Nie można poprawić bieżącego wyniku nieprawidłowo korygując lata poprzednie

W momencie wykrycia błędu księgowego jednostka jest zobowiązana do jego korekty bez względu na jego wielkość i charakter. Niestety w praktyce można spotkać się z przypadkami błędnych sposobów dokonywania korekty wykrytych nieprawidłowości. Ma to miejsce zwłaszcza wówczas, gdy błąd został wykryty w bieżącym okresie obrotowym, natomiast dotyczy okresu poprzedniego. Przed dokonaniem korekty należy ocenić wykryty błąd pod kątem jego istotności. Załóżmy, że w poprzednim okresie jednostka dwukrotnie ujęła otrzymaną fakturę w wysokości 3000 zł. Jeżeli równocześnie wykazała kilkumilionową sumę bilansową oraz podobną wielkość przychodów, to wpływ wykrytego błędu na sprawozdanie finansowe nie można uznać za istotny. Niezasadne będzie wówczas dokonanie korekty przy zastosowaniu zapisu na koncie 820 - Rozliczenie wyniku finansowego w korespondencji m.in. z kontem rozrachunków z dostawcami. Kwotę 3000 zł można przykładowo odnieść w pozostałe przychody operacyjne bieżącego okresu. Trzeba przy tym pamiętać, iż należy dokonać korekty zeznania podatkowego za poprzedni okres, bowiem zwiększeniu o 570 zł uległo obciążenie podatkowe. Spółka zobowiązana jest zapłacić zaległy podatek z odsetkami, które będą z kolei stanowić koszty finansowe bieżącego okresu. Zdarzyć się może również sytuacja odwrotna, kiedy spółka nie zastosowała zasady istotności korygując błędnie ujęte koszty o wartości np. 100 tys. zł dotyczące poprzedniego okresu, czyli nieprawidłowo ujmuje korektę odnosząc ją na wynik finansowy bieżącego okresu zamiast ująć na koncie 820 - Rozliczenie wyniku finansowego jako błąd poprzedniego okresu. Koszty odsetek za zaległy podatek w części dotyczącej poprzedniego okresu powinny również zostać odniesione na koncie 820 - Rozliczenie wyniku finansowego.

Innego typu błędem jest sytuacja, kiedy jednostka szacuje wartość odpisów aktualizujących należności. W kolejnym okresie obrotowym przy sporządzaniu sprawozdania finansowego okazuje się, iż szacunki oceniające ryzyko nieściągalności były nadto optymistyczne i należności przeterminowane 90 dni nie zostały objęte odpisem wcale, zaś należności przeterminowane 180 dni odpisem rzędu 20-50 proc. wartości należności. W momencie dokonywania szacunku jednostka mogła nie mieć pełnej informacji o kondycji finansowej dłużnika, zaś w następnym okresie konieczne okazało się zwiększenie wartości odpisu i objęcie 50-proc. odpisem należności przeterminowanych 90 dni oraz 100-proc. odpisem należności przeterminowanych 180 dni. Przed jednostką staje wówczas pokusa, aby korektę szacunków uznać za błąd i dodatkowe odpisy aktualizujące wartość należności ująć w ciężar wyników lat ubiegłych, żeby nie zaniżyć wyniku bieżącego okresu. Jest to niedozwolone podejście, gdyż skutek zmiany szacowanej wartości uwzględnia się ujmując ją w rachunku zysków i strat okresu, w którym zmiana nastąpiła.

Możemy spotkać się z przypadkami, kiedy w jednostce zostały zidentyfikowane błędy popełnione w poprzednich latach i zostały prawidłowo ujęte w księgach rachunkowych w ciężar wyniku z lat ubiegłych. Niestety, w bieżącym sprawozdaniu finansowym dane porównywalne nadal obarczone są błędem, gdyż nie zostały skorygowane. Należy pamiętać, że gdy stwierdzone zostanie popełnienie istotnego błędu w przyszłości, wyłącznie w celach prezentacyjnych sprawozdania finansowe za te lata powinny być przekształcone w taki sposób, aby wyeliminować zawarte w nich nieprawidłowości. Dane porównywalne za lata ubiegłe w bieżącym sprawozdaniu finansowym powinny zostać zaprezentowane tak, by nie wprowadzały w błąd odbiorcy sprawozdania. Nie można przy tym zapomnieć, iż w informacji dodatkowej powinna znaleźć się nota, w której zostanie opisany wykryty i poprawiony błąd lat ubiegłych. Należy również przedstawić wpływ błędu na sprawozdanie finansowe za okres, w którym został popełniony.

@RY1@i02/2012/160/i02.2012.160.07100050o.802.jpg@RY2@

Michał Szalak, konsultant w Baker Tilly Poland

Michał Szalak

konsultant w Baker Tilly Poland