Wartość utylizowanych towarów spółki powinny wpisać w pozostałe koszty operacyjne

Towary sprzedawane przez spółki często tracą na wartości. Dlatego jednostki powinny weryfikować ich wartość. Przede wszystkim ustawa o rachunkowości nakazuje, aby takiej weryfikacji dokonywać co najmniej raz w roku, tj. na dzień bilansowy. Towary powinny być wówczas wyceniane według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, lub według cen ich sprzedaży netto w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa. Ponieważ na skutek różnych czynników towary tracą swoją wartość handlową, ich wartość księgowa może przewyższyć możliwą cenę ich sprzedaży netto. W takiej sytuacji należy dokonać jej zmniejszenia poprzez odpis aktualizujący.

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy o rachunkowości przez cenę sprzedaży netto składnika aktywów rozumie się możliwą do uzyskania na dzień bilansowy cenę jego sprzedaży, bez VAT i akcyzy, pomniejszoną o rabaty, opusty i inne podobne zmniejszenia oraz koszty związane ze sprzedażą, powiększoną o należną dotację przedmiotową. Jeżeli więc nastąpiła częściowa lub całkowita utrata wartości towarów ujmowanych w stałych cenach ewidencyjnych, np. w przypadku ubrań wskutek zmiany mody, należy zaewidencjonować odpis aktualizujący ich wartość na kontach pozostałych kosztów operacyjnych (strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 240 - Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów i towarów).

Odpisów aktualizujących wartość towarów podmioty dokonują najczęściej wówczas, gdy zapasy zalegają w magazynie i trudno je sprzedać, np. z powodu zmiany upodobań klientów. Z kolei w przypadku artykułów spożywczych głównie z uwagi na upływający termin spożycia.

W handlu detalicznym ewidencja towarów przebiega głównie w cenach ewidencyjnych ustalonych na poziomie ceny sprzedaży brutto. Zawiera ona marżę oraz VAT w wysokości podatku należnego. W związku ze zmianą cen ewidencyjnych, czyli obniżką lub podwyższeniem cen towarów, konieczna jest ewidencja tzw. odchyleń od tej wartości. W tym przypadku występują również odchylenia ewidencyjne z tytułu zarezerwowanej marży oraz odchylenie z tytułu VAT.

Warto więc pamiętać, że w tym przypadku utrata wartości następuje w przypadku określonym w art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem dzieje się tak wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub w całości przewidywanych korzyści ekonomicznych. Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego doprowadzającego wartość składnika aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych do ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku - do ustalonej w inny sposób wartości godziwej.

Oznacza to, że w przypadku obniżki ceny towarów ewidencjonowanych w cenach sprzedaży brutto do poziomu cen zakupu koryguje się wartość ewidencyjną towarów objętych o kwotę odchyleń od cen ewidencyjnych z tytułu marży i oddzielnie z tytułu VAT. Natomiast obniżenie poniżej wartości w cenach zakupu stanowi obniżkę uzasadniającą dokonanie odpisu aktualizującego wartość towarów (strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 240 - Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów).

Towary spożywcze po terminie ważności należy zlikwidować. Wartość towarów przekazanych do utylizacji oraz sama usługa w tym zakresie stanowią w księgach rachunkowych pozostałe koszty operacyjne. Są to bowiem koszty pośrednio związane z działalnością operacyjną.

Takie ujmowanie m.in. towarów powoduje konieczność prowadzenia dodatkowych kont korygujących ich wartość. Na tych kontach ewidencjonowane są odchylenia od cen ewidencyjnych stanowiące różnicę między rzeczywistymi cenami zakupu lub nabycia a cenami przyjętymi do ewidencji składników majątku.

@RY1@i02/2010/133/i02.2010.133.086.014a.001.jpg@RY2@

Utylizacja towarów

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 28 ust. 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).