20 pytań o ulgi, odliczenia i wysyłkę przez internet

1 Czy liczą się dochody zagraniczne

Z zeszłym roku studiujący syn pracował w Niemczech - pisze pani Katarzyna. - Dochody, które uzyskał, są zwolnione z podatku w Polsce. Czy wlicza się je do limitu przychodów dziecka, które uniemożliwiają skorzystanie z ulgi prorodzinnej - pyta czytelniczka.

Choć fiskus może to zakwestionować. Możliwe jest również odliczanie ulgi na dziecko pełnoletnie pozostające na utrzymaniu podatnika, które nie ukończyło 25. roku życia, uczące się lub studiujące (również za granicą). Warunkiem skorzystania z ulgi jest to, aby dziecko nie uzyskało w roku podatkowym dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej lub kapitałów pieniężnych opodatkowanych 19-proc. stawką podatkową w łącznej wysokości przekraczającej 3089 zł. Wynika to z art. 27f, w związku z art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.

Przepisy wskazują, że limit dochodów pełnoletniego, studiującego dziecka odnosi się do dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej oraz dochodów z papierów wartościowych. Tymczasem dochody syna, jak wskazuje pani Katarzyna, były zwolnione z podatku w Polsce. Nie powinny być więc wliczane do określonej w przepisach kwoty. Tego samego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 22 grudnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Op 519/15). Sąd podkreślił, że za korzystnym dla podatnika stanowiskiem przemawia nie tylko prawidłowe odczytanie treści przepisów, będące wynikiem wykładni językowej, ale również cele omawianej instytucji, której zadaniem jest pomoc w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania dzieci w ramach polityki prorodzinnej. Wyrok jednak jest nieprawomocny, a fiskus ma odmienne zdanie na ten temat. Przykładem jest interpretacja dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi z 24 września 2015 r. (nr IPTPB2/4511-364/15-6/JR).

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4, art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

2 Czy po rozwodzie ulga należy się po połowie

Po rozwodzie sąd powierzył mi władzę rodzicielską nad dwojgiem dzieci, ograniczając jednocześnie władzę rodzicielską byłego męża do decydowania o edukacji dzieci - pisze pani Barbara. - Dzieci mieszkają ze mną i to ja sprawuję nad nimi rzeczywistą i stałą opiekę przez cały rok. Czy mimo to mogę odliczyć tylko połowę ulgi, jeżeli ojciec dzieci nie zgadza się na inne rozliczenie - pyta czytelniczka.

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o PIT ulga na małoletnie dzieci przysługuje obojgu rodzicom, którzy wykonują władzę rodzicielską. Dotychczas fiskus twierdził, że w takich przypadkach, jaki opisuje czytelniczka, ulgę dzieli się po połowie. Nawet jeśli sąd ograniczył ojcu dzieci władzę rodzicielską do decydowania tylko o najważniejszych sprawach, to nie wpływa to na możliwość skorzystania z ulgi, ponieważ jemu również przysługuje władza rodzicielska. Natomiast z odliczenia nie może skorzystać ten rodzic, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej przez sąd opiekuńczy lub którego władza została zawieszona, albo też nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Potwierdzają to interpretacje podatkowe, np. dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 6 marca 2015 r., nr IPTPB2/415-631/14-6/JR i w Poznaniu z 31 grudnia 2015 r., nr ILPB2/4511-1-1316/15-2/NK.

Teraz jednak fiskus zmienia zdanie. Zaczął przyznawać, że nie można automatycznie dzielić proporcji odliczania ulgi tylko dlatego, że oboje rodzice zachowują prawa do opieki nad dzieckiem. Potwierdza to m.in. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 18 marca 2016 r., nr ITPB2/4511-1169/15/RS. To efekt linii orzeczniczej. Takiego zdania był m.in. WSA w Olsztynie w wyroku z 10 grudnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Ol 445/15, nieprawomocny). Wcześniej tak samo orzekły sądy w Białymstoku (sygn. akt I SA/Bk 242/15, prawomocny) i w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 609/14, nieprawomocny).

Fiskus uznaje więc, że w sytuacji, gdy były mąż nie wykonuje władzy rodzicielskiej, co warunkuje zastosowanie odliczenia od podatku w ramach ulgi prorodzinnej, kobiecie po spełnieniu określonych w przepisach warunków przysługuje ulga w pełnej wysokości.

Podstawa prawna

Art. 27f ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

3 Czy limit dochodów dziecka to wartość netto

Jestem osobą rozwiedzioną - pisze pani Anna. - Dotychczas dochody rozliczałam z synem studentem. Jednak w ubiegłym roku zarobił on netto niewiele mniej, niż wynosi limit wspólnego rozliczenia, czyli 3089 zł. Czy mogę skorzystać z preferencji - pyta czytelniczka.

Liczy się kwota brutto. Może ona zostać zastosowana w przypadku osób wychowujących dzieci małoletnie, uczące się - do 25. roku życia - bądź - bez względu na wiek - dzieci otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną. Osoba wychowująca dziecko do 25. roku może rozliczyć się jako samotny rodzic pod warunkiem, że uczy się ono w szkole, także za granicą, oraz że nie uzyskało dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o PIT w kwocie 3089 zł. Ustawa o PIT nie precyzuje wprawdzie, czy limit dotyczy kwoty netto, czy brutto, ale fiskus co do zasady twierdzi, że chodzi o kwoty brutto. To wyklucza rozliczenie pani Anny z synem. Inaczej byłoby, gdyby uznać, że chodzi o podstawę opodatkowania (a więc dochód pomniejszony jeszcze o inne odliczenia przewidziane w art. 26 ordynacji podatkowej). Ten sam problem dotyczy ulgi na dzieci i dochody pełnoletniego dziecka. W tym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny korzystne stanowisko przedstawił w dwóch wyrokach (sygn. akt II FSK 675/13 i II FSK 2163/13). Później jednak linia orzecznicza się zmieniła - na niekorzyść podatników (np. sygn. akt II FSK 3000/13, II FSK 3506/13). Ostatnio niekorzystną wykładnię potwierdził NSA w wyroku z 24 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 255/14. Sędziowie stwierdzili, że w przeciwnym wypadku doprowadziłoby to do kumulacji ulg i odliczania jednej od drugiej. Niekorzystne orzecznictwo dotyczy też samego wspólnego rozliczenia. Przykładem są wyroki NSA z 9 lutego 2016 r. (sygn. akt II FSK 3506/13), z 15 grudnia 2015 r. (sygn. akt II FSK 3000/13), 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II FSK 675/13).

Jednak należy pamiętać, że ograniczeń w korzystaniu z ulgi jest więcej. Z opodatkowania wspólnego z dzieckiem może skorzystać rodzic lub opiekun prawny, będący panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Preferencję może zastosować wyłącznie osoba faktycznie samotnie wychowująca dziecko i może to zrobić jeden rodzic lub opiekun prawny.

Wspólne rozliczenie jest wyłączone, jeżeli do osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy o opodatkowaniu działalności gospodarczej podatkiem liniowym, zryczałtowanym (ryczałt ewidencjonowany lub karta podatkowa) bądź przepisy o podatku tonażowym.

Gdy te warunki są spełnione, to od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego samotnie wychowującego dzieci i podlegającego nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce PIT można określić w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów. Wniosek o szczególny sposób rozliczenia składa się w zeznaniu rocznym złożonym w terminie.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 pkt 3, art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

4 Czy wystarczy, że dziecko przebywa u matki

Pani Weronika w zeszłym roku rozwiodła się z mężem. Sąd nie pozbawił ani jej, ani byłego męża praw rodzicielskich. Dziecko w zeszłym roku (obecnie to się nie zmieniło) przebywało częściowo u niej, a czasem przenosiło się do ojca. Większość roku spędzało jednak u niej. - Czy mogę w takiej sytuacji rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko - pyta kobieta.

Zasady rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko zostały określone w art. 6 ust. 4 ustawy o PIT. Z przepisu tego wynika, że jako samotny rodzic może się rozliczyć osoba będąca panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację, a nawet osoba pozostająca w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Na tym jednak nie koniec warunków. Rodzic lub opiekun musi w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci małoletnie lub które otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny albo rentę socjalną (wtedy wiek nie ma znaczenia), lub dzieci, które nie ukończyły 25 lat, jeśli się uczą oraz nie miały dochodów przekraczających określony poziom.

Podatnicy, jak pani Weronika, skupiają się zwykle na formalnym pozostawaniu w stanie wolnym. Niestety, organy podatkowe i sądy administracyjne zwracają uwagę, że to nie wystarczy. Aby skorzystać z preferencji, trzeba faktycznie samotnie wychowywać dziecko.

Co to znaczy? - Słowo "samotnie" oznacza wychowywanie dziecka bez udziału innych osób - wyjaśnia Oliwia Mórawska, prawnik i konsultant podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych. Tak rozstrzygnął bowiem NSA w wyroku z 30 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 279/08). Zdaniem sądu dla rozliczenia jako samotny rodzic nie ma znaczenia faktyczny status życiowy danej osoby. - Oznacza to, że warunkiem koniecznym dla zastosowania preferencyjnego sposobu rozliczenia jest, by osoba sama wychowywała dziecko, tj. bez udziału innych osób - stwierdza ekspertka.

Potwierdzają to również najnowsze interpretacje indywidualne (np. dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 24 marca 2016 r., nr ILPB2/4511-1-210/16-2/WS). Niezbędną przesłanką do zastosowania preferencji w PIT jest to, aby rodzic w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowywał dziecko. Wychowywanie nie sprowadza się jedynie do jego utrzymania czy też czasowego (doraźnego) przebywania z nim, lecz obejmuje ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej i psychicznej oraz zapewnienia mu materialnych podstaw rozwoju.

A zatem, zdaniem Oliwii Mórawskiej, jeśli jeden z rodziców wychowuje dziecko przez część roku, a przez pozostałą część roku dzieckiem zajmuje się drugi rodzic, żadne z rodziców nie wychowuje dziecka samotnie w rozumieniu przepisu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie wychowuje dziecka bez udziału innych osób. A zatem ani matka (pani Weronika), ani ojciec nie będą mogli skorzystać z preferencyjnego rozliczenia.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

5 Czy konkubent jest samotnym rodzicem

Pani Joanna ma dziecko z konkubentem. Rodzice mieszkają razem z dzieckiem i są rodziną, mimo że są w związku nieformalnym. - Czy skoro jesteśmy traktowani przez prawo jako obce sobie osoby, mogę się rozliczyć jako osoba samotnie wychowująca dziecko - pyta pani Joanna.

Konkubenci nie mogą rozliczyć się jako osoby samotnie wychowujące dziecko. Przez lata trwał o to spór. Obecnie stanowisko to w dalszym ciągu budzi kontrowersje i spory podatników z fiskusem. Problem polega na tym, że fiskus i sądy przyznają, że konkubenci wychowujący wspólnie dziecko nie sprawują faktycznie samotnie opieki nad potomkiem.

W ich przypadku zastosowanie znajdzie zasada, na którą zwrócił uwagę NSA w wyroku z 30 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 279/08). Sąd wskazał w tym wyroku, że uzasadnienie wprowadzenia ulgi (w postaci preferencyjnego rozliczenia jako samotny rodzic) świadczy wyraźnie o tym, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokajanie potrzeb dziecka, nie zaś do każdego rodzica, który ma władzę rodzicielską i jednocześnie jest stanu wolnego. Potwierdzają to również najnowsze interpretacje podatkowe. A zatem pani Joanna nie może rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

6 Czy wystarczy wychowywać dziecko przez jeden dzień

Pan Marian jest rozwiedziony. Jego syn przebywa i mieszka u matki, ale czasem pomieszkuje również u ojca. - Słyszałem, że wystarczy, aby dziecko choćby jeden dzień mieszkało z rodzicem, i ma on prawo do rozliczenia jako osoba samotnie je wychowująca. Czy mogę więc rozliczyć się w ten sposób - pyta czytelnik.

Faktycznie, takie opinie, zgodnie z którymi wystarczy wychowywać dziecko przez jeden dzień, aby nabyć prawo do preferencyjnego rozliczenia, można znaleźć np. w internecie. Ale to nie jest prawda. Jeśli jeden z rodziców wychowuje dziecko przez część roku, a przez pozostałą część zajmuje się nim drugi rodzic, sytuacja jest taka sama jak w przypadku konkubinatu. Zdaniem Oliwii Mórawskiej żaden z rodziców nie wychowuje wtedy dziecka samotnie.

Do możliwości wychowywania dziecka choćby przez jeden dzień odnoszą się również dyrektorzy izb skarbowych w interpretacjach indywidualnych. Wyjaśniają oni jednak, że chodzi np. o sytuację, gdy dziecko urodzi się 30 grudnia albo gdy umrze jedno z rodziców. Sytuacja pana Mariana jest inna. Nie będzie więc mógł rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Na takie rozliczenie ojca, u którego dziecko przebywa okazjonalnie, nie pozwalają również sądy administracyjne.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

7 Czy zawieszenie działalności wpłynie na wspólne rozliczenie

W ubiegłym roku działalność gospodarcza męża opodatkowana liniowo była zawieszona - pisze pani Jowita. Czy w związku z tym możemy się rozliczyć wspólnie - pyta czytelniczka.

Artykuł 6 ust. 8 ustawy o PIT wyklucza wspólne rozliczenie, jeżeli w stosunku do chociaż jednego małżonka mają zastosowanie przepisy dotyczące podatku liniowego, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, karty podatkowej, a także podatku tonażowego. Analogiczne zasady dotyczą wspólnego rozliczenia z dzieckiem. Organy podatkowe uważają natomiast, że przy tym nie ma znaczenia, czy działalność gospodarcza była zawieszona, ani to, czy przedsiębiorcy osiągnęli dochód, czy ponieśli stratę.

Innego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z 3 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 772/14, który odniósł się do problemu wspólnego rozliczenia z dzieckiem. WSA stwierdził, że sformułowanie "mają zastosowanie" oznacza choćby potencjalną możliwość stosowania liniowej stawki 19 proc. Natomiast takiej nie ma podatnik w czasie zawieszenia, bo wówczas nie można prowadzić działalności gospodarczej.

Innego zdania był WSA w Warszawie w dwóch prawomocnych wyrokach z 9 kwietnia 2015 r. (sygn. akt III SA/Wa 2249/14, III SA/Wa 2250/14). Stwierdził, że skoro podatnik dokonał wyboru i wszedł w określony reżim podatkowy (opodatkowanie według stawki liniowej 19 proc.), to ma on zastosowanie również na lata przyszłe. Zawieszenie działalności gospodarczej tego nie zmienia - uznał WSA. Orzekł, że wybór takiego reżimu oznacza zastosowanie art. 30c, a to wyklucza możliwość wspólnego opodatkowania małżonków, w świetle art. 6 ust. 8 ustawy o PIT.

Wspólne rozliczenie z małżonkiem nie jest też możliwe z innych powodów. Na przykład ustanie wspólności w trakcie roku podatkowego skutkuje utratą prawa do złożenia wspólnego PIT. Przepisy pozwalają na preferencyjne rozliczenie tylko tym małżonkom, którzy byli przez cały rok w formalnym związku i przez cały ten czas łączyła ich wspólność majątkowa. Nie można się więc wspólnie rozliczyć w przypadku:

wustanowienia rozdzielności majątkowej (tj. podpisania intercyzy),

worzeczenia przez sąd separacji pomiędzy małżonkami (znosi ona wspólność majątkową),

wgdy mąż lub żona zostaną ubezwłasnowolnieni (rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa),

wogłoszenia upadłości jednego z małżonków (z dniem jej ogłoszenia wspólność ustawowa między małżonkami ustaje z mocy prawa).

Możliwość skorzystania z preferencji tracą też ci, którzy nie rozliczą się w terminie.

Wspólne rozliczanie następuje na wniosek zawarty w deklaracji i może być on skutecznie złożony jedynie do 2 maja (ustawowy termin 30 kwietnia przypada w sobotę).

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 8 i 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

8 Czy od razu po rozwodzie można skorzystać z preferencji

Pani Małgorzata uzyskała korzystny dla siebie wyrok rozwodowy pod koniec 2015 r. Sprawa toczyła się od dwóch lat. Orzeczenie uprawomocniło się dopiero w 2016 r. Podatniczka jest matką dwunastoletniej Oli. Sąd przydzielił jej prawa rodzicielskie. Czy może za 2015 r. rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, skoro wtedy zapadł wyrok rozwodowy?

Niestety dopiero prawomocny wyrok rozwodowy pozwala uznać rozwiedzioną matkę lub ojca dziecka za osobę samotnie wychowującą dziecko. Takie stanowisko potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 18 czerwca 2015 r. (sygn. akt III SA/Wa 3224/14). Dotyczył on analogicznej sytuacji do tej, którą opisała pani Małgorzata. Sprawa skarżącej zakończyła się w listopadzie 2013 r., ale wyrok uprawomocnił się w lutym 2014 r. Sąd zgodził się z dyrektorem Izby Skarbowej w Warszawie, że dopiero za 2014 r. podatniczka będzie mogła rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej. Twierdziła, że ma prawo do rozliczania jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2013 r., ponieważ przez cały ten rok dziecko mieszkało z nią i wyłącznie ona sprawowała nad dzieckiem opiekę.

Sąd zgodził się z poglądem, że osobami samotnie wychowującymi dziecko mogą być rozwiedzeni rodzice, co musi potwierdzać prawomocny wyrok o rozwiązaniu małżeństwa. Zgodnie bowiem z art. 365 kodeksu postępowania cywilnego wiążące są orzeczenia prawomocne. A zatem pani Małgorzata będzie mogła rozliczyć się na preferencyjnych warunkach dopiero w rozliczeniu za 2016 r.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

9 Czy jeden małżonek musi upoważnić drugiego

Pan Marian chce rozliczyć się ze swoją żoną Weroniką. Będzie to pierwsze ich wspólne rozliczenie. Mąż chce je złożyć przez internet, bo tak rozliczał się (indywidualnie) w zeszłych latach. Czy żona musi złożyć najpierw upoważnienie na formularzu UPL-1?

Upoważnianie na formularzu UPL-1 do składania deklaracji podatkowych dotyczy co prawda pełnomocników, ale nie obejmuje małżonków. Jeśli pan Marian chce rozliczyć się wspólnie z żoną, wystarczy, że złoży wspólne zeznanie PIT i zaznaczy w nim, że składa deklarację w imieniu swoim i żony. Przepisy nie wymagają szczególnego upoważnienia. Wynika to z art. 6 ust. 2a ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wspólne rozliczenie może być wyrażony przez jednego z małżonków. Traktuje się go na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 2a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

10 Czy fiskus może zweryfikować prawo do ulgi

Jestem osobą niepełnosprawną - pisze pani Katarzyna. Wyjaśnia, że w składanym za 2015 r. zeznaniu chce odliczyć od dochodu wydatki na przewodnika. Chodzi np. o koszty kawy, czekoladek, którymi odwdzięcza się za pomoc, bądź zwrot pieniędzy za benzynę osobie, która ją przewozi. - Słyszałam, że urzędy czasami wzywają niepełnosprawnych, aby udowodnili poniesione wydatki. Dlatego zastanawiam się, czy mogę dokonać odliczeń, jeżeli nie mam żadnych faktur - pisze czytelniczka.

Koszty poniesione na przewodnika to tzw. wydatki  limitowane, które można uwzględnić w ramach ulgi rehabilitacyjnej. W tym przypadku można maksymalnie odliczyć 2280 zł. Przy tym do tej kwoty można odliczyć tylko wydatki faktycznie poniesione. Jeżeli bowiem okaże się, że niepełnosprawny korzystał w danym roku z czyjejś pomocy zaledwie kilka razy  - trudno uznać, że mógł ponieść wydatki z tego tytułu w pełnej kwocie limitu. Czytelniczka nie ma obowiązku gromadzić dokumentów potwierdzających wysokość tych wydatków. Nie oznacza to jednak, że urząd nie może zweryfikować prawa do ulgi. Na żądanie podatnik musi przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia. W tym przypadku chodzi o podanie z imienia i nazwiska osoby, której zapłacono w związku z pełnieniem przez nią funkcji opiekuna. To podstawa do zweryfikowania, czy takie wydatki podatnik w ogóle poniósł. Urząd może więc przesłuchać takie osoby, aby zweryfikować, czy podatnik miał prawo do ulgi.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

11 Czy można odliczyć wcześniejsze wydatki

Orzeczenie o niepełnosprawności uzyskałem pod koniec ubiegłego roku - pisze pan Kazimierz. Jednak wydatki związane z jego typem dysfunkcji czytelnik poniósł jeszcze przed uzyskaniem dokumentu. - Czy mogę je uwzględnić w rozliczeniu za 2015 r. - pyta mężczyzna.

Kluczowe jest posiadanie przez podatnika zaświadczenia o niepełnosprawności w roku, w którym chce skorzystać z preferencji. Nie jest ono konieczne w momencie ponoszenia wydatków. Wystarczy, że zainteresowany był w tym momencie niepełnosprawny. Wprawdzie innego zdania są organy podatkowe, ale Naczelny Sąd Administracyjny stanął w tej sprawie po stronie podatników.

NSA zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT podstawę obliczenia podatku stanowi dochód, po odliczeniu wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.

Natomiast art. 26 ust. 7d PIT mówi, że warunkiem odliczenia wydatków jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek, orzeczenia o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach. Tymi odrębnymi przepisami są paragrafy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 214, poz. 1407 ze zm.) i wydane na jego podstawie rozporządzenie.

Sąd zwrócił uwagę, że na gruncie ustawy o PIT ustawodawca rozróżnia pojęcie "osoby niepełnosprawnej" ("podatnika będącego osobą niepełnosprawną" - art. 26 ust. 1 pkt 6) od osoby posiadającej orzeczenie o ustaleniu jej stopnia niepełnosprawności ("posiadania przez osobę, której dotyczy wydatek, orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności - art. 26 ust. 7d)".

W związku z tym NSA doszedł do wniosku, że wynikającymi z tych przepisów przesłankami warunkującymi skorzystanie z ulgi rehabilitacyjnej są: z jednej strony - poniesienie (w roku podatkowym) wydatku przez osobę niepełnosprawną, a drugiej strony - dokonanie odliczenia przez osobę posiadającą ustalony stopień niepełnosprawności. "Innymi słowy, ten drugi przymiot, wprawdzie warunkuje dokonanie odliczenia, ale nie musi wystąpić, jak błędnie przyjął minister finansów, już w momencie poniesienia wydatków, gdyż tu wystarczy, aby wydatek dotyczył osoby niepełnosprawnej"- stwierdził sąd.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 7a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

12 Czy można uwzględnić wszczepienie endoprotezy

W ubiegłym roku przeszedłem operację wszczepienia endoprotezy biodrowej - pisze pan Zbigniew. - Czy jako osoba z orzeczoną niepełnosprawnością koszt operacji mogę odliczyć od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej - pyta czytelnik.

W rozliczeniu rocznym można uwzględnić ewentualnie koszt samej endoprotezy. Przy korzystaniu z ulgi rehabilitacyjnej należy pamiętać, że katalog kosztów, które można odliczyć, określony w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT, ma charakter zamknięty. Nie można więc odliczyć innych wydatków. Zgodnie z art. 26 ust. 7a pkt 6 dochód można pomniejszyć m.in. o wydatki na pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, w zakładzie rehabilitacji leczniczej, w zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz wydatki na zabiegi rehabilitacyjne. Tych ostatnich nie można utożsamić z zabiegami operacyjnymi.

Potwierdzają to liczne interpretacje prawa podatkowego. Jedną z nich wydał np. dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 17 i 24 czerwca 2015 r. (nr IBPBII/1/4511-232/15/MZ i IBPBII/1/4511-232/15/MZ) i 27 listopada 2015 r. (nr IBPB-2-1/1/4511-422/15/MCZ).

Podatnicy powołują się na wyrok z 17 listopada 2011 r. (sygn. akt II FSK 1927/09), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli zabieg chirurgiczny jest niezbędny i konieczny do przywrócenia ograniczonych funkcji, zmniejszenia następstw nieodwracalnych zmian lub wyrównania ich w takim stopniu, aby poszkodowanemu przywrócić społecznie przydatną sprawność, to stanowi on część rehabilitacji zmierzającej do maksymalnego przywrócenia sprawności.

Organy podatkowe jednak nie przyjmują tego argumentu. Można natomiast odliczyć koszty samej endoprotezy. Pozwala na to art. 26 ust. 7a pkt 3 ustawy o PIT. Przepis ten pozwala bowiem na odliczenie wydatków na indywidualny sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne, jeżeli są one niezbędne w rehabilitacji oraz ułatwiają wykonywanie czynności życiowych. Te warunki spełniają endoprotezy biodrowe, o których pisze czytelnik. Wszczepione do organizmu umożliwiają samodzielne poruszanie się niepełnosprawnego. Dla odliczeń potrzebny jest jednak dowód poniesienia takiego wydatku. Poddając się operacji, należy zadbać, aby na fakturze koszt samych endoprotez zastał wyodrębniony od kosztów operacji. W przeciwnym razie urząd skarbowy zakwestionuje odliczenie. Potwierdzają to już wspomniane interpretacje.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 6, ust. 7d ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

13 Czy do limitu wliczają się alimenty

Mam na utrzymaniu niepełnosprawne dziecko - pisze pani Aleksandra. - Czy do limitu dochodów dziecka, który wyklucza możliwość odliczeń w ramach ulgi rehabilitacyjnej, zalicza się też nieopodatkowane alimenty - pyta czytelniczka.

Podatnik może odliczyć wydatki w ramach ulgi rehabilitacyjnej, gdy ma na utrzymaniu niepełnosprawnego, którego roczne dochody nie przekraczają 9120 zł. Musi być dla odliczającego: współmałżonkiem, dzieckiem własnym bądź przysposobionym, dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie, pasierbem, rodzicem, rodzicem współmałżonka, rodzeństwem, ojczymem, macochą, zięciem lub synową. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 333/14, i z 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 979/14, potwierdził, że alimenty i zasiłek pielęgnacyjny wlicza się do tego limitu.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 7e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

14 Czy mogę odliczyć wydatki na internet

Pani Wiesława w zeszłych latach płaciła za internet (po 500 zł rocznie), ale nie odliczała nigdy tych wydatków w PIT. Czy w tym roku może odliczyć wydatki na ten cel? W 2015 r. zapłaciła za internet 500 zł.

W zeznaniu rocznym PIT za 2015 r. można odliczyć wydatki poniesione przez podatnika z tytułu użytkowania sieci internet, ale jedynie w wysokości nieprzekraczającej kwoty 760 zł. Co istotne, w rozliczeniu za poprzedni rok mogą odliczyć te wydatki jedynie ci podatnicy, którzy, podobnie jak pani Wiesława, nigdy wcześniej ich nie odliczali lub pierwszy raz pomniejszyli swój dochód o takie wydatki w rozliczeniu za 2014 r. Kluczowy jest bowiem art. 26 ust. 6h ustawy o PIT, zgodnie z którym ulga internetowa przysługuje podatnikowi w kolejno po sobie następujących dwóch latach podatkowych, pod warunkiem że w okresie je poprzedzającym nie korzystał z tego odliczenia.

Wątpliwości może budzić jedynie sytuacja, w której podatnicy w dwóch poprzednich latach nie odliczyli wydatków na internet, ale odliczyli je trzy lata temu. W takim przypadku podatnik powinien jednak wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej. Eksperci podatkowi wskazują, że możliwa jest dwojaka wykładnia sformułowania "okres poprzedzający". Może chodzić o wszystkie lata, przed rokiem, kiedy po raz pierwszy podatnik chce skorzystać z ulgi internetowej, albo jedynie o dwa lata wcześniejsze. W tym ostatnim przypadku wystarczyłby rok przerwy, aby znów móc odliczyć przez dwa kolejne lata wydatki na sieć internet.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 6h ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

15 Czy wolno mi odliczyć całą kwotę

W ubiegłym roku mąż woził mnie samochodem na zabiegi rehabilitacyjne - pisze pani Janina. Czy w związku z tym jako osoba niepełnosprawna mogę w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczyć od dochodu 2280 zł - pyta czytelniczka.

Przepisy ustawy o PIT pozwalają uwzględnić w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatki na samochód w związku z dojazdami na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Zgodnie z art. 26 ust. 7a pkt 14 PIT można odliczyć w danym roku podatkowym do 2280 zł. Nie jest to ryczałt, który prysługuje w pełnej wysokości, ale maksymalny limit. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 12 czerwca 2014 r. (sygn. akt II FSK 1720/12), stwierdzając, że skoro kwota odliczenia nie może być wyższa niż 2280 zł (nie może takiej kwoty przekroczyć), to oznacza, że może być od niej niższa. Według NSA gdyby zatem odliczenie określono ryczałtowo, przepis powinien przybrać postać "w wysokości kwoty 2280 zł" lub inną, treściowo tożsamą.

To oznacza, że czytelniczka może w rozliczeniu rocznym uwzględnić tylko faktycznie poniesione wydatki związane z autem, które jest własnością (współwłasnością) osoby niepełnosprawnej albo osoby, na której utrzymaniu znajduje się niepełnosprawny. Odliczyć więc można tylko tyle, ile faktycznie podatnik przeznaczył na dojazd. Znaczenie ma liczba przejazdów, odległość od domu do miejsca wykonywania zabiegów, rodzaj auta.

Mimo że przepisy nie wymagają gromadzenia dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych kosztów, nie oznacza to, że fiskus nie może zweryfikować, czy podatnik takie wydatki poniósł. Na żądanie fiskusa musi on przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, np. wskazujące, że zabieg został rzeczywiście zlecony i niepełnosprawny naprawdę z niego skorzystał. Jeżeli więc przykładowo osoba niepełnosprawna korzysta z zabiegów rehabilitacyjnych w domu lub gdy podatnik odliczający ulgę w ogóle nie posiada auta - nie można dokonać odliczeń z tego tytułu.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 6, ust. 7d i 7e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

16 Od kiedy liczy się nabycie mieszkania

Dwa lata temu pan Janusz sprzedał mieszkanie. Złożył po tym zeznanie PIT-39, w którym zobowiązał się do tego, że pieniądze ze sprzedaży przeznaczy w ciągu dwóch lat na własne cele mieszkaniowe. Podpisał następnie z deweloperem umowę przedwstępną na zakup mieszkania, a deweloper udostępnił mieszkanie do wykończenia. Pan Janusz część wydatków na wykończenie poniósł przed formalnym nabyciem lokalu, a więc przed podpisaniem aktu notarialnego. Czy jest on niezbędny, aby nie zapłacić PIT?

Fiskus twierdzi, że ponoszone wydatki, np. na wykończenie domu czy mieszkania przed formalnym podpisaniem aktu notarialnego, nie są wydatkami na własne cele mieszkaniowe. Mówiąc wprost - nie wchodzą do ulgi mieszkaniowej w PIT. Zdaniem dyrektorów izb skarbowych, którzy wydają interpretacje indywidualne, wydatkami na własne cele mieszkaniowe są tylko te, które podatnik poniósł po podpisaniu aktu notarialnego, bo wtedy formalnie nabywa on mieszkanie.

Stanowisko fiskusa podziela też część sądów administracyjnych. Problem w tym, że orzecznictwo nie jest jednolite. Wydaje się jednak, że przeważa pogląd zgodny z punktem widzenia fiskusa. Przykładowo stanowisko niekorzystne dla podatników takich jak pan Janusz zajął NSA w wyrokach z 25 lutego 2014 r. (sygn. akt II FSK 94/12) oraz z 22 czerwca 2012 r. (sygn. akt II FSK 2523/10).

Spory dotyczą interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i e ustawy o PIT. Zgodnie z nim zwolnione z podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych (określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c) ustawy o PIT, jeśli podatnik nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży nabędzie m.in. budynek mieszkalny lub jego część (np. lokal), grunt pod budowę budynku mieszkalnego oraz wyda pieniądze na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

NSA podkreśla w powyższych wyrokach, że przepis wyraźnie stanowi, że z prawa do ulgi może skorzystać jedynie podatnik, który nabył nieruchomość w określonym czasie. - Z prawnego punktu widzenia oznacza to definitywne nabycie nieruchomości na własność, w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży nieruchomości - stwierdza NSA. A zatem konieczny jest akt notarialny.

W orzecznictwie pojawiają się również korzystne dla podatników wyroki wskazujące na to, że może wydać pieniądze jeszcze przed podpisaniem aktu własności i będą one zwolnione z PIT. Takie stanowisko zajęły wojewódzkie sądy: np. w Olsztynie (sygn. akt I SA/Ol 555/15) i Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 1655/14). Problem w tym, że tylko ten ostatni jest prawomocny.

Pan Janusz ma więc co najmniej dwie możliwości: albo postąpić zgodnie ze stanowiskiem fiskusa, czyli zapłacić podatek od wydatków, które poniósł przed podpisaniem aktu notarialnego, albo wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej i ewentualnie zaskarżyć ją do sądu. Oba rozwiązania zakładają, że np. ze sprzedaży mieszkania uzyskał 250 tys. zł, przed podpisaniem aktu wydał 30 tys. zł, a po podpisaniu - resztę pieniędzy, czyli 220 tys. zł. Podatek trzeba by więc ewentualnie zapłacić od tych 30 tys. zł (rozlicza się go w zeznaniu PIT-39).

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

17 Czy można odziedziczyć ulgę

Pan Krzysztof jest spadkobiercą zmarłego ojca. Przed śmiercią sprzedał on mieszkanie i zobowiązał się do zakupu kolejnego lokalu, na własne cele mieszkaniowe. Niestety w międzyczasie zmarł. - Czy ja, jako spadkobierca, będę mógł skorzystać z ulgi mieszkaniowej, do której prawo nabył mój ojciec w PIT-39 - pyta czytelnik.

Takie stanowisko prezentuje fiskus. Organy podatkowe twierdzą bowiem, że ulga mieszkaniowa jest prawem osobistym podatnika. A zatem może z niej skorzystać jedynie ten, kto nabył do niej prawo. Nie przechodzi ono więc na spadkobierców.

Sprawa nie jest jednak tak jednoznaczna, jak przedstawia to fiskus. W orzecznictwie sądów pojawiają się bowiem wyroki za dziedziczeniem ulgi, jak i przeciwne. Przykładowo WSA w Warszawie w wyroku z 5 sierpnia 2015 r. (sygn. akt III SA/Wa 3441/14) uznał, że ulga mieszkaniowa jest prawem majątkowym. Nabycie prawa do zwolnienia z podatku (ulgi) oznacza nabycie prawa do nieuiszczenia podatku dochodowego bezpośrednio po sprzedaży nieruchomości oraz prawo do wydania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w celu nabycia zwolnienia od podatku, w ciągu dwóch lat od końca roku, w którym nastąpiło zbycie nieruchomości, na własne cele mieszkaniowe podatnika. Zdaniem sądu zrealizowanie drugiego uprawnienia w terminie dwóch lat powoduje, że podatnik nabywa prawo do zwolnienia ustanowionego tym przepisem. Innymi słowy, skoro zmarły wydał pieniądze na swoje cele mieszkaniowe, to z ulgi może skorzystać również spadkobierca. Również NSA w wyroku z 21 listopada 2012 r. (sygn. akt II FSK 556/11) przyznał, że jeśli spadkobierca w terminie dwóch lat przeznaczy pieniądze, które spadkodawca uzyskał ze sprzedaży mieszkania, na własne cele mieszkaniowe, to będzie miał prawo do ulgi mieszkaniowej. Nie zapłaci więc podatku.

Jeśli więc pan Krzysztof chce korzystnie się rozliczyć z fiskusem, powinien się upewnić, czy ma takie prawo, składając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Powinien jednak zadać sobie pytanie, czy jest gotowy na ewentualny spór sądowy z fiskusem.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.)

18 Czy wystarczy potwierdzenie darowizny dla Kościoła

W zeszłym roku przekazałem darowiznę na rzecz swojej parafii na cele charytatywno-opiekuńcze - pisze pan Zenon. - Czy wystarczy potwierdzenie przelewu, aby odliczyć kwotę od dochodu w PIT-37 za 2015 r. - pyta mężczyzna.

Darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła mogą być odliczane w pełnej wysokości, nawet do 100 proc. dochodów. Takie prawo daje podatnikom art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego. Warunkiem odliczenia jest jednak nie tylko przedstawienie przez obdarowanego potwierdzenia odbioru darowizny, ale także - w okresie dwóch lat od jej otrzymania - sprawozdania z przeznaczenia jej faktycznie na działalność charytatywno-opiekuńczą.

Sądy twierdzą, że odliczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy sprawozdanie obdarowanego pozwala jednoznacznie zweryfikować, że darowiznę wykorzystano na właściwe cele. Przykładem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 493/14.

Sędziowie stwierdzili, że to na podatniku ciąży obowiązek przedłożenia sprawozdania z przekazanej darowizny, które spełnia wymogi określone w art. 40 ust. 7 ustawy. Podkreślili, że w świetle prawa sprawozdanie proboszcza jest dokumentem o charakterze prywatnym, co nie wyklucza wykorzystania go jako dowodu w postępowaniu podatkowym (art. 180 par. 1 ordynacji podatkowej). Dlatego powinno być ono sporządzone w taki sposób, by organy miały możliwość zweryfikowania, czy spełniony został cel, na jaki darowizna została przeznaczona. NSA wypowiadał się na ten temat niekorzystnie dla podatników też w innych wyrokach (sygn. akt II FSK 899/13, II FSK 396/12 i II FSK 849/08).

Podstawa prawna

Art. 55 ust. 7 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1169 ze zm.).

19 Czy użytkownicy każdego systemu wyślą tak samo e-PIT

Pan Jakub pracuje zwykle na dwóch systemach operacyjnych, na dwóch komputerach. W domu korzysta z systemu operacyjnego iOS firmy Apple, a w pracy z Linuxa. Chce złożyć zeznanie roczne PIT przez internet. Czy może przesłać e-PIT tak samo jak użytkownicy Windows?

Podatnicy korzystający z tych trzech systemów operacyjnych mają w praktyce różne możliwości wysłania zeznania rocznego przez internet. O ile wszyscy mogą skorzystać z aplikacji e-Deklaracje Desktop, o tyle jedynie użytkownicy systemu Windows mogą wysłać zeznanie roczne, korzystając z formularzy interaktywnych. Oba rozwiązania - aplikację i formularze - udostępnia za darmo Ministerstwo Finansów. Wystarczy wejść na stronę www.e-deklaracje.gov.pl. Różnica między jednym a drugim rozwiązaniem polega na tym, że w przypadku aplikacji trzeba zainstalować więcej dodatkowego oprogramowania. Tyle że użytkownicy systemów Apple,a czy Linuxa są na nią skazani. Z drugiej strony aplikacja jest rozwiązaniem łatwiejszym do obsługi przez podatnika. Jest to bowiem odrębny program, który ściągamy na komputer i instalujemy. Możemy następnie wypełnić nasze zeznanie roczne PIT (w programie jest już lista formularzy do wyboru, nie trzeba ich dodatkowo pobierać ze strony e-Deklaracje.gov.pl). Ponadto użytkownik może po wysyłce pobrać urzędowe poświadczenie odbioru albo sprawdzić akty prawne, które są podstawą do wysyłki PIT.

Zarówno korzystający z aplikacji, jak i użytkownicy formularzy interaktywnych mogą swojego PIT podpisać bezpiecznym e-podpisem z kwalifikowanym certyfikatem, jak i danymi autoryzacyjnymi. Chodzi w praktyce o imię, nazwisko, datę urodzenia, PESEL oraz kwotę przychodu z zeznania lub rocznego obliczenia podatku, które podatnik złożył w zeszłym roku.

Ponadto podatnicy pracujący na komputerach z zainstalowanym jednym z trzech systemów operacyjnych mogą skorzystać z usługi wstępnie wypełnionego zeznania podatkowego (PFR). Usługa polega na tym, że podatnik loguje się na Portalu Podatkowym (www.portalpodatkowy.mf.gov.pl) i pobiera zeznanie - jedynie PIT-37 lub PIT-38 - które wstępnie wypełniła administracja podatkowa. Następnie można uzupełnić je i pozmieniać, po czym wysłać do urzędu skarbowego. Ministerstwo Finansów przekonuje, że jest to najprostszy i najszybszy sposób złożenia PIT-37 i PIT-38. Ostrzega jednocześnie, że niektóre podmioty komercyjne udostępniają na swoich stronach internetowych usługi nazywane wstępnie wypełnionym zeznaniem podatkowym, ale korzystanie z tych usług odbywa się wyłącznie na odpowiedzialność osób z nich korzystających. Resort nie bierze żadnej odpowiedzialności za błędy wynikające z użycia takich usług ani za ochronę przekazywanych w nich danych. Zaleca więc korzystanie wyłącznie z usługi PFR poprzez Portal Podatkowy.

Podstawa prawna

Art. 3a i 3b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.).

20 Czy można upoważnić pełnomocnika do wysyłki e-PIT

Pan Marian jest zajętym człowiekiem, biznesmenem. Nie bardzo ma czas i ochotę na składanie zeznań rocznych. Chciałby, żeby zrobił to w jego imieniu doradca, pełnomocnik. Najlepiej, aby wysłał zeznanie za 2015 r. przez internet. Szybko i sprawnie. Czy może ustanowić pełnomocnika do wysłania e-PIT?

Obecnie zmieniły się nieco przepisy dotyczące upoważniania pełnomocników do podpisywania deklaracji podatkowych, w tym składanych drogą elektroniczną, ale nie zmieniono uciążliwej dla podatników zasady. Chodzi o to, że do końca 2015 r. trzeba było złożyć takie pełnomocnictwo na druku UPL-1, wyłącznie w formie papierowej. Oznacza to, że podatnicy i tak musieli pojawić się w urzędzie skarbowym, aby złożyć upoważnienie. Alternatywnie mogli je wysłać tradycyjną pocztą. Dopiero po złożeniu takiego upoważnienia pełnomocnik mógł wysłać PIT w formie elektronicznej, korzystając z systemu e-Deklaracje. Taka procedura była uciążliwa dla podatników. Od 1 stycznia tego roku wprowadzono jednak korzystne zmiany w ordynacji podatkowej.

Wprowadzono obowiązek udzielania pełnomocnictw nie tylko do podpisywania deklaracji składanych w formie elektronicznej, ale też papierowej. Służy do tego druk UPL-1P. To pewne utrudnienie. Zgodnie z przepisami druki UPL-1 i UPL-1P można jednak składać w formie elektronicznej. A więc mamy też ułatwienie. Jak to w praktyce zrobić, wyjaśniło nam Ministerstwo Finansów. Resort wskazał, że formularz UPL-1 można obecnie złożyć drogą elektroniczną z wykorzystaniem usługi udostępnianej za pośrednictwem platformy ePUAP (http://epuap.gov.pl/wps/portal/strefa-klienta/katalog-spraw/podatki-oplaty-cla/podatki/ustanowienie-pelnomocnictwa-do-podpisywania-deklaracji-skladanej-za-pomoca-srodkow-komunikacji).

A zatem podatnicy, jak pan Marian, mogą składać upoważnienia do składania deklaracji na formularzu UPL-1 w formie elektronicznej. W dalszym ciągu może to być jednak problematyczne. Dokumenty składane poprzez ePUAP można bowiem podpisać e-podpisem z kwalifikowanym certyfikatem z wyjątkiem osób, które mają profil zaufany. Jak czytamy na stronie ePUAP, jest to darmowy, mobilny podpis elektroniczny do kontaktu z administracją. Aby go otrzymać, trzeba jednak udać się do najbliższego urzędu z dowodem osobistym lub paszportem. Nie muszą tego robić jedynie osoby, które posiadają e-podpis z certyfikatem kwalifikowanym (oni mogą potwierdzić swój profil zaufany bez wychodzenia z domu).

A zatem pan Marian (który zakładamy, że nie ma e-podpisu) znów musiałby iść do urzędu, aby drogą elektroniczną upoważnić swojego pełnomocnika do podpisywania deklaracji drogą elektroniczną.

Dodajmy, że z przepisów ordynacji (art. 80a par. 2a i 2c) wynika, że jeśli składamy upoważnienie UPL-1 lub UPL-1P w formie papierowej, to należy je złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Natomiast jeśli składamy takie upoważnienie w formie elektronicznej (przez platformę ePUAP), adresatem powinien być minister finansów.

Podstawa prawna

Art. 80a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.).