Już w sprawozdaniu za 2008 rok można będzie odejść od wartości godziwej

Aktywa finansowe, np. akcje, obligacje zaliczane do przeznaczonych do obrotu spółka może przekwalifikować do innych kategorii, pod warunkiem że zmieniła zamiar i nie będzie chciała ich sprzedać w krótkim okresie. Możliwość ta nie dotyczy instrumentów pochodnych.

Takie rozwiązanie wprowadza opublikowane rozporządzenie, które zmienia dotychczasowe przepisy w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresów ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych. Weszło ono w życie 24 grudnia i ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2008 roku.

Przekwalifikowania można dokonać wstecz - na moment sprzed dnia wejścia w życie rozporządzenia, jednak nie wcześniej niż według stanu na 1 lipca2008 r. Pod warunkiem, że decyzja zostanie podjęta nie później niż 30 dni od wejścia w życie rozporządzenia.

Warunkiem jest zaistnienie wyjątkowych okoliczności. Za takie można natomiast uznać kryzys finansowy.

Takie działanie ma na celu zmianę sposobu wyceny instrumentów finansowych, a tym samym częściowe odejście od wartości godziwej. Przypomnijmy, że te instrumenty, które są zaliczane do przeznaczonych do obrotu, wycenia się na dzień bilansowy w wartości godziwej. Z kolei np. aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności mogą być wyceniane według skorygowanej ceny nabycia. Podstawą ustalenia tej wartości jest obliczenie efektywnej stopy procentowej (wewnętrznej stopy zwrotu).

Na przykład spółka zadecydowała o przekwalifikowaniu danego instrumentu finansowego na 1 lipca 2008 r. z kategorii przeznaczonych do obrotu do kategorii utrzymywane do terminu wymagalności. W takim przypadku podmiot powinien ustalić wartość godziwą tego instrumentu na 1 października. Oszacowana wartość będzie stanowić w księgach rachunkowych na ten dzień skorygowaną cenę nabycia. Z kolei zysk lub strata z przeszacowania tego aktywa ujęte jako przychód lub koszt finansowy pozostają w rachunku zysków i strat.

Należy pamiętać, że podjęcie decyzji o przekwalifikowaniu wymaga wyjaśnienia jej przyczyn i podania skutków tego działania w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.