31 maja to ostateczny termin przekazania odpisu na ZFŚS

Pracodawcy zatrudniający (według stanu na 1 stycznia danego roku) co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty muszą w tym roku posiadać zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS). Pozostali pracodawcy nie mają obowiązku, ale mają prawo utworzyć taki fundusz. Te zasady nie dotyczą jednak prowadzących działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych. W tym bowiem przypadku fundusz tworzy się bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników.

Środki gromadzone w tym funduszu przeznaczone są na działalność socjalną. Warto więc zwrócić uwagę na definicję działalności socjalnej, która obowiązuje od 1 kwietnia 2011 r. Zgodnie z nowymi przepisami są to usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.

Zasadą jest, że przyznanie pomocy poszczególnym pracownikom uzależnione jest od ich sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się z corocznego odpisu podstawowego naliczonego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Podstawę wyliczenia wysokości odpisu podstawowego na każdego pracownika zatrudnionego na pełnY etat stanowi 37,5 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za poprzedni rok kalendarzowy lub II półrocze tego roku, jeżeli było ono wyższe.

Podstawą obliczania odpisów w 2011 r. zgodnie z obwieszczeniem prezesa GUS z 18 lutego 2011 r. jest kwota 2917,14 zł. Odpis podstawowy na każdego pracownika zatrudnionego na pełny etat w 2011 r. wynosi więc 1093,93 zł.

Z kolei wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika młodocianego liczonego od wspomnianego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego - to w 2011 r.:

● 145,86 zł w pierwszym roku nauki (5 proc.),

● 175,03 zł w drugim roku nauki (6 proc.),

● 204,20 zł w trzecim roku nauki (7 proc.).

Natomiast odpis podstawowy na jednego pracownika wykonującego pracę w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze wynosi 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia, tj. w 2011 r. - 1458,57 zł.

Na każdą zatrudnioną osobę, wobec której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, pracodawca może zwiększyć wysokość odpisu podstawowego o 6,25 proc. przeciętnego wynagrodzenia, tj. w 2011 r. o 182,32 zł.

Przepisy ustawy o ZFŚS przewidują także możliwość dobrowolnego zwiększenia funduszu. Analogicznie jest w przypadku pracodawcy sprawującego opiekę socjalną nad emerytami i rencistami, w tym także ze zlikwidowanych zakładów pracy. Mogą oni zwiększyć fundusz o 6,25 proc. przeciętnego wynagrodzenia, tj. w 2011 r. o 182,32 zł, na każdego emeryta i rencistę uprawnionego do tej opieki.

Ponadto od 1 kwietnia 2011 r. pracodawcy, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu, mogą zwiększyć fundusz na każdą zatrudnioną osobę o 7,5 proc. (tj. 218,89 zł) przeciętnego wynagrodzenia, pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego.

Roczny odpis funduszu ujmuje się w księgach rachunkowych w ciężar kosztów operacyjnych.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o ZFŚS środki na ten cel muszą być gromadzone na odrębnym rachunku bankowym, co może być ujęte w księgach za pośrednictwem konta 135 - Rachunek bankowy środków ZFŚS. Z kolei do ewidencji księgowej operacji związanych z utworzeniem, zwiększeniem oraz wykorzystaniem ZFŚS korzysta się z konta 831 - Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Ponadto odpis roczny na ZFŚS może być rozliczany w czasie na poszczególne miesiące. Podmiot dokona tego poprzez konto 645 - Rozliczenie międzyokresowe kosztów czynne.

Ponadto warto pamiętać, że przepisy o ZFŚS regulują kwestie terminów przekazania odpisów.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 tej ustawy równowartość dokonanych odpisów i zwiększeń naliczonych na dany rok kalendarzowy pracodawca przekazuje na rachunek bankowy ZFŚS w terminie do 30 września tego roku, z tym że w terminie do 31 maja tego roku przekazuje kwotę stanowiącą co najmniej 75 proc. równowartości odpisów podstawowych.

Oznacza to, że równowartość dokonanych odpisów i zwiększeń naliczonych na 2011 r. pracodawca przekazuje na rachunek bankowy ZFŚS w terminie do:

● 31 maja - pierwszą ratę w wysokości co najmniej 75 proc. równowartości odpisów podstawowych za cały rok,

● 30 września - drugą ratę odpisów podstawowych oraz całość dobrowolnych odpisów.

Ewidencja w księgach rachunkowych może przebiegać według następujących księgowań:

1. Odpis podstawowy: strona Wn konta 440 - Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, strona Ma konta 831 - Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

2. Zarachowanie odpisu do rozliczeń w czasie: strona Wn konta - 490 Rozliczenie kosztów, strona Ma konta 645 - Rozliczenie miedzyokresowe kosztów czynne.

3. Odpis miesięczny: strona Wn konta 645 - Rozliczenie międzyokresowe kosztów, strona Ma konta - 490 Rozliczenie kosztów.

4. Przelew środków z rachunku bankowego na rachunek środków z ZFŚS odpowiednio do 31 maja i do 30 września: strona Wn konta 135 - Rachunek bankowy środków ZFŚS, strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy.

@RY1@i02/2011/103/i02.2011.103.086.014a.001.jpg@RY2@

Naliczenie odpisu na ZFŚS

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).