Czy upadłość zawsze pociąga za sobą konieczność sporządzenia sprawozdania finansowego

Z chwilą postawienia jednostki w stan likwidacji lub upadłości co do zasady ma ona obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 2 pkt 6 ustawy o rachunkowości należy to uczynić na dzień poprzedzający dzień postawienia w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości nie później niż w ciągu trzech miesięcy od tego dnia.

Zamknięcie ksiąg pociąga za sobą obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego. Jednak zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o rachunkowości w przypadku ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych. Ponadto jak wprost stanowi art. 29 ust. 3 ustawy o rachunkowości wszczęcie postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu nie stanowi przeszkody do uznania, że działalność będzie kontynuowana.

Należy jednak pamiętać, że jeżeli w przypadku podmiotu postawionego w stan upadłości z możliwością zawarcia układu nie istnieje założenie kontynuacji działalności - trzeba zamknąć, a sprawozdanie sporządzić. W tym przypadku do wyceny majątku należy zastosować art. 29 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem składniki aktywów należy wycenić po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych jednak od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

Ponadto w sytuacji tworzenia sprawozdania likwidacyjnego prawo bilansowe nakazuje utworzyć rezerwę na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności.

Jeżeli jednak tak się nie stanie, warto zwrócić uwagę na wytyczne art. 36 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z nim jednostki objęte postępowaniem układowym mogą składniki kapitału (funduszu) własnego na dzień rozpoczęcia postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu połączyć w jeden kapitał (fundusz) podstawowy, zmniejszając go:

● w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych - o własne udziały przeznaczone do sprzedaży,

● w spółkach akcyjnych - o należne wkłady na poczet kapitału, o ile nie wezwano zainteresowanych do ich wniesienia, oraz o własne akcje przeznaczone do sprzedaży.

Na podstawie zamkniętych ksiąg rachunkowych sporządza się sprawozdanie finansowe.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.).