Przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy bez PIT

W przypadku przeznaczenia zysku na kapitał zapasowy w spółce komandytowo-akcyjnej po stronie akcjonariusza nie powstaje przychód z udziału w spółce niebędącej osobą prawną. Zysk przeznaczony na kapitał zapasowy nie jest kwotą należną.

Sprawa dotyczyła interpretacji podatkowej. We wniosku skarżący przedstawił, że w 2007 roku był akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej. 1 stycznia 2008 r. nabył dodatkowe akcje tej spółki. Ponieważ walne zgromadzenie akcjonariuszy w 2008 roku podjęło decyzję o przeznaczeniu zysku przypadającego akcjonariuszom za 2007 rok w całości na kapitał zapasowy spółki, skarżący nie otrzymał dywidendy. Spytał ministra finansów, czy jeżeli został przeznaczony cały zysk spółki, przypadający akcjonariuszom, na kapitał zapasowy, to czy z tego tytułu powstał obowiązek podatkowy, i kto ma zapłacić podatek.

Skarżący uważał, że jeśli zysk spółki przypadający akcjonariuszom przeznaczono na kapitał zapasowy, po stronie akcjonariuszy nie występuje obowiązek podatkowy, ponieważ przeznaczenie zysku spółki na kapitał zapasowy nie jest równoznaczne z wypłatą (świadczeniami) lub pozostawianiem do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych.

Minister finansów stwierdził, że brak wypłaty dochodu po zakończeniu roku podatkowego nie powoduje, że u wspólnika dochód ten nie powstał, a sposób przeznaczenia tego dochodu przez wspólników lub akcjonariuszy pozostaje podatkowo obojętny. Tym samym uchwała o przeznaczeniu zysku na kapitał zapasowy podjęta w 2008 roku nie mogła skutkować brakiem opodatkowania dochodu w ciągu 2007 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika. Sąd wskazał, że przepisy prawa podatkowego stanowią autonomiczną całość, w stosunku do której inne regulacje prawne, w tym przepisy kodeksu spółek handlowych, mogą być traktowane jako przepisy szczególne tylko wówczas, gdy prawo podatkowe tak stanowi. Oparcie przez skarżącego argumentacji na przepisach kodeksu spółek handlowych jest niezasadne. W ocenie sądu nie jest możliwe wywodzenie skutków podatkowych z przepisów przywołanej ustawy. Tym samym pogląd skarżącego, że dopiero wraz z podjęciem uchwały o podziale zysku i wypłacie dywidendy powstaje obowiązek podatkowy nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił w pełni stanowisko organu interpretacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu wojewódzkiego.

NSA przyznał rację skarżącemu, że w przypadku przeznaczenia zysku na kapitał zapasowy po stronie akcjonariusza nie powstaje przychód z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, a to dlatego, że zysku przeznaczonego na kapitał zapasowy nie można rozumieć jako kwoty należnej. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że w świetle interpretacji udzielonej przez ministra finansów dochodzi do opodatkowania przychodów, których skarżący nie tylko nie otrzymał faktycznie, ale i są mu nienależne, ponieważ nie powstało prawo do ich dochodzenia od spółki. Tylko wraz z powstaniem uprawnienia akcjonariusza do żądania od spółki komandytowo-akcyjnej wypłaty należnej części zysku możemy mówić o powstaniu przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej jako kwoty należnej akcjonariuszowi. Ponadto skoro przychód akcjonariusza z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej powstaje wraz z wystąpieniem wspomnianych przesłanek i nabyciem wierzytelności o wypłatę dywidendy, nie istnieje obowiązek bieżącego wpłacania przez akcjonariusza zaliczek miesięcznych na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych w roku, którego dotyczy zysk spółki komandytowo-akcyjnej.

Oprac. Przemysław Molik

Wyrok NSA z 28 września 2012 r., sygn. akt II FSK 248/11, prawomocny.