Podatki hamują Catalyst

W 2009 roku, kiedy został utworzony rynek obligacji Catalyst, odbyło się tam 35 debiutów, a łączna kwota obrotów wyniosła niecałe 170 mln zł. W ubiegłym roku debiutów było już 69, a wartość handlu przekroczyła 751 mln zł. Jednak tylko na najbardziej płynnych papierach obroty przekraczają wartość pół miliona złotych dziennie. Na niektórych obligacjach o krótkim terminie wykupu handlu nie ma prawie wcale.

Jedną z przyczyn są zawiłości podatkowe zmniejszające potencjalne dochody inwestorów i ograniczające rozwój tego rynku. W notowaniach podawana jest wyłącznie cena stanowiąca określony procent wartości nominalnej papieru. Kiedy jednak inwestor kupuje obligacje, płaci cenę z notowań powiększoną o odsetki naliczone na dzień transakcji.

Problem z podatkami pojawia się, gdy obligacja kupowana jest tuż przed wypłatą kuponu. Od całości odsetek fiskus bowiem pobiera 19-proc., zryczałtowany podatek. - W rezultacie inwestor płaci podatek od dochodu, którego nie uzyskał - mówi Tomasz Puzyrewicz, menedżer do spraw papierów dłużnych w spółce ORK BZ WBK.

Wygląda to tak, że za papier oprocentowany na 20 proc. rocznie, notowany na poziomie ceny nominalnej, czyli 100 zł, inwestor płaci tuż przed wypłatą oprocentowania np. 119 zł. Potem dochodzi do wypłaty odsetek w kwocie 20 zł pomniejszonej o podatek. Inwestor dostaje więc 16,2 zł. Ponieważ następnego dnia po wypłacie odsetek do ceny obligacji nie można doliczyć żadnych odsetek, inwestor może sprzedać papier za 100 zł. Czyli faktycznie na zakupie obligacji w tym przykładzie straci 2,8 zł. Zamieszania by nie było, gdyby nie to, że do obligacji stosuje się dwa podatki - jeden jak do akcji, a drugi jak do lokat bankowych.

Jednak analitycy zwracają uwagę, że do podobnych sytuacji może dochodzić i na giełdzie, jeśli inwestor kupi akcje przed wypłatą dywidendy. Wcześniej jest ona bowiem wliczana w cenę, a po wypłacie akcje tanieją o wysokość wypłaty z zysku. Sama dywidenda jest zaś także objęta podatkiem zryczałtowanym.

Według analityków większe znaczenie dla płynności rynku Catalyst ma stosowana zarówno przez instytucje, jak i klientów indywidualnych zasada "kup i trzymaj". Dla większości inwestujących w papiery dłużne na tym rynku podstawowym dochodem z inwestycji w obligacje są odsetki. Są one o wiele wyższe niż w przypadku lokat bankowych. Kupon od obligacji z Catalyst przekracza nierzadko 10 proc. w skali roku, podczas gdy w banku niełatwo jest znaleźć lokatę na 6 proc.

Obecnie spośród papierów korporacyjnych najwyższy kupon mają obligacje wyemitowane przez spółkę Green House Development oprocentowane na 17 proc. Rentowność można jeszcze zwiększyć, reinwestując odsetki, które wypłacane są zwykle co 6 lub 12 miesięcy. - Korzystne oprocentowanie zachęca do trzymania obligacji, a nie pozbywania się jej przed terminem wykupu. Zwłaszcza że zaletą inwestycji na Catalyst jest przejrzystość emitenta. Zatem ryzyko związane z posiadaniem obligacji jest stosunkowo niskie - mówi Jan Mazurek, główny analityk Investors TFI.

@RY1@i02/2011/046/i02.2011.046.000.013b.001.jpg@RY2@

Przybywa obligacji na Catalyście

Wysokość i zasady obliczania podatku od zysków kapitałowych reguluje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Artykuł 30a w ustępie 1 mówi, iż pobiera się 19-proc. zryczałtowany podatek od dochodów uzyskanych między innymi z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych. Warto też przytoczyć brzmienie ustępu 6 wspomnianego artykułu, który mówi, że zryczałtowany podatek, o którym wcześniej mowa, pobiera się bez pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania. Oprócz dochodów odsetkowych opodatkowany jest także dochód z odpłatnego zbycia papierów dłużnych. Do obligacji stosuje się pkt 1 z ustępu 2 art. nr 30b, który mówi, iż dochodem jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów.

Jacek Uryniuk

jacek.uryniuk@infor.pl