Jak sporządzić sprawozdanie spółki w upadłości

Jeżeli spółka została postawiona w stan upadłości, majątkiem zajmują się syndyk i zarządca ustanowiony w postępowaniu upadłościowym. Traktowani są oni jako kierownicy jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości.

Oznacza to, że osoby te są odpowiedzialne za wykonywanie wszystkich obowiązków w zakresie rachunkowości, w tym m.in. za prowadzenie ksiąg rachunkowych. Natomiast w przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu, kiedy zarząd zwykły pozostawiono upadłemu kontynuującemu działalność, działania upadłego nadzoruje nadzorca sądowy. W takiej sytuacji za rachunkowość odpowiada nadal zarząd.

Ogłoszenie upadłości lub postawienie spółki w stan likwidacji może wiązać się z koniecznością zamknięcia ksiąg rachunkowych.

Należy jednak pamiętać, że art. 12 ust. 3 pkt 3 ustawy o rachunkowości daje możliwość rezygnacji z zamykania i otwierania ksiąg rachunkowych w przypadku jednostek, w stosunku do których została ogłoszona upadłość z możliwością zawarcia układu.

Jeżeli sąd ogłasza upadłość likwidacyjną, konieczne jest zamknięcie ksiąg rachunkowych. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 6 ustawy o rachunkowości należy to uczynić na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości nie później niż w ciągu trzech miesięcy od tego dnia. Należy pamiętać, że powinna to zrobić również jednostka postawiona w stan upadłości z możliwością zawarcia układu, jeżeli nie istnieje założenie kontynuacji działalności.

Na podstawie zamkniętych ksiąg rachunkowych sporządza się sprawozdanie finansowe. Musi jednak być ono poprzedzone sporządzeniem inwentaryzacji. W sytuacji gdy nie ma założenia kontynuacji działania, do wyceny majątku należy zastosować art. 29 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem składniki aktywów należy wycenić po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych jednak od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

Należy pamiętać, że w sytuacji tworzenia sprawozdania likwidacyjnego prawo bilansowe nakazuje utworzyć rezerwy na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności.

Przy ich tworzeniu należy uwzględnić wszelkie koszty, które spółka przewiduje ponieść w związku z upadłością likwidacyjną. Rezerwy muszą być dokonane na podstawie uwiarygodnionych szacunków. Trzeba pamiętać m.in. o kosztach dotyczących pracowników, archiwizacji i wywozu dokumentów, kosztach prawnych i administracyjnych oraz karach związanych z zerwaniem kontraktów. Koszty dotyczące pracowników powinny obejmować przykładowo należności związane przede wszystkim z koniecznością rozwiązania umów o pracę i wypłaty odpraw, a także ekwiwalent za niewykorzystane urlopy oraz inne należne świadczenia pracownicze. Utworzenie rezerw na przyszłe koszty może być ujęte zapisem: strona Wn konta 803 - Kapitał z aktualizacji wyceny, strona Ma konta 843 - Rezerwy na przewidywane przyszłe koszty i straty (w analityce koszty postępowania upadłościowego).

agnieszka.pokojska@infor.pl

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).