Odchylenia podlegają rozliczeniu w stosunku do sprzedanych towarów

Ustawa o rachunkowości w art. 34 określa zasady wyceny towarów. Towary zakupione od dostawców zewnętrznych wycenia się w cenach zakupu.

Jednostka może składniki rzeczowych aktywów obrotowych na dzień nabycia lub przekazania z produkcji do własnego sklepu ujmować w księgach rachunkowych w cenach przyjętych do ewidencji, z uwzględnieniem różnic między tymi cenami a rzeczywistymi cenami ich nabycia albo zakupu, albo kosztami wytworzenia. Na dzień bilansowy wartość składników rzeczowych aktywów obrotowych, wyrażoną w cenach ewidencyjnych, doprowadza się do poziomu określonego w art. 34 ust. 1 i w art. 28 ust. 1 pkt 6 u.r.

Spółka na koncie "Towary" ujmuje własne wyroby gotowe przekazane do sprzedaży detalicznej i przekazane w związku z tym do własnych sklepów według kosztów wytworzenia (stanowiących odpowiednik cen zakupu w przypadku towarów nabywanych z zewnątrz). Spółka może przyjąć wycenę przekazanych własnych wyrobów gotowych w cenie ewidencyjnej ustalonej na poziomie:

● ceny sprzedaży netto,

● ceny sprzedaży brutto.

Różnice między przyjętymi przez spółkę cenami ewidencyjnymi towarów a ich wartością wyrażoną w koszcie wytworzenia wyrobu gotowego stanowią odchylenia od cen ewidencyjnych towarów. Odchylenia mogą stanowić:

● zarezerwowaną marżę,

● zarezerwowany VAT

- w zależności od tego, na jakim poziomie ustalono cenę sprzedaży.

PRZYKŁAD

Ustalanie zysku

Spółka produkuje porcelanę. Wyroby gotowe wycenia wg rzeczywistego kosztu wytworzenia. Wyroby gotowe przekazuje do własnych sklepów firmowych. Towary w sklepie są ewidencjonowane w wysokości ceny sprzedaży brutto. Marża sprzedaży została ustalona na poziomie 30 proc. i jest liczona jako upust od ceny sprzedaży.

@RY1@i02/2016/112/i02.2016.112.008000200.101.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. PW - Przyjęto do magazynu wyroby gotowe wg kosztu rzeczywistego - 150 000 zł;

2. Przekazano część wyrobów gotowych do sklepu firmowego - wycena towarów wg ceny sprzedaży brutto:

a) Wartość wyrobów w koszcie wytworzenia - 35 000 zł;

b) Wartość towarów w cenie sprzedaży brutto - 50 000 zł + 11 500 zł = 61 500 zł;

c) Odchylenie od cen ewidencyjnych z tytułu zarezerwowanej marży wg wyliczenia (35 000 zł x 100 proc.) : 70 proc. = 50 000 zł;

d) Odchylenie od cen ewidencyjnych z tytułu zarezerwowanego VAT - 50 000 zł x 23 proc. = 11 500 zł;

3. Wydano sprzedane towary 24 600 zł;

4. Raport kasowy - utarg - 24 600 zł;

a) przychód ze sprzedaży towarów 20 000 zł;

b) VAT należny 4600 zł;

5. PK - rozliczenie odchyleń od cen ewidencyjnych towarów - można zaksięgować stornem czarnym lub czerwonym - księgowanie w przykładzie stornem czerwonym:

a) Odchylenie od cen ewidencyjnych z tytułu zarezerwowanej marży kwota 5999,94 zł;

b) Odchylenie od cen ewidencyjnych z tytułu zarezerwowanego VAT kwota 4600,20 zł.

Dotyczy operacji 5a.

Odchylenie od cen ewidencyjnych z tytułu zarezerwowanej marży wg wyliczenia

WN o = [(Op +/- Om) : (Tzk + ?Tri)] x 100 proc. = [(15 000/ (36 900 zł + 24 600 zł)] x 100 proc. = 24,39 proc.

Ori = (WNo x Tri) : 100 proc. = (24,39 proc. x 24 600 zł) : 100 proc. = 5999,94 zł

Odchylenie od cen ewidencyjnych z tytułu zarezerwowanego VAT

WN o = [(Op +/- Om) : (Tzk + ?Tri)] x 100 proc. = [11 500 zł : (36 900 zł + 24 600 zł)] x 100 proc. = 18,70 proc.

Ori = (WNo x Tri) : 100 proc. = (18,70 proc. x 24 600 zł) : 100 proc. = 4600,20 zł

Zysk na sprzedaży = 20 000 - (24 600 - 5999,94 - 4600,20) = 20 000 - 13 999,86 = 6000,14 zł

WN o - wskaźnik narzutu na odchylenia

Op - stan początkowy odchyleń

Om - wartość odchyleń w okresie

Tzk - stan końcowy towarów

?Tri - suma rozchodów towarów

Gabriela Borek

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).