W jakich sytuacjach wygrane w grach i konkursach podlegają PIT

Wygrane w różnego rodzaju konkursach, a nawet grach hazardowych, podobnie jak inne przysporzenia majątkowe zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. I tak, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, od wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową, uzyskanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej (UE) lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) pobiera się podatek w wysokości 10 proc. wygranej lub nagrody. Zwycięzca jednak nie zawsze będzie musiał podzielić się wygraną z fiskusem. To, czy tak się stanie, zależy nie tylko od wysokości wygranej, ale także sposobu organizacji konkursu czy wreszcie - charakteru gry.

Konkursy w mediach

To, że nagroda podlega opodatkowaniu, nie oznacza jeszcze, że trzeba będzie zapłacić podatek. Zwycięzca w pierwszej kolejności powinien sprawdzić, czy przysługuje mu zwolnienie z PIT. Jedna z takich podatkowych preferencji ma zastosowanie w przypadku coraz bardziej popularnych konkursów i gier organizowanych i ogłaszanych przez środki masowego przekazu tj. w prasie, radiu i telewizji. Wartość uzyskanych w ten sposób wygranych lub nagród zwolniona jest z podatku dochodowego, pod warunkiem że jednorazowo nie przekraczają one 760 zł. Obowiązuje tutaj zatem kwotowy próg zwolnienia. Jeśli wartość nagrody mieści się w limicie, zwycięzca podatku nie zapłaci. W przeciwnym wypadku opodatkowaniu 10-proc. PIT podlegać będzie pełna wartość nagrody. Wynika to z brzmienia przepisu. Stanowi on, że zwolnienie ma zastosowanie, gdy wartość nagrody nie przekracza ustawowego limitu, a nie że wygrane nie podlegają podatkowi do określonej kwoty.

To samo zwolnienie dotyczy konkursów, które wprawdzie nie są organizowane i emitowane w mediach, ale dotyczą dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa lub sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową (z wyjątkiem otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności). Sprzedaż premiowa to rodzaj akcji promocyjnej skierowanej do nabywców towarów lub usług, polegająca na przyznaniu im nagrody w związku z dokonaniem przez nich zakupu. Nagroda może być powiązana z samym faktem zakupu przez osobę otrzymującą premię w postaci promocyjnego towaru, może też przysługiwać za zakup towaru za określoną kwotę czy też zebranie określonej liczby punktów. Istotą sprzedaży premiowej jest to, że nabywca po spełnieniu warunków określonych w regulaminie ma gwarancję otrzymania nagrody. W rezultacie takiej akcji promocyjnej obok głównej sprzedaży towaru dochodzi do przyznania klientowi swego rodzaju premii w postaci nagrody. W ustawie o PIT wyjaśnienie pojęcia sprzedaży premiowej można znaleźć w art. 23 ust. 1 pkt 43. Przepis ten pozwala na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów VAT należnego od nieodpłatnie przekazanych towarów, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania jest uprzednie nabycie towarów lub usług w określonej ilości lub wartości (sprzedaż premiowa).

Gry hazardowe

Podatkowe zwolnienia dotyczą także wygranych w grach organizowanych na podstawie ustawy o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.). W zależności od rodzaju gry są to zwolnienia ograniczone limitem wartości wygranej oraz nielimitowane.

Pierwsze z nich obejmują wygrane w grach liczbowych, loteriach pieniężnych, grze telebingo, zakładach wzajemnych, loteriach promocyjnych, loteriach audiotekstowych i loteriach fantowych. Są one zwolnione z PIT, pod warunkiem że jednorazowa wartość wygranych nie przekracza 2280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 6a ustawy o PIT). Od wyższych wygranych pobierany jest 10-proc. podatek dochodowy. Natomiast bez względu na wysokość wygranej w całości zwolnione z opodatkowania są wygrane w kasynach gry, wideoloteriach, grach na automatach, grach na automatach o niskich wygranych oraz grach w bingo pieniężne i fantowe (art. 21 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT).

Oba zwolnienia mają zastosowanie, pod warunkiem że gry, zakłady wzajemne i loterie urządzane są przez uprawniony podmiot na podstawie przepisów o grach i zakładach wzajemnych obowiązujących w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG.

Pobór podatku

W przypadku gdy zwolnienia podatkowe nie mają zastosowania, wygrana będzie obciążona zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10-proc. Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o PIT podatek ten pobierają płatnicy, a więc organizatorzy konkursu (gry).

Płatnikami mogą być osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Wygrana pieniężna wypłacana zwycięzcy zostanie zatem pomniejszona o podatek. Natomiast w przypadku nagród rzeczowych podatnik jest obowiązany wpłacić płatnikowi kwotę należnego zryczałtowanego podatku przed udostępnieniem wygranej (nagrody).

Organizatorzy konkursów zobowiązani są przekazywać kwoty pobranego zryczałtowanego podatku dochodowego w terminie do dnia 20. miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.

Z obowiązujących przepisów wynika zatem, że obowiązek pobierania zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu wygranych nałożony został wyłącznie na podmiot organizujący konkurs i przekazujący wygrane zwycięzcom konkursów. Przekazując zwycięzcy konkursu nagrodę, płatnik ma obowiązek pobrać zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10 proc. wygranej i przekazać go na rachunek właściwego organu podatkowego.

Dodatkowo w terminie do końca stycznia roku następującego po roku, w którym zwycięzca konkursu otrzymał wygraną (nagrodę), płatnik jest obowiązany przesłać do urzędu skarbowego właściwego dla płatnika roczną deklarację, o której mowa w art. 42 ust. 1a ustawy (tzw. PIT-8AR). Na tym kończą się obowiązki związane z rozliczeniem podatku i zwycięzca nie ma obowiązku ujmowania tego typu świadczeń w rocznym zeznaniu podatkowym.

Definicja konkursu

Przepisy podatkowe posługują się pojęciem "konkurs", ale go nie definiują, co oznacza konieczność stosowania wykładni językowej. Zdaniem organów podatkowych konkurs należy rozumieć jako przedsięwzięcie o charakterze artystycznym, rozrywkowym, sportowym, mające określony program i dające możliwość wyboru przez eliminację najlepszych wykonawców, autorów danych prac itp., zwykle wyróżnianych nagrodami. Równie ważna jak element współzawodnictwa jest strona formalna całego przedsięwzięcia. Konieczne jest sporządzenie regulaminu, w którym określone zostaną nazwa gry lub konkursu, organizator, uczestnicy, nagrody oraz sposób wyłonienia zwycięzców.

Z limitowanego zwolnienia z PIT korzystają wygrane w konkursach:

● które ogłaszane są w środkach masowego przekazu, tj. prasie, radiu, telewizji,

● które choć nie są organizowane przez środki masowego przekazu, ale są konkursami z określonych w ustawie dziedzin, tj. nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu.

Ważne

Przychody z tytułu wygranych w konkursach, grach oraz nagród związanych ze sprzedażą premiową nie podlegają łączeniu z pozostałymi przychodami i opodatkowane są w sposób zryczałtowany

PRZYKŁADY

1 Czy organizator musi sporządzić informację PIT-8C, gdy nagroda zwolniona jest z podatku

Jeżeli jednorazowa wartość wygranych w organizowanych konkursach nie przekracza kwoty 760 zł, a przedsięwzięcie spełnia warunki konkursu z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa lub sportu, to wygrane w takich konkursach w całości zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych. Wynika to z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT. Oznacza to, że organizator nie ma obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego. Nie jest on również zobowiązany do wystawienia podatnikowi informacji PIT-8C. Wyjaśnijmy, że jest to informacja o wypłaconym stypendium, przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych. Należy ją sporządzać wówczas, gdy od wypłaconych należności (świadczeń) płatnik nie jest zobowiązany do poboru zaliczki na podatek dochodowy lub zryczałtowanego podatku dochodowego i wypłacane należności (świadczenia) nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania.

2 Czy losowanie nagród podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym

W opisanej sytuacji nie można uznać, że nagrody są wypłacane w ramach sprzedaży premiowej, ponieważ pracownicy oddziałów banków nie uzyskują ich w związku z zawarciem umowy sprzedaży w swoim imieniu i na swoją rzecz. Przedsięwzięcie zostało zorganizowane w celu intensyfikacji współdziałania z oddziałami banków oraz wyróżnienia osób w nich zatrudnionych. Z pytania nie wynika też, że przedsięwzięcie zawiera elementy współzawodnictwa czy rywalizacji uczestników, niezbędne do uznania, że stanowi ono konkurs w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT. Wylosowana nagroda nie podlega więc opodatkowaniu zryczałtowanym 10-proc. podatkiem. Dla pracowników banków będzie ona stanowić przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej. Oznacza to, że podatnik będzie miał obowiązek wystawienia i przekazania podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu informacji PIT-8C o wypłaconych świadczeniach.

3 W jaki sposób określić wartość nagrody, do której dołączany jest puchar lub statuetka

Wartość przekazywanych w konkursie nagród jest istotna w kontekście możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku, które przysługuje pod warunkiem, że jednorazowa ich wartość nie przekracza 760 zł. Jeżeli wraz z nagrodą pieniężną wręczane są puchar czy statuetka, należy wliczyć ich wartość do wartości otrzymanej nagrody. Jeśli w sumie przekroczy ona 760 zł, to należy odprowadzić 10-proc. zryczałtowany podatek dochodowy. Taki obowiązek potwierdzają organy podatkowe w wydawanych interpretacjach (por. m.in. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 21 lutego 2012 r., sygn. IPTPB2/415-717/11-5/DS).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 6, 6a i 68, art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 41 ust. 4, ust. 7 pkt 1, art. 42 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ust. 4, ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).