Płatności leasingowe wykazuje się w działalności finansowej

Sprawozdanie finansowe spółek, które podlegają obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, obejmuje rachunek przepływów pieniężnych.

Iwona Woźniak, koordynator zespołu w Dziale Usług Księgowych FPA Group, wyjaśnia, że rachunek przepływów pieniężnych jest informacją o zdarzeniach, które spowodowały w jednostce zmiany stanu środków pieniężnych oraz ich ekwiwalentów. Wskazuje wysokość i źródło pochodzenia otrzymanych środków pieniężnych, a także wielkość i sposób ich wykorzystania w ramach poszczególnych typów działalności gospodarczej w danym okresie sprawozdawczym.

- W trakcie przygotowywania sprawozdania z przepływów pieniężnych bardzo często pojawia się problem z zakwalifikowaniem danej transakcji do konkretnego segmentu działalności - twierdzi nasza rozmówczyni. Dodaje, że w takich sytuacjach należy się przede wszystkim kierować treścią ekonomiczną poszczególnych operacji.

Ekspert podkreśla, że szczególną uwagę podczas sporządzania sprawozdania z przepływów pieniężnych należy zwrócić na prawidłowe ujęcie wydatków inwestycyjnych, gdzie nie zawsze bilansowa zmiana wartości środków trwałych i wartości niematerialnych po skorygowaniu o amortyzację będzie tożsama z kwotą wydatkowaną na ich zakup.

Różnica może tutaj wynikać nie tylko z nieuregulowanych na dzień sprawozdawczy zobowiązań inwestycyjnych, ale również z ujęcia w aktywach trwałych przedmiotów nabytych na podstawie umów leasingu finansowego.

Składniki majątku, choć zaliczane do aktywów jednostki, zarówno zgodnie z ustawą o rachunkowości jak i Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, nie muszą stanowić jej własności, pod warunkiem że spółka sprawuje nad nimi kontrolę, np. w formie leasingu finansowego.

Iwona Woźniak twierdzi również, że wydatki poniesione na nabycie składników majątku na podstawie umowy leasingu wykazuje się w przepływach z działalności finansowej, ponieważ jest to alternatywna metoda finansowania wobec kredytu bankowego.

Dla firm korzystających często z takiej formy finansowania nabywanych składników majątku analizowanie wszystkich płatności z tytułu leasingu finansowego może być dość uciążliwe, jednak jest to niezbędne dla prawidłowego zaprezentowania przepływów pieniężnych z tych transakcji.

Kolejną problematyczną kwestią w zakresie rachunków zysków i strat jest odpowiedź na pytanie, czy w przypadku nabycia wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych wydatki na ich nabycie wykazuje się w wartości netto czy brutto.

Dorota Kaszubska, koordynator zespołu w Dziale Usług Księgowych FPA Group, wyjaśnia, że zakup oraz sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczamy do działalności inwestycyjnej. Dane dotyczące przepływów z tej działalności prezentuje się zawsze metodą bezpośrednią.

Zgodnie z krajowym standardem rachunkowości nr 1, jeżeli jednostce przysługuje prawo odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego z faktur dokumentujących zakup wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych, to wydatki na ich nabycie wykazujemy w pozycji B.II.1 i B.II.2 rachunku przepływów pieniężnych w wartości netto (bez podatku od towarów i usług). Natomiast wydatki z tytułu podatku od towarów i usług od tych zakupów wykazujemy w pozycji A.II.5. - Inne wydatki operacyjne.

- W takiej bowiem sytuacji w przepływach z działalności operacyjnej ujmuje się wpływy i wydatki z tytułu podatku od towarów i usług dotyczącego działalności inwestycyjnej - umownie - jako przepływy działalności operacyjnej - przypomina ekspert.

Dodaje, że w przeciwnym przypadku, gdy jednostka nie posiada prawa odliczenia podatku od towarów i usług, wydatki na nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych wykazuje w kwocie brutto. Niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i usług od powyższych zakupów wykazywany jest bowiem odpowiednio w pozycji B.II.1 lub B.II.2.

Dorota Kaszubska podkreśla, że w powyższych pozycjach nie ujmuje się zaliczek udzielonych na poczet zakupu wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych. Są one wykazywane w pozycji B.II.4. - Inne wydatki inwestycyjne.

Z kolei według Norberta Sołtysiaka, kierownika Działu Usług Księgowych w FPA Group, ważnym elementem, który ma wpływ na poprawność danych zawartych w rachunku przepływów pieniężnych, są różnice kursowe. Nastręczają one zawsze dużo problemów osobom sporządzającym rachunek przepływów.

- Z punktu widzenia przepływów pieniężnych możemy wyróżnić co najmniej 16 różnic kursowych, których prezentacja w rachunku przepływów jest różna - twierdzi nasz rozmówca. Dodaje, że na potrzeby przygotowania rachunku przepływów pieniężnych należy wyróżnić cztery podstawowe różnice kursowe. Dotyczą one działalności operacyjnej, inwestycyjnej, finansowej oraz środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach i w kasie walutowej.

Ekspert wskazuje, że podczas przygotowania rachunku przepływów pieniężnych metodą pośrednią trzeba dokonać odpowiednich wyłączeń zrealizowanych różnic kursowych, które nie dotyczą działalności operacyjnej. Następnie należy je przesunąć do tych działalności, których faktycznie dotyczą (różnice dodatnie ujmuje się ze znakiem minus w przepływach działalności operacyjnej i jednocześnie ze znakiem plus w odpowiedniej działalności; w wypadku różnic ujemnych działalność operacyjna jest powiększana, a pomniejszane są przepływy odpowiedniej działalności).

Norbert Sołtysiak zwraca również uwagę na to, że różnice kursowe dotyczące działalności finansowej lub inwestycyjnej muszą być ujmowane w pozycji, których dotyczą. Na przykład różnice kursowe dotyczące spłaty udzielonej lub otrzymanej pożyczki powinny być ujęte w pozycji C.I.4 lub C.II.4 - przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej - Kredyty i pożyczki.

Trzeba także pamiętać, aby dokonać wyłączeń niezrealizowanych różnic kursowych (np. dotyczących wyceny bilansowych) niedotyczących działalności operacyjnej. Powyższe różnice kursowe nie powodują zmiany stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (korekta: różnice dodatnie ujmuje się za znakiem minus, różnice ujemne ze znakiem plus).

- Ważną rzeczą jest to, aby korygować zrealizowane i niezrealizowane różnice kursowe dotyczące działalności operacyjnej - wskazuje Norbert Sołtysiak. Wynika to z faktu, że różnice kursowe niezrealizowane są ujmowane w należnościach i zobowiązaniach, tym samym podlegają samoczynnej eliminacji w ramach działalności operacyjnej, różnice kursowe zrealizowane wpływają na zmianę stanu środków pieniężnych.

● płatność zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego - w kwocie odpowiadającej wysokości spłaty części kapitałowej,

● odsetki - w kwocie odpowiadającej wysokości części odsetkowej dokonanej spłaty zobowiązania.

agnieszka.pokojska@infor.pl