10 lat, to środki, jakie uzyska w ratach, mogą być rozłożone na okres równy okresowi, w jakim dokonywane były przez niego wpłaty. Zarówno ta jednorazowa wypłata, jak i ratalne powinny być dokonane w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia przez oszczędzającego wniosku o ich dokonanie. Kiedy otrzyma on pieniądze z konta, nie może ponownie rozpocząć gromadzenia oszczędności na IKZE.

Jeśli oszczędzający wycofa pieniądze z IKZE, będzie musiał zapłacić podatek PIT. Są tutaj możliwe różne sytuacje. Opodatkowaniu będzie podlegał:

● zwrot całkowity z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, czyli kiedy jego posiadacz, zanim ukończy 65 lat, rozwiąże umowę o prowadzenie konta,

● wypłata z konta po zakończeniu okresu oszczędzania,

● przekazanie pieniędzy zgromadzonych przez oszczędzającego na IKZE na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci posiadacza konta.

W takich przypadkach wypłata z IKZE będzie opodatkowana według progresywnej skali podatkowej.

Od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. możliwe będzie przeniesienie środków z IKE do IKZE. Są one wolne od podatku PIT. Nadwyżka tej wpłaty ponad dopuszczalny limit przypadający w danym roku podatkowym będzie odliczana w kolejnych latach. W okresie odliczeń od dochodu środków przeniesionych z IKE do IKZE, oszczędzającemu nie przysługuje prawo do zasilania konta. Wypłaty po zakończeniu okresu oszczędzania będą opodatkowane według progresywnej skali podatkowej.

Przepisy o zakładaniu indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego wchodzą w życie 1 stycznia 2012 r.

● osoba, która ukończyła 16 lat, może dobrowolnie oszczędzać na emeryturę,

● jedna osoba może mieć tylko jedno IKZE,

● konta IKZE prowadzą m.in. banki i fundusze inwestycyjne,

● maksymalna kwota wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego odpowiada 4 proc. liczonym od 30-krotności średniej płacy,

● wpłaty na konto oszczędzający odliczy od swojego dochodu,

● wypłata środków pieniężnych z IKZE jest opodatkowana podatkiem PIT.

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Art. 3, 12, 31 ustawy z 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 75, poz. 398).