Zaliczki na podatek rolnicy ustalą na podstawie ksiąg

Podatnicy, którzy prowadzą działy specjalne produkcji rolnej (dalej: podatnicy), w 2015 r. i latach wcześniejszych mogli wybierać sposób rozliczania podatku dochodowego. Pierwsza możliwość to według zasad ogólnych, czyli na podstawie prowadzonej księgi (podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowej), druga - z wykorzystaniem norm szacunkowych dochodu z określonej powierzchni upraw lub jednostki produkcji zwierzęcej, określonych w załączniku nr 2 do ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Od 2016 r. możliwości wyboru nie będą mieli podatnicy, którzy prowadzą księgi rachunkowe. Taką zmianę wprowadza od 1 stycznia 2016 r. ustawa z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw.

Obecnie

Podatnicy mają dziś obowiązek prowadzenia ksiąg i ustalania na ich podstawie dochodu tylko wtedy, gdy zgłosili zamiar prowadzenia ksiąg w urzędzie skarbowym. W przeciwnym razie dochód z działów specjalnych produkcji rolnej ustalają przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu z określonej powierzchni upraw lub jednostki produkcji zwierzęcej. Potwierdziły to interpretacje indywidualne dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 11 grudnia 2014 r., nr ITPB1/415-959/14/AK, i z 12 sierpnia 2014 r., nr ITPB1/415-572/14/AK.

Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, których przychody w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość 1 200 000 euro. Osiągnięcie tego limitu przychodów u podatnika, który nie zgłosił zamiaru prowadzenia ksiąg do urzędu skarbowego, nie było jednak okolicznością wiążącą dla ustalania dochodów z ksiąg. Jeśli bowiem podatnik zamiaru takiego nie zgłosił, to dochód z działów specjalnych produkcji rolnej określany był wyłącznie na podstawie norm szacunkowych dochodu (określonych w załączniku nr 2 do ustawy), i to również wtedy, gdy przychód przekroczył limit z art. 24a ust. 4 ustawy o PIT i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Pojawiała się zatem niespójność - po co prowadzić księgi rachunkowe, które są księgami podatkowymi, jeśli dochód będzie opodatkowany na podstawie norm szacunkowych.

Zmiana

Od 1 stycznia 2016 r. na podstawie znowelizowanego art. 15 ustawy o PIT podatnicy, którzy mają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, w związku z przekroczeniem limitu 1 200 000 euro przychodów z działalności nie będą mogli ustalać podatku w sposób uproszczony. Podstawa opodatkowania będzie ustalana na podstawie danych pochodzących z ksiąg rachunkowych prowadzonych zgodnie z ustawą o rachunkowości, oczywiście z uwzględnieniem regulacji podatkowych. Znowelizowany art. 15 ust. 2 ustawy o PIT wskazuje nawet, że w takim wypadku nie ma obowiązku zawiadamiania corocznie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o założeniu ksiąg rachunkowych. Jest on zawiadamiany raz, w momencie założenia ksiąg rachunkowych.

Ustawa o rachunkowości przewiduje możliwość prowadzenia ksiąg rachunkowych na zasadzie dobrowolności, jeśli przychody ze sprzedaży produktów, towarów i operacji finansowych nie przekroczyły 1 200 000 euro. Zgodnie ze znowelizowanym art. 15 ust. 1 ustawy o PIT podatnicy, którzy dobrowolnie będą prowadzić księgi rachunkowe, nie będą mieli możliwości wyboru rozliczania podatku dochodowego z działów specjalnych produkcji rolnej w sposób uproszczony. Będą musieli ustalać przychód z tej działalności na ogólnych zasadach, uwzględniając rzeczywiste przychody i koszty uzyskania przychodów wynikające z ksiąg rachunkowych. O zamiarze założenia ksiąg podatnik jest zobowiązany zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed rozpoczęciem roku podatkowego albo przed rozpoczęciem prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli nastąpiło ono w ciągu roku.

Oznacza to, że od 2016 r. będzie jasne, że w przypadku gdy podatnik będzie prowadził księgi rachunkowe (obligatoryjnie lub dobrowolnie), nie będzie wpłacał zaliczki na podatek dochodowy w wysokości ustalonej przez naczelnika urzędu skarbowego. Będzie wpłacał zaliczki ustalone w sposób narastający na podstawie rzeczywistej wartości przychodów i kosztów ich uzyskania.

PRZYKŁAD 1

Uprawa warzyw

Jan Kowalski prowadzi działalność gospodarczą w zakresie uprawy warzyw w tunelach foliowych. Prowadzi księgi rachunkowe. W 2014 r. złożył deklarację PIT-6L, w której wskazał, że prawdopodobny dochód wyniesie 126 000 zł. Naczelnik urzędu skarbowego wydał decyzję, że miesięczna zaliczka na podatek dochodowy wyniesie 1990 zł. W 2015 r. podatnik będzie zobowiązany do wpłacania zaliczek ww. wysokości. Natomiast w 2016 r. nie będzie wpłacał zaliczek na podstawie planowanego na 2016 r. dochodu. Tabela przedstawia wysokość zaliczek (wyliczonych w sposób uproszczony) przy założeniu, że rozmiary działalności były podobne jak w 2015 r. Dochód będzie ustalany na podstawie rzeczywiście ponoszonych kosztów i osiąganych przychodów.

	38 000	28 000	10 000	10 000	1900	1900
	33 000	15 000	18 000	28 000	5320	3420
	32 000	16 000	16 000	44 000	8360	3040
	42 000	26 000	16 000	60 000	11 400	3040
	48 000	36 000	12 000	72 000	13 680	2280
	39 000	30 000	9000	81 000	15 390	1710
	26 000	15 000	11 000	92 000	17 480	2090
	25 000	12 000	13 000	105 000	19 950	2470
	25 000	12 000	13 000	118 000	22 420	2470
	18 000	18 000	-	118 000	22 420	-
	26 000	25 000	1000	119 000	22 610	190
	32 500	32 000	500	119 500	22 705	95

Jak zatem widać, zaliczki ustalane na podstawie rzeczywistych danych będą zróżnicowane w poszczególnych miesiącach - ich wysokość będzie zależała od rozmiarów działalności w danym miesiącu i będzie odzwierciedlała sezonowość działalności.

Działy specjalne produkcji rolnej:

● uprawy grzybów i ich grzybni (powyżej 25 mkw. powierzchni uprawowej), a także roślin "in vitro" (1 mkw. powierzchni półek i powyżej);

● fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego (kurczęta, gęsi, kaczki, indyki - powyżej 100 sztuk) i nieśnego (powyżej 80 sztuk);

● wylęgarnie drobiu: kurcząt, gęsi, kaczek, indyków (bez względu na liczbę sztuk uzyskanych z wylęgu);

● uprawy w szklarniach ogrzewanych lub nieogrzewanych (powyżej 25 mkw. powierzchni ogólnej) i w tunelach foliowych ogrzewanych (powyżej 50 mkw. powierzchni ogólnej).

@RY1@i02/2015/104/i02.2015.104.00800010b.802.jpg@RY2@

dr Katarzyna Trzpioła

Katedra Rachunkowości i Finansów UW

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 699).