Samochód wykorzystywany w działalności gospodarczej jest środkiem trwałym

Samochody wykorzystywane przez firmy do celów działalności ujmowane są w księgach rachunkowych jako środki trwałe. Takie ujęcie jest jednak prawidłowe tylko wówczas, gdy tego typu aktywa spełniają kryteria definicji środków trwałych zawarte w art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem za ten składnik majątku uznaje się rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich m.in. maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy.

Warto więc zwrócić uwagę na poszczególne warunki tej definicji. Po pierwsze, środki trwałe muszą być kompletne i zdatne do użytku, co oznacza, że ich stan techniczny musi być na tyle dobry, aby była możliwość ich wykorzystywania. W przypadku samochodów warto też pamiętać, że spełnienie tego kryterium zależy też od wypełnienia wymogów przepisów drogowych. Pojazd dopuszczony jest bowiem do ruchu, jeżeli posiada dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne.

Decydującą kwestią o klasyfikacji do środków trwałych jest również przeznaczenie zakupionego składnika majątku. Pojazd musi być w tym przypadku przeznaczony bądź do realizacji celów związanych z podstawową działalnością lub z działalnością socjalną.

Należy pamiętać, że do środków trwałych zalicza się również te składniki majątku, które zostały przyjęte do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, jeżeli warunki umowy spełnią określone kryteria.

Oznacza to, że jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe na mocy umowy, zgodnie z którą jedna ze stron (finansujący) oddaje drugiej stronie (korzystającemu) środki trwałe do odpłatnego używania lub również pobierania pożytków na czas oznaczony, to środki te zalicza się do aktywów trwałych korzystającego, jeżeli umowa spełnia co najmniej jeden z warunków określonych w art. 3 ust. 4 pkt 1 - 6 ustawy o rachunkowości.

Wprowadzenie samochodu do ewidencji bilansowej wymaga odpowiedniej wyceny. Będzie ona przebiegała zgodnie z art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości.

W przypadku zakupu takiego składnika majątku należy ustalić cenę nabycia. Przepisy określają tę wartość jako cenę zakupu powiększoną m.in. o inne koszty poniesione w związku z zakupem. W przypadku zakupu samochodu obejmują one m.in. koszty rejestracji (opłatę na dowód rejestracyjny i tablice), a także wydatki poniesione na dodatkowe wyposażenie (np. poduszka powietrzna) oraz na ubezpieczenie w drodze. Nie zwiększają natomiast wartości początkowej koszty ubezpieczenia związane z eksploatacją pojazdu. Wynika to z ustawy prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym ubezpieczenie (OC i AC) nie jest wymogiem, aby pojazd był dopuszczony do ruchu. Samochody są dopuszczone do ruchu, jeżeli spełniają warunki techniczne, są zarejestrowane, mają tablice rejestracyjne i nalepkę kontrolną. Natomiast dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe.

Wartość początkową w przypadku środków trwałych powiększają również koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu nabycia środka trwałego, np.: różnice kursowe, prowizje, odsetki, koszty ustanowienia zabezpieczenia. Cena nabycia obejmuje też podatek od towarów i usług w części, która nie podlega odliczeniu. Wartość początkową pomniejszają też udzielone przez sprzedawców upusty, rabaty i inne tego typu zmniejszenia ceny.

W związku z takimi zasadami wyceny należy zwrócić uwagę na przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Jest to o tyle ważne, że w przypadku samochodów osobowych przepisy te ograniczają możliwość odliczenia VAT. W przypadku bowiem nabycia samochodów osobowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, kwotę podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze - nie więcej jednak niż 6 tys. zł. Oznacza to, że zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o rachunkowości wartość podatku, która zgodnie w ustawa o VAT nie podlega odliczeniu, będzie stanowiła część wartości początkowej ujętej w księgach rachunkowych.

@RY1@i02/2010/118/i02.2010.118.086.014a.001.jpg@RY2@

Zakup samochodu osobowego

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 86 ust. 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 353 z późn. zm.).

Art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).