W jaki sposób zmienić księgową stawkę amortyzacji

Na dzień przyjęcia środka trwałego do używania należy ustalić okres lub stawkę i metodę jego amortyzacji. Zasady w tym zakresie określa art. 32 ustawy o rachunkowości. Dlatego przy ich ustalaniu trzeba wziąć pod uwagę m.in. liczbę zmian, na których pracuje środek trwały, postęp techniczno-ekonomiczny, wydajność mierzoną liczbą godzin jego pracy lub liczbą wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem oraz wszystkie ograniczenia w jego użytkowaniu.

Jednak pierwotne założenia mogą ulec zmianie, np. zmniejszy się użytkowanie środka trwałego w przeciwieństwie do początkowych założeń. Dlatego też ustawa o rachunkowości zaleca weryfikować stosowane okresy i stawki amortyzacji środków. Wspomniana ustawa nie określa sposobu dokumentowania weryfikacji okresów i stawek amortyzacji. Na tę okoliczność można sporządzić protokół weryfikacji okresów i stawek amortyzacji.

Przykładowo zmianie może ulec okres ekonomicznej użyteczności środka trwałego na skutek np. prawnych ograniczeń czasu używania. Przyjęty wcześniej okres użytkowania, a zatem i stawkę amortyzacyjną będzie należało zmienić. Podmiot, który podejmie taką decyzję o zmianie okresu amortyzacji, powinien dokonać odpowiednich zmian w zasadach polityki rachunkowości. Zmiana taka powinna zostać poparta np. pisemnym poleceniem kierownika jednostki (np. zarządu). Samą zmianę okresu lub stawki stosuje się począwszy od początku następnego roku obrotowego.

Warto pamiętać, że w trakcie użytkowania środka trwałego nie można jednak zmienić metody amortyzacji, tj. sposobu rozłożenia odpisów wartości początkowej obiektu na przestrzeni przewidywanego okresu jego użytkowania. Podmiot, który przyjął liniową albo degresywną metodę amortyzacji w momencie przyjęcie środka trwałego do użytkowania, musi go stosować konsekwentnie do jego całkowitego umorzenia.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).