Wybór metody amortyzacji określa także wysokość stawki

Podatnik, dokonując wyboru metody amortyzacji, dokonuje tym samym wyboru stawki amortyzacji, która stanowi integralną część tej metody i która nie może ulec zmianie ani w trakcie amortyzacji, ani po jej zakończeniu.

Skarżąca w 2006 r. uzyskiwała przychody z prywatnego najmu nieruchomości użytkowych. Naczelnik urzędu skarbowego po przeprowadzeniu kontroli podatkowej i postępowania podatkowego stwierdził, że skarżąca zmieniła wybraną wcześniej metodę amortyzacji środków trwałych, tj. ze stawki 2,5 proc. przewidzianej w wykazie stawek amortyzacyjnych na indywidualną stawkę w wysokości 10 proc., czym naruszyła art. 22 h ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Spór sprowadzał się do stwierdzenia, czy zmiana stawki amortyzacyjnej wynikającej z wykazu stawek amortyzacyjnych, o którym mowa w art. 22i ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na tzw. stawkę indywidualną, o której mowa w art. 22j ust. 1 ustawy o PIT, jest zmianą metody amortyzacji, na którą nie pozwala art. 22h ust. 2 ustawy.

Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnił zasady podziału amortyzacji. Powołując się na wyrok NSA (sygn. akt II FSK 103/07), wskazał, że ustawodawca w art. 22i - 22k ustawy o PIT ustanowił trzy metody amortyzacji. Po pierwsze, metodę dokonywania odpisów amortyzacyjnych z zastosowaniem stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie stawek amortyzacyjnych stanowiących załącznik nr 1 do ustawy (art. 22i ustawy). Po drugie, metodę dokonywania odpisów z zastosowaniem stawek ustalonych indywidualnie przez podatnika - w granicach zakreślonych w art. 22j ustawy o PIT. Po trzecie, metodę mieszaną, degresywno-liniową (art. 22k ustawy), która odnosi się wyłącznie do maszyn, urządzeń zaliczonych do grupy 3-6 i 8 klasyfikacji rodzajowej środków trwałych oraz środków transportu, z wyjątkiem samochodów osobowych. Podatnik, dokonując wyboru metody amortyzacji, dokonuje więc wyboru stawki amortyzacji, która stanowi integralną część metody amortyzacji i która to stawka nie może ulec zmianie ani w trakcie amortyzacji, ani też po jej zakończeniu - wyjaśnił sąd. Dodał, że możliwy jest również inny podział metod amortyzacji: na metodę liniową i degresywną, w ramach których występują różne stawki amortyzacyjne. WSA wskazał jednak, że ustawodawca postanowił wyróżnić metodę amortyzacji liniowej z zastosowaniem stawek objętych wykazem stawek amortyzacyjnych oraz metodę amortyzacji liniowej z zastosowaniem indywidualnych stawek amortyzacyjnych. Jak wynika z art. 22h ust. 2 ustawy o PIT są to dwie różne metody amortyzacji podatkowej.

Sąd przyznał więc rację organom podatkowym i orzekł, że skarżąca wbrew postanowieniom art. 22h ust. 2 ustawy o PIT zmieniła metodę amortyzacji należących do niej środków trwałych.

Sąd wyjaśnił również, że bez znaczenia są motywacje podatniczki związane ze zmianą stosowanej przez nią metody amortyzacji, a także złożona przez skarżącą korekta zeznania podatkowego. Miała więc ona obowiązek stosować stawkę amortyzacji wynoszącą 2,5 proc.

Oprac. Łukasz Zalewski

@RY1@i02/2011/093/i02.2011.093.086.003a.001.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski, starszy konsultant podatkowy w ITA Doradztwo Podatkowe

Amortyzacja z zastosowaniem stawki ustalonej indywidualnie przez podatnika jest odrębną metodą amortyzacji i nie można jej zakwalifikować jako wariantu metody liniowej. W efekcie zmianę stawek amortyzacyjnych z określonych w wykazie stawek amortyzacyjnych na stawki ustalane indywidualnie w okresie dokonywania odpisów amortyzacyjnych należy traktować jako zmianę metody amortyzacji, która, co do zasady, jest niedozwolona przez ustawodawcę. Stanowisko takie potwierdza komentowany wyrok, a także wcześniejsze orzecznictwo sądów, w tym NSA z 20 marca 2008 r. (sygn. akt II FSK 103/07). Podatnicy muszą zatem szczególnie uważnie dokonać wyboru metody amortyzacji, w szczególności pomiędzy metodą liniową a metodą z uwzględnieniem stawek ustalanych indywidualnie. Raz dokonany wybór w tym zakresie nie będzie mógł ulec zmianie w trakcie dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Przyjęcie odrębnego stanowiska niż w omawianym wyroku grozi ryzykiem zakwestionowania rozliczenia podatku dochodowego w razie kontroli ze strony władz skarbowych.