Płatnicy do końca stycznia składają deklaracje o zaliczkach

Styczeń to miesiąc, w którym wiele firm i instytucji musi wywiązać się z obowiązków informacyjno-sprawozdawczych wobec fiskusa, związanych z pełnieniem funkcji płatnika podatku dochodowego osób fizycznych. Do końca miesiąca płatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz zryczałtowanego podatku powinni złożyć w urzędach skarbowych deklarację o wysokości pobranych zaliczek lub podatku.

Deklaracja roczna o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych oznaczona została symbolem PIT-4R. Do jej sporządzenia zobowiązane są określone podmioty pełniące funkcję płatników PIT. Można tu wyodrębnić cztery grupy takich podmiotów. Po pierwsze są to płatnicy wymienieni w art. 31, 33 - 35 ustawy o PIT. Należą do niej m.in.:

● zakłady pracy;

● rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną;

● organy rentowe;

● banki;

● areszty śledcze i zakłady karne;

● oddziały Wojskowej Agencji Mieszkaniowej;

● centra integracji społecznej;

● podmioty przyjmujące na praktykę absolwencką.

Sporządzają oni deklaracje w związku z wypłatą należności z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, stypendiów, rent i emerytur, świadczeń integracyjnych, a także świadczeń pieniężnych wypłacanych z tytułu odbywania praktyk absolwenckich.

Do drugiej grupy płatników zobowiązanych do sporządzania deklaracji PIT-4R należą podmioty określone w art. 41 ustawy o PIT, tj. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń osobom podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu z tytułu świadczenia działalności określonej w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 ustawy o PIT.

Po trzecie, deklarację PIT-4R wypełniają komornicy sądowi lub podmioty niebędące następcami prawnymi zakładów pracy, przejmujący zobowiązania tych zakładów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, tj. podmioty wymienione w art. 42e ustawy o PIT.

Ostatnią grupą płatników objętych obowiązkiem sporządzenia deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy są osoby wymienione w art. 35a ustawy o PIT, w brzmieniu obowiązującym przed 26 października 2007 r., tj. osoby prowadzące gospodarstwa domowe, które zawarły umowę aktywizacyjną, na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, od należności wynikających z takiej umowy, do końca jej obowiązywania.

Należne zaliczki na podatek dochodowy za poszczególne miesiące roku podatkowego i ze wskazaniem liczby podatników płatnicy wykazują w części C deklaracji. Pierwszy wiersz wypełniają zakłady pracy, a także komornicy dokonujący wypłat za zakład pracy (w przypadku zajęcia wynagrodzenia) oraz podmiot niebędący następcą prawnym zakładu pracy, przejmujący jego zobowiązania.

Drugi wiersz dotyczy zaliczek od dochodów określonych w art. 33 - 35 ustawy o PIT. Zalicza się do nich m.in. dniówki obrachunkowe, wypłaty z tytułu udziału w dochodzie podzielnym spółdzielni (wypłacane przez spółdzielnie), emerytury, renty, renty strukturalne, renty socjalne, świadczenia i zasiłki przedemerytalne (wypłacane przez organy rentowe), a także emerytury i renty zagraniczne, stypendia, świadczenia wypłacane z Funduszu Pracy.

Zaliczki na podatek, których pobór został ograniczony, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o PIT należy wykazać w wierszu czwartym. Przepis ten stanowi, że jeżeli świadczenia w naturze, świadczenia ponoszone za podatnika lub inne nieodpłatne świadczenia przysługują podatnikowi za okres dłuższy niż miesiąc, przy obliczaniu zaliczek za poszczególne miesiące przyjmuje się ich wartość w wysokości przypadającej na jeden miesiąc. Natomiast jeżeli nie jest możliwe określenie, jaka część tych świadczeń przypada na jeden miesiąc, a doliczenie całej wartości w miesiącu ich uzyskania spowodowałoby niewspółmiernie wysoką zaliczkę w stosunku do wypłaty pieniężnej, zakład pracy, na wniosek podatnika, ograniczy pobór zaliczki za dany miesiąc i pobierze pozostałą część zaliczki w następnych miesiącach roku podatkowego.

W kolejnym wierszu podać należy zaliczki, które przypadły do pobrania w związku z zastosowanym ograniczeniem w poprzednich miesiącach. Przykładowo, jeżeli płatnik na wniosek podatnika ograniczył pobór jego zaliczki w kwietniu, wykazuje pobraną w maju pozostałą jej część.

W deklaracji PIT-4R wykazuje się ponadto: dodatkowo pobrany podatek wynikający z rozliczenia za rok ubiegły, a także nadpłaty oraz zwrot nadpłat w gotówce, zaliczone na poczet należnej zaliczki.

Wiersz ósmy przeznaczony jest na wpisanie kwoty pobranego podatku przekazanego na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Natomiast wiersz dziewiąty wypełniają płatnicy, którzy w 2010 r. byli zobowiązani do obliczania i pobierania zaliczek podatkowych od dochodów z działalności wykonywanej osobiście, m.in. umów-zleceń i o dzieło, kontraktów menedżerskich oraz z praw majątkowych na podstawie art. 18 ustawy o PIT (w szczególności przychody z praw autorskich). Kolejny wiersz wypełniają osoby, które zatrudniały np. pomoc domową lub opiekunkę do dziecka na podstawie umowy aktywizacyjnej, zawartej przed 26 października 2007 r., i pobierały zaliczki na podatek od wypłacanych wynagrodzeń.

Płatnik następnie wpisuje kwoty pobranego podatku do przekazania do urzędu skarbowego oraz wykazuje przysługujące mu zryczałtowane wynagrodzenie z tytułu terminowego wpłacania podatku dochodowego na rzecz budżetu państwa, za poszczególne miesiące, zgodnie z Ordynacją podatkową.

W ostatnim wierszu wpisuje się należne kwoty do wpłat za poszczególne miesiące roku podatkowego. W tym wierszu należy wykazać należne kwoty do wpłaty. Kwoty wpłat należy ustalić odejmując od kwot za kolejne miesiące z wiersza 11 odpowiednio kwoty z wiersza 12. Jeżeli w danym miesiącu różnica jest liczbą ujemną, to wpisuje się 0.

Płatnicy dokonujący wypłat podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych wypełniają z kolei deklarację PIT-8AR. Deklarację tę składają płatnicy określeni w art. 41 ust. 1 ustawy (tj. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej), którzy są obowiązani do poboru zryczałtowanego podatku, o którym mowa w art. 41 ust. 4-7 ustawy, od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych oraz spółdzielnie pobierające zryczałtowany podatek dochodowy stosownie do postanowień art. 18 ustawy z 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 202, poz. 1956 z późn. zm.).

Wyjaśnijmy, że od określonych rodzajów dochodów (przychodów) zaliczki na podatek dochodowy nie są pobierane. Zamiast tego płatnicy pobierają zryczałtowany PIT w wysokości określonej w przepisach ustawy. Dotyczy to m.in. odsetek od pożyczek, dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, wygranych w konkursach i grach, a także drobnych umów-zleceń o dzieło (jeżeli w 2010 r. suma należności określonych w umowie lub w umowach zawartych z osobą niebędącą pracownikiem płatnika z tego samego tytułu nie przekraczały miesięcznie od tego samego płatnika kwoty 200 zł).

W deklaracji PIT-8AR płatnicy muszą wykazać pobrany podatek w miesiącach, w których zostały wypłacone dochody, od których został on pobrany.

Zasadą jest, że deklarację PIT-4R oraz PIT-8AR składa się do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy płatnicy zaprzestali działalności przed tym dniem. W takim przypadku składają oni deklarację do dnia zaprzestania tej działalności. Miejscem składania deklaracji jest urząd skarbowy, którym kieruje właściwy według miejsca zamieszkania płatnika naczelnik urzędu skarbowego, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną - według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności (gdy płatnik nie posiada siedziby).

Deklarację można złożyć osobiście, za pośrednictwem poczty bądź w formie elektronicznej. Osobą uprawnioną do podpisania deklaracji jest osoba, do której obowiązków należy obliczanie i pobieranie podatków. Dane takiej osoby powinny być zgłoszone do właściwego organu podatkowego w terminie 14 dni od dnia, w którym wyznaczono inną osobę.

Płatnik, który wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej, podlega karze grzywny za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).