Jak prawidłowo stosować ryczałt ewidencjonowany

Różne rodzaje aktywności można inaczej opodatkować

PROBLEM Podatnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą na skupie i sprzedaży ryb. Rozlicza się na ogólnych zasadach według skali podatkowej. Jest również wspólnikiem spółki cywilnej, która zajmuje się połowem i sprzedażą ryb. Czy ma możliwość opodatkowania uzyskiwanych dochodów z indywidualnej działalności gospodarczej na zasadach ogólnych, a przychodów ze spółki cywilnej - w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?

ODPOWIEDŹ IZBY Przepisy ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.) nie przewidują, aby z opodatkowania w formie ryczałtu wyłączeni zostali podatnicy, którzy prowadzą inną pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych.

Oznacza to, że w danym roku podatkowym dochody osiągane przez podatnika z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie mogą być opodatkowane na zasadach ogólnych (według skali podatkowej) przy jednoczesnym osiąganiu przychodów z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej, opodatkowanych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych - pod warunkiem, że nie zachodzą inne, przewidziane w ustawach okoliczności, które spowodowałyby utratę tych praw.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Natomiast z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku zryczałtowanym wynika, że podatnicy składają w urzędzie skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych - w terminie do 31 stycznia następnego roku.

Oznacza to, że w opisanej sytuacji z tytułu prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych (według skali podatkowej) podatnik zobowiązany będzie złożyć we właściwym urzędzie skarbowym zeznanie PIT-36 w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Natomiast działalność prowadzoną w formie spółki cywilnej, opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych będzie musiał rozliczyć, składając zeznanie PIT-28 w terminie do 31 stycznia następnego roku.

Interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 17 lipca 2012 r. nr ITPB1/415-446/12/HD.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.07100060a.101.jpg@RY2@

Mirosława Zugaj menedżer, doradca podatkowy w Grant Thornton

Prowadząc samodzielnie kilka różnych rodzajów działalności gospodarczej lub będąc jednocześnie wspólnikiem spółki cywilnej lub jawnej, w których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, można dokonać wyboru i np. indywidualną działalność gospodarczą opodatkować na zasadach ogólnych, a przychody ze spółki opodatkować podatkiem zryczałtowanym. Jednocześnie przychodów opodatkowanych w formach zryczałtowanych nie łączy się z przychodami z innych źródeł, podlegających opodatkowaniu na podstawie ustawy PIT. W interpretacji różne formy opodatkowania dotyczyły różnych rodzajów działalności. Możliwy jest jednak także wybór różnych form opodatkowania dla tego samego rodzaju działalności, ale prowadzonej w różnych formach prawnych. Należy też pamiętać, że wybór stawki liniowej zgodnie z ustawą o PIT, wiąże się z koniecznością opodatkowania tą stawką wszystkich form prowadzenia działalności, ale opodatkowanych wyłącznie na podstawie ustawy PIT. Możliwe jest więc również łączenie stawki liniowej i ryczałtu.

Przekroczenie limitu oznacza rozliczenia według skali

Podatnik od 1992 r. prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym. W kwietniu 2012 r. przeprowadzono kontrolę podatkową. W jej toku stwierdzono, że w 2010 r. został przekroczony limit przychodów z działalności w wysokości 150 tys. euro. Podatnik pomyłkowo przyjął kurs przeliczeniowy z 1 grudnia 2010 r. W wyniku przekroczenia limitu na rok 2011 r. zostało określone zobowiązanie podatkowe obliczone na zasadach ogólnych. Przedsiębiorca zapłacił podatek w ustalonej wysokości i w przewidzianym terminie, uznając, że tym samym poniósł karę za swoją nieuwagę. Do dnia wszczęcia czynności kontrolnych podatnik był przekonany, że w dalszym ciągu może stosować ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i dlatego w terminie do 20 stycznia 2012 r. nie składał oświadczenia o zmianie formy opodatkowania. Czy w 2012 r. podatnik prawidłowo korzysta ze zryczałtowanej formy opodatkowania?

Podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 150 tys. euro, lub uzyskali przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 150 tys. euro. Kwoty wyrażone w euro przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP, obowiązującego 1 października roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 2 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.). Z uwagi na fakt, że w roku 2010 przychód uzyskany przez podatnika przekroczył kwotę 150 tys. euro, został on zobowiązany od 1 stycznia 2011 r. do zmiany formy opodatkowania na zasady ogólne. W razie utraty warunków do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podatnik ma obowiązek, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, zaprowadzić właściwe księgi - chyba że jest zwolniony z tego obowiązku - i opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361) dochody osiągnięte przez podatników z pozarolniczej działalności gospodarczej są opodatkowane według skali podatkowej, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym. Jednym z warunków zastosowania zryczałtowanego opodatkowania jest więc złożenie wniosku lub oświadczenia o jego wyborze.

Pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika nie później niż do 20 stycznia roku podatkowego, natomiast podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Przy czym, jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Przekroczenie w 2010 r. limitu przychodu 150 tys. euro spowodowało, że podatnik w 2011 r. nie mógł być opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ma to natomiast wpływ na formę opodatkowania w roku 2012. Jeżeli bowiem podatnik do 20 stycznia 2012 r. nie złożył oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, to w roku 2012 z mocy obowiązującego prawa podatkowego był zobowiązany do opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach ogólnych.

Interpretacja indywidualna dyrektora izby skarbowej w Warszawie z 20 lipca 2012 r. nr IPPB1/415-522/12-2/JB.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.07100060a.102.jpg@RY2@

Katarzyna Siekiera, konsultant podatkowy w FL Tax - Paweł Fałkowski, Kamil Lewandowski

Stanowisko wyrażone w omawianej interpretacji jest prawidłowe. Trudno zgodzić się z podatnikiem, że nie powinien być dodatkowo karany w związku z brakiem wiedzy o przekroczeniu limitu w 2010 roku. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektorych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jasno określa, z jakiego dnia należy przyjąć kurs do obliczenia wysokości limitu. Opodatkowanie przychodów z 2012 roku na zasadach ogólnych jest zaś konsekwencją braku złożenia oświadczenia o zmianie formy opodatkowania, nie zaś karą nałożoną arbitralnie przez organy podatkowe.

Odrębną kwestią jest, czy taka wynikająca z przepisów sankcja w postaci konieczności stosowania zasad ogólnych w kolejnych latach jest uzasadniona. Zmiana takiego stanu rzeczy wymagałaby jednak zmiany przepisów. Obecna ich treść nie pozostawia wątpliwości co do słuszności stanowiska organu podatkowego. Warto dodać, że omawiana interpretacja wpisuje się w dotychczasową linię interpretacyjną i orzeczniczą. Stanowisko, zgodnie z którym ponowne opodatkowanie w formie ryczałtu wymaga złożenia oświadczenia do urzędu skarbowego wyrażone zostało m.in. przez dyrektora izby skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 8 października 2010 r. (sygn. akt ILBP1/415-891/10-2/KŁ), a także przez NSA w wyroku 11 lutego 2011 r. (sygn. akt II FSK 1817/09).

Podatnik samodzielnie klasyfikuje rodzaj działalności

Podatnik prowadzi działalność usługową związaną z projektowaniem i rozwojem technologii informatycznych dla sieci i systemów komputerowych. Wykonywane usługi według PKWiU z 2008 r. sklasyfikowane są pod symbolem 62.01.12.0. Czy właściwa stawka ryczałtu wynosi 8,5 proc.?

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.) użyte w niej określenie "działalność usługowa" oznacza pozarolniczą działalność gospodarczą, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz.U. nr 207, poz. 1293 z późn. zm.). Trzeba przy tym pamiętać, że ilekroć w ustawie używa się oznaczenia "ex" przy symbolu danego grupowania PKWiU, oznacza to, że zakres wyrobów lub usług jest węższy niż określony w tym grupowaniu.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. g ustawy o podatku zryczałtowanym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 17 proc. przychodów ze świadczenia usług związanych z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 62.02.10.0), związanych z oprogramowaniem (PKWiU ex 62.01.1), objętych grupowaniem "Oryginały oprogramowania komputerowego" (PKWiU 62.01.2), związanych z doradztwem w zakresie oprogramowania (PKWiU ex 62.02), w zakresie instalowania oprogramowania (PKWiU ex 62.09.20.0), związanych z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi (PKWiU 62.03.1).

Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5 proc. przychodów z działalności usługowej.

Zauważyć należy, że możliwość opłacania oraz wysokość stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zależą wyłącznie od faktycznego rodzaju świadczonych w ramach tej działalności usług. Kwalifikacji poszczególnych przychodów ze świadczonych usług do określonego symbolu PKWiU dokonuje sam podatnik.

W przypadku trudności w ustaleniu symbolu PKWiU zainteresowany podmiot może zwrócić się o jego wskazanie i o wydanie opinii do Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacji Urzędu Statystycznego w Łodzi.

Stwierdzić należy, że co do zasady, przychody uzyskiwane przez podatnika ze świadczenia usług związanych z projektowaniem i rozwojem technologii informatycznych dla sieci i systemów komputerowych sklasyfikowanych według PKWiU z 2008 r. pod symbolem 62.01.12.0 będą mogły być opodatkowane 8,5-proc. stawką ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jednakże w takim zakresie, w jakim usługi te będą związane z oprogramowaniem, uzyskiwane ze świadczenia tych usług przychody będą podlegać opodatkowaniu 17-proc. stawką ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Zauważyć przy tym należy, że grupowanie PKWiU 62.01.1 obejmuje również świadczone przez podatnika usługi, sklasyfikowane pod symbolem 62.01.12.0, jednakże znajdujące się przy nim oznaczenie "ex" oznacza, że 17-proc. stawkę ryczałtu należy stosować wyłącznie do przychodów uzyskiwanych ze świadczenia usług związanych z oprogramowaniem.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 9 marca 2012 r. nr IBPBI/1/415-1260/11/WRz.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.07100060a.103.jpg@RY2@

dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy prowadzący Kancelarię Initium

Dyrektor izby skarbowej potwierdził, że o możliwości stosowania podatku zryczałtowanego rozstrzygają faktycznie wykonywane przez podatnika usługi. Treść ustawy nie ułatwia jednak precyzyjnego określenia, kiedy świadczenie określonych usług korzysta z opodatkowania zryczałtowanego. Stosowane są bowiem zarówno określenia o charakterze ogólnym (np. przychody z działalności usługowej), jak też szczegółowym, odwołującym się do klasyfikacji statystycznej. Mając na uwadze fakt, że dynamika rozwoju gospodarczego bardzo często wyprzedza regulacje ustawowe, w szczególności kazuistyczne definiowanie czynności podlegających opodatkowaniu, prezentowana interpretacja wskazuje na istotne dla podatników ryzyko prawidłowego wyboru zarówno samej możliwości opodatkowania podatkiem zryczałtowanym, jak również stawki dla określonego rodzaju prowadzonej działalności. Niespełnienie warunków do objęcia rozliczeniem ryczałtowym prowadzić może do oszacowania podstawy opodatkowania i objęcia jej stawkami podatku dochodowego. W konsekwencji wymiar podatku może istotnie odbiegać od zapłaconego podatku zryczałtowanego.

Usługa finansowa bez wynagrodzenia nie ma wpływu na podatek

Podatniczka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży wyrobów rehabilitacyjnych. Ze względu na wysoką cenę oferowanych towarów podpisała z bankiem umowę o współpracy w zakresie sprzedaży ratalnej towarów. W umowie nie przewidziano wynagrodzenia z tytułu podjętej współpracy. Czy podatniczka może korzystać z opodatkowania w formie ryczałtu?

Opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie stosuje się do podatników osiągających w całości lub części przychody z tytułu świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.). Załącznik ten stanowi wykaz usług, których świadczenie wyłącza z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, oznaczonych według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Pod pozycją 26 wymieniono tu usługi finansowe i ubezpieczeniowe, sklasyfikowane według PKWiU w Sekcji K.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że możliwość opłacania oraz wysokość stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zależy wyłącznie od faktycznego rodzaju świadczonych w ramach tej działalności usług. Przy czym działalność w zakresie handlu to sprzedaż, w stanie nieprzetworzonym, nabytych uprzednio produktów (wyrobów) i towarów, w tym również takich, które zostały przez sprzedawcę zapakowane lub rozważone do mniejszych opakowań albo rozlane do butelek, puszek lub mniejszych pojemników.

Skoro wskazane we wniosku usługi, związane z zawarciem z bankiem umowy o współpracy, podatniczka wykonuje nieodpłatnie (nie pobierając z tego tytułu wynagrodzenia), to nawet uznanie tych usług za usługi wymienione w załączniku nr 2, których świadczenie wyłącza podatnika z opodatkowania ryczałtem (w tym np. za usługi bankowe), nie pozbawia podatniczki możliwości korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jako formy opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej. Świadczenie przez podatniczkę usług nieodpłatnie oznacza, że nie uzyskuje ona z tego tytułu przychodów.

W przedstawionej sprawie nie została zatem spełniona przesłanka negatywna określona w art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wyłączająca możliwość opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Tym samym prowadzona przez wnioskodawczynię działalność usługowa w zakresie handlu, może być opodatkowana ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 11 maja 2012 r. nr IBPBI/1/415-188/12/WRz

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.07100060a.104.jpg@RY2@

Rafał Sidorowicz, doradca podatkowy, konsultant w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Interpretacja ma istotne znaczenie dla podatników, którzy obok zasadniczego przedmiotu działalności gospodarczej decydują się na świadczenie szeroko pojętych usług finansowych wspierających działania sprzedażowe. Organ podatkowy prawidłowo wskazał, że utrata prawa do zastosowania tej formy opodatkowania i konieczność opodatkowania przychodów na zasadach ogólnych nie jest konsekwencją samego faktu wykonywania usług wskazanych w załączniku nr 2. Istotne jest bowiem ustalenie, czy w związku z wykonywaniem powyższych usług podatnik uzyskuje jakiekolwiek przychody. Jeżeli usługi te świadczone są na podstawie umów, które nie przewidują jakiejkolwiek odpłatności na rzecz podatnika, wówczas podatnik zachowuje prawo do dalszego rozliczania przychodów z działalności gospodarczej w formie ryczałtu z uwzględnieniem pozostałych przesłanek przewidzianych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

5,5 proc. przy sprzedaży znaczków pocztowych i biletów

Podatniczka jest właścicielką sklepu wielobranżowego i z tytułu sprzedaży detalicznej opłaca ryczałt w wysokości 3 proc. Zawarła umowę agencyjną z Pocztą Polską, w ramach której przyjmuje listy, wpłaty na rachunki bankowe, sprzedaje znaczki i towary handlowe w postaci kartek, kopert. Przychód podatniczka rozlicza według 8,5-proc. stawki. Czy postępuje prawidłowo?

Jeżeli podatnik obowiązany do prowadzenia ewidencji przychodów prowadzi działalność, z której przychody są opodatkowane różnymi stawkami, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ustala się według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności. W razie gdy podatnik nie prowadzi ewidencji w sposób zapewniający ustalenie przychodów dla każdego rodzaju działalności, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5 proc. przychodów (z pewnymi wyjątkami, gdzie stawka może wynieść 20 proc. lub 17 proc.). Podatniczka błędnie określiła stawkę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla usług świadczonych na rzecz Poczty Polskiej. Przychód uzyskany w związku z wykonaniem usług na rzecz Poczty Polskiej nie będzie podlegać opodatkowaniu wyłącznie stawką ryczałtu 8,5 proc. Do przychodów z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych do automatów należy zastosować stawkę 5,5 proc. Wynika to z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.). Natomiast według stawki 8,5 proc. będą opodatkowane wyłącznie przychody z pozostałej części prowizyjnego wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług na rzecz Poczty Polskiej.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 6 czerwca 2012 r. nr ITPB1/415-300/12/AD

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.07100060a.105.jpg@RY2@

Grzegorz Grochowina, ekspert podatkowy w KPMG

Dla wielu przedsiębiorców współpracujących z Pocztą Polską na podstawie umów agencyjnych interpretacja ta może rozwiać wiele wątpliwości. Organ podatkowy wyraźnie wskazał, że wysokość stawki ryczałtu nie zależy od odbiorcy usługi, a więc w tym wypadku od Poczty Polskiej, lecz wyłącznie od faktycznego rodzaju świadczonych usług na jego rzecz. Podatnik zobowiązany jest do ustalenia właściwej stawki dla każdej usługi. Nie powinien w żadnym wypadku sugerować się faktem, że usługi te, choć opodatkowane różnymi stawkami, świadczone są dla jednego odbiorcy.

Oprac. Magdalena Majkowska