Interpretacje podatkowe: koniec roku i inwentaryzacja

Listopad i początek grudnia to również ostatni moment, w którym przedsiębiorcy powinni zacząć przygotowywać się do sporządzenia inwentaryzacji. Konieczne jest m.in. zebranie odpowiedniej dokumentacji czy ustalenie cen towarów.

Dziś przedstawiamy najczęściej zadawane przez podatników pytania w zakresie zakończenia roku w firmie oraz sporządzania inwentaryzacji i odpowiedzi na nie w postaci interpretacji organów podatkowych. Każdą interpretację komentują specjaliści podatkowi.

Spółka akcyjna z siedzibą na terytorium RP, mając na względzie korzyści płynące ze wspólnego opodatkowania podmiotów, powiązanych kapitałowo rozważa utworzenie na terytorium RP podatkowej grupy kapitałowej. Czy możliwe jest przedłużenie okresu obowiązywania umowy podatkowej grupy kapitałowej na kolejny rok lub kolejne lata podatkowe w drodze nowej umowy po uprzednim zgłoszeniu i zarejestrowaniu tego faktu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego i czy w przypadku przedłużenia dochodzi do ciągłości funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej bez obowiązku wystąpienia o wydanie nowego NIP, jak również obowiązku samodzielnego rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych przez spółki wchodzące w skład przedmiotowej podatkowej grupy kapitałowej?

Jest możliwe przedłużenie okresu obowiązywania umowy podatkowej grupy kapitałowej na kolejny rok lub kolejne lata podatkowe w drodze nowej umowy po uprzednim zgłoszeniu i zarejestrowaniu tego faktu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

W przypadku przedłużenia dochodzi do ciągłości funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej bez obowiązku wystąpienia o wydanie nowego NIP, jak również bez obowiązku samodzielnego rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych przez spółki wchodzące w skład podatkowej grupy kapitałowej.

Umowa podlega zgłoszeniu przez spółkę wskazaną jako reprezentująca grupę kapitałową w zakresie przepisów ustawy oraz Ordynacji podatkowej, do właściwego według jej siedziby naczelnika urzędu skarbowego, co najmniej na 3 miesiące przed rozpoczęciem roku podatkowego przyjętego przez podatkową grupę kapitałową. Organ ten jest właściwy w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym podatkowej grupy kapitałowej.

Naczelnik urzędu skarbowego dokonuje w formie decyzji rejestracji umowy. W tej samej formie naczelnik odmówi zarejestrowania umowy, jeżeli nie zostaną spełnione warunki ustawowe.

Ponadto spółka jest zobowiązana zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego wszelkie zmiany umowy oraz zmiany w kapitale zakładowym spółek tworzących podatkową grupę kapitałową - w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności.

Podatkowa grupa kapitałowa ma prawo do przedłużenia okresu funkcjonowania grupy, przy czym wymagane jest zawarcie nowej umowy podlegającej zgłoszeniu i zarejestrowaniu przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Zarejestrowanie umowy podatkowej grupy kapitałowej następuje w trybie decyzji administracyjnej, wydanej przez naczelnika urzędu skarbowego. Umowa grupy kapitałowej ma charakter trwały. Oznacza to, że po zarejestrowaniu nie może być zmieniona, rozszerzona na nowe spółki. Naruszenie warunków umowy powoduje utratę przez grupę statusu podatnika.

Naczelnik urzędu skarbowego dokonuje w formie decyzji rejestracji umowy podatkowej grupy kapitałowej.

Do przedłużenia okresu funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej jest wymagane zawarcie nowej umowy podlegającej zgłoszeniu i zarejestrowaniu przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Zatem umowa tworząca podatkową grupę kapitałową, jak i umowa przedłużająca okres funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej podlega zarejestrowaniu przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Naczelnik przed zarejestrowaniem PGK bada warunki jej utworzenia. Warunki tworzenia PGK mają charakter wyraźny i jednoznaczny.

Postępowanie w sprawie rejestracji podatkowej grupy kapitałowej kończy się wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie rejestracji podatkowej grupy kapitałowej.

Z analizy powyższych przepisów wynika także, że do przedłużenia okresu funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej niezbędne jest zawarcie nowej umowy podlegającej także zarejestrowaniu w urzędzie skarbowym. Organ podatkowy przed wydaniem decyzji tworzącej i przedłużającej okres funkcjonowania PGK jest zobligowany do zbadania, czy umowa spełnia wymogi, jakie muszą zostać łącznie wypełnione przez podmioty, które chcą utworzyć PGK lub przedłużyć jej okres funkcjonowania.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 sierpnia 2010 r. (nr IPPB5/423-317/10-2/MB).

Ustawa o CIT przewiduje możliwość przedłużenia okresu funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej (PGK) - podatnika CIT. Należy podzielić stanowisko, że w wyniku przedłużenia nie dochodzi do powstania nowego podatnika, a tym samym nie ma potrzeby ubiegania się o nowy numer NIP dla nieprzerwanie istniejącej PGK.

Nie można natomiast podzielić poglądu, jakoby umowa o utworzeniu PGK miała charakter trwały, co miałoby oznaczać, że po jej zarejestrowaniu nie może być ona zmieniona. Takie stanowisko kłóciłoby się z obowiązkiem nałożonym na spółkę reprezentującą do zgłaszania naczelnikowi urzędu skarbowego wszelkich zmian umowy, w tym zmiany czasu jej trwania.

Ustawa o CIT, z jednej strony, przewiduje możliwość przedłużenia okresu funkcjonowania PGK (podatnika), z drugiej strony wskazuje na możliwość zmiany czasu trwania umowy o jej utworzeniu. W pierwszym przypadku wymagana jest rejestracja nowej umowy, natomiast w przypadku przedłużenia umowy PGK istnieje wyłącznie obowiązek zgłoszenia tego faktu naczelnikowi urzędu skarbowego. Relacje pomiędzy wskazanymi trybami nie są jednoznaczne. Niezależnie od tego na aprobatę zasługuje stanowisko dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, zgodnie z którym umowa o utworzeniu PGK może być przedłużona na kolejny rok lub lata podatkowe, a niekoniecznie na okres co najmniej 3 lat podatkowych.

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.001.jpg@RY2@

Robert Jurkiewicz doradca podatkowy, menedżer w PricewaterhouseCoopers

IZBA SKARBOWA W WARSZAWIE o rozliczeniach CIT

Rok obrotowy i podatkowy spółki kończy się 31 grudnia. Spółka zobowiązana jest do złożenia rocznego zeznania o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym do 31 marca.

Spółka planuje w przyszłych latach skrócić okres zamykania ksiąg tak, by sprawozdanie finansowe sporządzone zostało w możliwie najkrótszym terminie po dniu bilansowym, tj. 31 grudnia.

W niektórych przypadkach, po zakończeniu roku podatkowego, spółka ponosi koszty bezpośrednio związane z przychodami osiągniętymi w zakończonym roku. Jaki dzień będzie stanowił "dzień sporządzenia sprawozdania finansowego"?

Jeżeli koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do danego roku podatkowego, zostały poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego po dniu sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są zobowiązani do sporządzania takiego sprawozdania - są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie.

Kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy.

Wskazany w ustawie, 3-miesięczny okres do sporządzenia sprawozdania finansowego jest okresem maksymalnym. Przepisy prawa podatkowego, ustawa o rachunkowości oraz kodeks spółek handlowych nie zawierają jednoznacznego wskazania, jaki dzień należy uznać za datę sporządzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy. Ustawa o rachunkowości reguluje zakres obowiązków spółki związanych ze sprawozdaniem finansowym, obejmującym w szczególności jego: sporządzenie, podpisanie, badanie, zatwierdzenie, ogłoszenie.

Sprawozdanie finansowe można uznać za sporządzone w momencie złożenia pod sprawozdaniem finansowym podpisów:

- osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, oraz

- kierownika jednostki, którym jest osoba lub organ jedno- lub wieloosobowy, który zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zarządzania jednostką, przez co powyższe osoby wspólnie poświadczają, że sprawozdanie finansowe jest kompletne i przedstawia prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji majątkowej i finansowej jednostki, a zatem może zostać formalnie uznane za sporządzone.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 września 2010 r. (nr IPPB3/423-371/10-2/MS).

W pełni podzielam stanowisko Izby. Ustawa o CIT nie wprowadziła ustawowej definicji dnia sporządzenia sprawozdania finansowego. W tej sytuacji należy odnieść się do przepisów ustawy o rachunkowości, zgodnie z którymi sprawozdanie finansowe powinno być sporządzone nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego. Podpisanie sprawozdania finansowego przez upoważnione osoby oznacza, że sprawozdanie to jest kompletne i przedstawia prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Ponadto złożenie podpisu pod sprawozdaniem jest równoznaczne z przyjęciem odpowiedzialności przez te osoby za prawidłowość i rzetelność sporządzonego sprawozdania finansowego. Datę podpisania sprawozdania przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych i kierownika jednostki, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy - wszystkich członków zarządu, można uznać za datę sporządzenia sprawozdania finansowego, jeżeli zostanie sporządzone zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.002.jpg@RY2@

Zofia Podhorodecka prezes zarządu Auxilium

IZBA SKARBOWA W POZNANIU o klasyfikacji wydatków

Firma zajmuje się handlem materiałami budowlanymi. W 2007 roku zakupiono pustak jako towar handlowy i wpisano do podatkowej księgi przychodów i rozchodów w kolumnie 10 (metoda kasowa). Towaru nie sprzedano i ujęto go w remanencie. W roku 2010 rozpoczęto budowę magazynu na potrzeby firmy. Postanowiono wykorzystać niesprzedany pustak na budowę magazynu. W 2010 roku magazyn nie będzie oddany do użytku. Jak prawidłowo zaksięgować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów materiał handlowy?

Kolumna 10 księgi podatkowej przeznaczona jest do wpisywania zakupu materiałów oraz towarów handlowych według cen zakupu. Towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym.

Pustaki ceramiczne, które były wprowadzone do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, nie zostały sprzedane, a następnie zostały wykorzystane przez podatnika do budowy magazynu, jaki będzie wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt przekazania niesprzedanego towaru handlowego na budowę środka trwałego powinien mieć swoje odzwierciedlenie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.

W analizowanej sprawie konieczne będzie wyksięgowanie towaru handlowego przekwalifikowanego do budowy środka trwałego z kosztów uzyskania przychodów. Dokonuje się tego, wpisując w kolumnie 10 wartość korekty ze znakiem minus bądź kolorem czerwonym. Podstawą takiego zapisu jest dowód księgowy.

W przypadku przekazania towaru handlowego na budowę środka trwałego należy wyksięgować go z kol. 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Momentem, w którym należy dokonać wyksięgowania z kosztów, jest moment przekazania towaru handlowego na budowę środka trwałego.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 19 lipca 2010 r. (nr ILPB1/415-497/10-4/AG).

Co do kwestii obowiązku dokonania wyksięgowania z księgi podatkowej kosztów zakupu towaru handlowego zarówno podatnik, jak i dyrektor izby nie mieli wątpliwości potwierdzając konieczność takiej operacji. Jednak rozbieżność między stanowiskiem podatnika i organu podatkowego powstała odnośnie do momentu dokonania takiej operacji. Dyrektor izby dokonał mniej korzystnej dla podatnika interpretacji, prawidłowo wskazując, że momentem wyksięgowania powinien być moment przekazania towarów do celów budowy środka trwałego, a nie dzień sporządzenia spisu z natury, jak wskazał podatnik. Przepisynie łączą bowiem obowiązku dokonania poszczególnych księgowań z obowiązkiem sporządzenia spisu z natury.

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.003.jpg@RY2@

Tomasz Rysiak ekspert w Kancelarii Prawniczej Magnusson

IZBA SKARBOWA W KATOWICACH o terminach ustawowych

Uchwałą sejmiku województwa dokonano połączenia dwóch jednostek, tj. samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Nastąpiło to przez przeniesienie mienia z jednostki A na podatnika. Spowodowało to, że 1 marca 2010 r. podatnik przejął wszelkie prawa i zobowiązania jednostki A. 28 lutego 2010 r. zostały zamknięte księgi rachunkowe. Pomimo wątpliwości zostało sporządzone zeznanie CIT-8 za okres od 1 stycznia do 28 lutego 2010 r., które złożono po terminie, tj. 24 czerwca 2010 r. w urzędzie skarbowym. Czy jednostka postąpiła w sposób prawidłowy, składając zeznanie podatkowe?

Podatnik na gruncie prawa podatkowego jest sukcesorem generalnym jednostki A, a zatem przyjmuje wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przejętego zakładu opieki zdrowotnej. W skład praw i obowiązków wchodzi m.in. obowiązek złożenia zeznania podatkowego.

Zasady i terminy dotyczące składania zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, a także związany z nim obowiązek zapłaty podatku zostały uregulowane w art. 27 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.). W myśl tego przepisu podatnicy, z wyjątkiem zwolnionych od podatku, są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.

Jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od 1. dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych.

Ustawa o CIT wiąże zamknięcie ksiąg rachunkowych z zakończeniem roku podatkowego i obowiązkiem złożenia zeznania rocznego. Ze względu na fakt zamykania ksiąg rachunkowych jednostki A, podatnik jako następca prawny tej jednostki jest zobowiązany do złożenia zeznania rocznego CIT-8. W przedmiotowej sprawie księgi rachunkowe zostały zamknięte 28 lutego 2010 r., a zatem termin do złożenia zeznania i zapłaty podatku (za rok podatkowy 1 stycznia - 28 lutego 2010 r.) upłynął 31 maja 2010 r.

Ponadto podatnicy zobowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego przekazują do urzędu skarbowego sprawozdanie finansowe wraz z opinią i raportem podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 24 września 2010 r. (nr IBPBI/2/423-852/10/BG).

W cytowanej interpretacji - oprócz rozstrzygnięcia wątpliwości zgłoszonej przez podatnika w zapytaniu - dyrektor izby poruszył inną istotną kwestię. Wskazał bowiem, że w ramach postępowania o wydanie interpretacji organ odnosi się wyłącznie do opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku i nie weryfikuje żadnych dokumentów załączonych do wniosku o interpretację.

W świetle Ordynacji podatkowej oczywiste jest, że w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej organ dokonuje jedynie oceny prawnej określonego przez podatnika stanu faktycznego, bez możliwości jego modyfikowania i bez przeprowadzenia klasycznego postępowania dowodowego. Czy z tej zasady można wywodzić zakaz analizowania przez organ dokumentówi źródłowych przedstawionymi przez podatnika. Gdyby podatnik, kierując zapytanie do organu, zacytował część lub całość treści tych dokumentów źródłowych, organ podatkowy nie mógłby pominąć tych informacji podczas dokonywania oceny stanowiska podatnika.

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.004.jpg@RY2@

Anna Rączkowska menedżer w Deloitte

IZBA SKARBOWA W POZNANIU o stosowaniu zwolnień

Spółka prowadzi działalność w specjalnej strefie ekonomicznej. Spółka podlega zwolnieniu z opodatkowania jej dochodów. Nie podlegają zwolnieniu przychody z pozostałej działalności operacyjnej i finansowej.

Spółka zajmuje się produkcją kierownic i pokryw poduszek powietrznych. Różnice inwentaryzacyjne dotyczą zarówno materiałów, półproduktów, jak i produktów strefowych. Materiały wykorzystywane są do wytwarzania produktów, których sprzedaż objęta jest zwolnieniem. Czy ujawnione i niezawinione różnice inwentaryzacyjne będą stanowiły koszy strefowe (przy wystąpieniu niedoborów) albo przychody strefowe (przy wystąpieniu nadwyżek inwentaryzacyjnych)?

Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów daje podatnikowi możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów, jednak pod warunkiem że wykaże ich bezpośredni bądź pośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Tak więc kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Wśród kosztów wymienionych w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty podatkowe, nie wyszczególniono niedoborów inwentaryzacyjnych. Niemniej każdy przypadek oraz każde tego rodzaju zdarzenie należy rozpatrywać i oceniać indywidualnie.

Nadwyżkę inwentaryzacyjną wyrobów strefowych (czyli wyrobów pochodzących z działalności objętej zezwoleniem) należy uznać za przychód strefowy, z którego dochód objęty będzie zwolnieniem na podstawie cytowanych na wstępie przepisów.

Stwierdzone niedobory inwentaryzacyjne mogą natomiast zostać zaliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodów z działalności strefowej, jeżeli powstały w toku tej działalności strefowej i niezależnie od woli podatnika. Kosztem uzyskania przychodów mogą być tylko niedobory inwentaryzacyjne, w tej części, w jakiej zostały uznane za niezawinione, i których okoliczności powstania oraz przyczyny zostały wyczerpująco udokumentowane. Nie stanowią bowiem kosztu uzyskania przychodów niedobory inwentaryzacyjne będące wynikiem braku staranności bądź nieracjonalnego działania podatnika, nawet jeśli mieszczą się w normach ustalonych przez daną jednostkę gospodarczą.

W związku z tym niezawinione różnice inwentaryzacyjne materiałów i półproduktów oraz produktów strefowych, ze sprzedaży których dochód podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych, będą stanowić odpowiednio przychody i koszty strefowe.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 stycznia 2010 r. (nr ILPB3/423-953/09-2/MC).

Przedstawioną interpretację należy ocenić pozytywnie. W zaprezentowanym stanie faktycznym różnice inwentaryzacyjne były nieodłącznie związane z prowadzoną działalnością strefową, były one nieuniknione oraz niezawinione przez człowieka. Przyjęcie rozwiązania, że powstałe w opisany sposób różnice inwentaryzacyjne są kosztami bądź przychodami strefowymi, mimo że dotyczą one także materiałów bądź półproduktów, wydaje się jak najbardziej prawidłowe i zgodne zarówno z wykładnią językową, jak i celowościową ustawy o CIT. Trudno byłoby bowiem przyjąć, że te przychody bądź koszty są związane z wykonywaniem odrębnej, nieobjętej zwolnieniem z podatku dochodowego od osób prawnych działalności gospodarczej. Co więcej, identyczne stanowisko w podobnym stanie faktycznym prezentują także inne organy podatkowe, np. dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 10 września 2009 r. (nr IBPBI/2/423-672/09/AM).

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.005.jpg@RY2@

Marcin Kaczanowicz asystent podatkowy w Independent Tax Advisers Doradztwo Podatkowe

IZBA SKARBOWA W WARSZAWIE o wypłacalności przedsiębiorców

Wobec spółki 21 maja 2009 r. została ogłoszona upadłość obejmująca likwidację majątku. Czy wskutek ogłoszenia upadłości osoby prawnej będącej zakładem pracy, a tym samym płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, powstaje obowiązek złożenia deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT-4R? Jakie obowiązki podatkowe ma upadła spółka?

Syndyka powołuje się w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego. Upadły zaś traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości, tj. majątkiem należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabytym w toku postępowania upadłościowego. Zobowiązany jest wskazać ten majątek oraz wydać syndykowi wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności na majątku i rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych, a nawet korespondencję.

W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym. Upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, jednak ta okoliczność nie pozbawia upadłego statusu podatnika, do którego stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych.

We wszelkich postępowaniach stroną w znaczeniu materialnym pozostaje upadły - to on jest podmiotem praw i obowiązków, natomiast syndykowi przysługuje legitymacja formalna do występowania w tych postępowaniach; jest on stroną w znaczeniu formalnym. W zakresie prawnopodatkowym działanie syndyka należy potraktować jako działanie przez pełnomocnika ze wszystkimi prawnymi tego stanu rzeczy konsekwencjami. Zatem syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację wszystkich obowiązków podatnika i płatnika przez upadłego.

Płatnikiem jest każdy podmiot zobowiązany na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Obowiązki płatnika nałożone przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.), w tym obowiązek poboru przez płatników zaliczek na podatek dochodowy i obowiązek sporządzenia stosownych informacji, nie ustają w chwili ogłoszenia upadłości, a syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację obowiązków podatnika.

Syndyk masy upadłości ponosi również odpowiedzialność za rzetelność i niewadliwość ksiąg rachunkowych. Tym samym syndyk jest zobowiązany do terminowego składania deklaracji podatkowych, jak również ma obowiązek niezwłocznego regulowania należności podatkowych, z tym że obowiązek ten aktualizuje się jedynie wtedy, gdy syndyk posiada środki potrzebne do zapłaty podatku.

Podatki i inne daniny publiczne należne za okres po ogłoszeniu upadłości stanowią wydatki postępowania upadłościowego. W deklaracji PIT-4R (za okres po ogłoszeniu upadłości) należy podać dane identyfikacyjne spółki będącej w upadłości, zaś syndyk - działający w imieniu i na rzecz upadłego - jest zobowiązany do podpisywania tych deklaracji i dokonywania wpłaty zaliczki podatkowej.

Na podatniku spoczywa obowiązek złożenia dwóch deklaracji rocznych PIT-4R sporządzonych za pełny rok kalendarzowy, aczkolwiek obejmujących faktycznie wypłaty za dwa okresy rozdzielone datą ogłoszenia upadłości. W związku z tym, że upadłości nie można utożsamiać z likwidacją, terminem złożenia przedmiotowych deklaracji będzie koniec stycznia roku następującego po roku podatkowym.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 lipca 2010 r. (nr IPPB2/415-262/10-4/AK).

Upadłość jest tym szczególnym momentem, gdy wszczynana jest procedura w razie niewypłacalności dłużnika, a polegająca głównie na wspólnym dochodzeniu roszczeń przez wszystkich jego wierzycieli. Upadłości nie można utożsamiać z likwidacją, a zatem moment ogłoszenia upadłości nie jest końcem bytu prawnego jednostki i w konsekwencji, do czasu jego ustania (co bywa niekiedy znacznie odległe w czasie) nadal istnieją określone obowiązki, także na gruncie podatkowym.

Upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, jednak ta okoliczność nie pozbawia upadłego statusu podatnika, do którego stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych. We wszelkich postępowaniach stroną w znaczeniu materialnym pozostaje upadły - to on jest podmiotem praw i obowiązków, natomiast syndykowi przysługuje legitymacja formalna do występowania w tych postępowaniach; jest on stroną w znaczeniu formalnym.

Za okres po ogłoszeniu upadłości w deklaracjach podatkowych należy podawać dane identyfikacyjne spółki będącej w upadłości, zaś syndyk - działający w imieniu i na rzecz upadłego - jest zobowiązany do podpisywania tych deklaracji i dokonywania wpłaty zaliczek (podatku). Dzień ogłoszenia upadłości jest też datą graniczną wymuszająca zamknięcie roku (zamknięcie ksiąg) na gruncie rachunkowym i w konsekwencji koniec roku podatkowego oraz kolejny rok trwający do końca roku kalendarzowego, a to każdorazowo wiąże się z obowiązkami dotyczącymi zakończenia roku podatkowego, w zakresie m.in. deklaracji podatkowych.

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.006.jpg@RY2@

Katarzyna Bieńkowska doradca podatkowy w Dewey & LeBoeuf

IZBA SKARBOWA W KATOWICACH o świadczeniu usług weterynaryjnych

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą - wykonywanie usług weterynaryjnych (PKD 75.00.Z). Do ich świadczenia wykorzystuje leki, bandaże, strzykawki i innego rodzaju środki medyczne. Środki te nie są przeznaczone do sprzedaży, lecz służą do wykonania usługi, tj. wyleczenia zwierzęcia. Czy wykorzystywane środki medyczne podatnik jest zobowiązany uwzględniać w spisie z natury?

W remanencie początkowym oraz końcowym podatnik zobowiązany jest ująć m.in. materiały podstawowe oraz materiały pomocnicze.

Materiałami (surowcami) podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się główną substancją gotowego wyrobu. Do materiałów podstawowych zalicza się również materiały stanowiące część składową (montażową) wyrobu lub ściśle z wyrobem złączone (np. opakowania - puszki, butelki) oraz opakowania wysyłkowe wielokrotnego użytku (np. transportery, palety), jeżeli opakowania te nie są środkami trwałymi.

Z kolei wyrobami gotowymi są wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został całkowicie zakończony, wykonane usługi, prace naukowo-badawcze, prace projektowe, geodezyjno-kartograficzne, zakończone roboty, w tym także budowlane.

Podatnicy są zobowiązani do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów na 1 stycznia, na koniec każdego roku podatkowego, na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego, a także w razie zmiany wspólnika, zmiany proporcji udziałów wspólników lub likwidacji działalności.

Usługą wykonaną przez podatnika jest w istocie leczenie zwierzą, przy użyciu materiałów pomocniczych (leków, bandaży, strzykawek i innego rodzaju środków medycznych). Zatem usługę świadczoną przez podatnika należy uznać za usługę niematerialną. Materiały i instrumenty medyczne nie mogą być uznane za główny składnik, czynnik tej usługi.

W remanencie początkowym oraz końcowym podatnik zobowiązany jest również ująć materiały pomocnicze. Materiałami pomocniczymi są materiały niebędące materiałami podstawowymi, które są zużywane w związku z działalnością gospodarczą i bezpośrednio oddają wyrobowi swoje właściwości. Zatem przedmioty opisane przez podatnika nie stanowią materiałów podstawowych. Świadcząc usługi w zakresie usług weterynaryjnych podatnik zużywa artykuły jednorazowe oraz leki w celu wykonania usługi, które jednocześnie nie stają się częścią usługi.

Zatem zużywane podczas wykonywania usług weterynaryjnych środki medyczne, jako niestanowiące materiałów pomocniczych, nie mogą zostać ujęte w sporządzanym spisie z natury. Jednocześnie zakup tych artykułów medycznych powinien być ewidencjonowany w kol. 13 podatkowej księgi przychodów i rozchodów (pozostałe wydatki).

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 13 września 2010 r. (nr IBPBI/1/415-659/10/BK).

Z opinią dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach należy się zgodzić. W opisanej sytuacji świadczone są usługi weterynaryjne, a do ich świadczenia nabywane są leki, bandaże, strzykawki i innego rodzaju środki medyczne. Z pewnością nie stanowią one towaru podstawowego lub towaru pomocniczego. Usługa weterynaryjna jest w istocie usługą niematerialną. Zatem nabywane leki serwowane zwierzętom nie stanowią głównej substancji usługi, ponieważ są tylko środkiem niezbędnym do jej wykonania. Tym bardziej bandaże i strzykawki utylizowane po wykonaniu usługi nie mogą stanowić takiej substancji. Przy wykonywaniu wszelkich usług niematerialnych towary podstawowe i pomocnicze nigdy nie występują. Przykładowo w wypadku usług fryzjerskich będących również usługami niematerialnymi, szampony, farby, odżywki itp. zużywane w działalności usługowej (fryzjerskiej) nie stanowią materiałów podstawowych i pomocniczych. Stanowią one jedynie środki niezbędne do wykonania usługi Takie stwierdzenie możemy znaleźć np. w piśmie Izby Skarbowej w Olsztynie z 17 maja 2002 r. (nr PDF/005-2-12/02).

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.007.jpg@RY2@

Paweł Małecki doradca podatkowy z Kancelarii Doradztwa Podatkowego Pama

IZBA SKARBOWA W KATOWICACH o działalności w specjalnej strefie ekonomicznej

Spółka otrzymała 3 października 2005 r. zezwolenie na prowadzenia działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, rozumianej jako działalność produkcyjna, handlowa i usługowa. Spółka przeprowadza inwentaryzację materiałów/surowców wykorzystywanych do produkcji wyrobów gotowych (farb) w zakładzie produkcyjnym zlokalizowanym na terenie SSE, ze sprzedaży których dochód podlega zwolnieniu z CIT, oraz inwentaryzację półproduktów, wyrobów gotowych (farb) produkowanych w tym zakładzie. W wyniku inwentaryzacji powstają uznane za niezawinione różnice inwentaryzacyjne. Czy niedobory lub nadwyżki inwentaryzacyjne można zaliczyć do kosztów lub przychodów strefowych?

Zaliczenie nadwyżek inwentaryzacyjnych do przychodów lub niedoborów inwentaryzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów powinno być każdorazowo oceniane.

Nadwyżkę inwentaryzacyjną wyrobów strefowych należy uznać za przychód strefowy, z którego dochód objęty będzie zwolnieniem z podatku.

Stwierdzone niedobory inwentaryzacyjne mogą natomiast zostać zaliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodów z działalności strefowej, jeżeli powstały w toku tej działalności strefowej i niezależnie od woli podatnika. Kosztem mogą być tylko niedobory inwentaryzacyjne, w tej części, w jakiej zostały uznane za niezawinione i których okoliczności powstania oraz przyczyny zostały wyczerpująco udokumentowane. Nie stanowią bowiem kosztu uzyskania przychodów niedobory inwentaryzacyjne będące wynikiem braku staranności bądź nieracjonalnego działania podatnika, nawet jeśli mieszczą się w normach ustalonych przez daną jednostkę gospodarczą.

Natomiast nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku nieobjętych zwolnieniem od podatku akcyzowego ubytków wyrobów akcyzowych oraz podatku akcyzowego od tych ubytków. Zatem jeżeli nadmierne ubytki (niedobory) inwentaryzacyjne dotyczą takich wyrobów akcyzowych, to nie będą mogły być w ogóle zaliczone do kosztów. W takiej sytuacji nie będą również mogły stanowić kosztów strefowych.

W konsekwencji niezawinione różnice inwentaryzacyjne materiałów i półproduktów wykorzystywanych do wytwarzania wyrobów gotowych, ze sprzedaży których dochód podlega zwolnieniu z CIT, oraz różnice inwentaryzacyjne tych wyrobów gotowych będą stanowić odpowiednio przychody i koszty strefowe.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 9 września 2009 r. (nr IBPBI/2/423-672/09/AM).

W komentowanej interpretacji dyrektor izby potwierdził, że nadwyżka inwentaryzacyjna wyrobów strefowych stanowi przychód strefowy, z którego dochód będzie objęty zwolnieniem z CIT. Natomiast stwierdzone niedobory inwentaryzacyjne mogą zostać przez podatnika zaliczone do kosztów, o ile niedobory powstały podczas działalności strefowej. Dodatkowo niedobory te nie mogły powstać z winy podatnika, a także okoliczności powstania oraz przyczyny zostały przez podatnika właściwie udokumentowane. W sytuacji gdy niedobory inwentaryzacyjne powstały m.in. na skutek braku staranności, braku odpowiedniego nadzoru lub nieracjonalnego działania podatnika, nie stanowią one kosztów. Do kosztów nie mogą zostać zaliczone straty powstałe w wyniku nieobjętych zwolnieniem od podatku akcyzowego ubytków wyrobów akcyzowych oraz podatku akcyzowego od tych wyrobów.

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.008.jpg@RY2@

Marek Malinowski konsultant podatkowy w Taxplan

IZBA SKARBOWA W KATOWICACH o szczególnych zasadach ustalania dochodu

W sierpniu 2008 r. podatnik przekroczył kwotę limitu uprawniającą do opłacania podatku w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Nie wiedząc o tym, nadal opłacał ryczałt aż do końca następnego roku, czyli do grudnia 2009 r. W 2009 r. osiągnął przychód netto 1 029 000 zł, co znacznie przekroczyło 150 tys. euro. W związku z tym złożył korektę PIT-28 za rok 2008 i 2009. Od września 2008 r. obowiązuje go rozliczenie podatku na zasadach ogólnych, jednak nie posiada remanentu towarów na 31 sierpnia 2008 r. Zatem w dniu otwarcia księgi przychodów i rozchodów, tj. 1 września 2008 r., nie ma czego wpisać w pierwszej pozycji księgi. Nie wie, jak rozliczyć: "remanent początkowy + zakupy - remanent końcowy". Jak rozliczyć remanent, którego się nie posiada?

Podatnik od września 2008 r. powinien założyć księgę przychodów i rozchodów i opłacać podatek na ogólnych zasadach. Podatnicy są zobowiązani do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów na 1 stycznia, na koniec każdego roku podatkowego, na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego, a także w razie zmiany wspólnika, zmiany proporcji udziałów wspólników lub likwidacji działalności.

Zasadę tę stosuje się odpowiednio do podatników, którzy utracili prawo do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z uwagi na przekroczenie limitu przychodów i poczynając od miesiąca następującego po miesiącu, w którym przekroczyli limit przychodów do końca roku podatkowego zobowiązani byli do opłacania podatku dochodowego na ogólnych zasadach. Skoro w dacie utraty warunków do opodatkowania w formie ryczałtu podatnik nie sporządził spisu z natury, to przepisy prawa nie przewidują możliwości późniejszej wyceny towarów i materiałów objętych tym spisem. Wobec tego do ustalenia dochodu za 2008 r. podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych podatnik uwzględni zerową wartość remanentu początkowego.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 września 2010 r. (nr IBPBI/1/415-592/10/WRz).

W sytuacji, gdy podatnik nie posiada żadnych materiałów i towarów handlowych, również zobowiązany jest do sporządzenia spisu z natury, jest to wówczas tzw. remanent zerowy. Remanent sporządza się, co do zasady, w ostatnim dniu miesiąca. Wyjątkami będą: dzień rozpoczęcia działalności, dzień zmiany wspólnika, dzień zmiany proporcji udziałów wspólników lub dzień likwidacji działalności. Brak wpisania wartości remanentu do księgi podatkowej naraża podatnika na zarzut nierzetelnego prowadzenia księgi. Podatnik, który nie sporządzi remanentu mimo takiego obowiązku, prowadzi księgi w sposób wadliwy. Wadliwe prowadzenie ksiąg stanowić będzie wykroczenie skarbowe, za które grozi kara grzywny.

@RY1@i02/2010/226/i02.2010.226.086.0007.009.jpg@RY2@

Michał Cielibała doradca podatkowy w Biurze Rachunkowym Biurex w Kielcach

Oprac. Ewa Matyszewska