Minister finansów zarządza SKOK przez normy prawne

Od 27 października 2012 r. do spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych będą miały zastosowanie zmiany w ustawie o rachunkowości. Co się zmieni?

Nowe przepisy wprowadzają imiennie spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK) do ustawy o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.), która wcześniej je obowiązywała. Do tej pory część kas nie dotyczył ustawowy obowiązek badania przez biegłego rewidenta. Taka konieczność występowała tylko w przypadku przekroczenia limitu przychodów, sumy aktywów netto lub średniego zatrudnienia określonego w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Jednak w praktyce, na podstawie normy dopuszczalnego ryzyka wydanego przez Krajowy SKOK, wszystkie kasy poddawały swoje sprawozdania rewizji finansowej.

Po wejściu w życie zmian obowiązek ten będzie wynikał z przepisów ustawy o rachunkowości. Z tego punktu widzenia w kasach zmieni się tylko tyle, że sprawozdania wraz z raportem biegłego rewidenta będą przekazywane do Komisji Nadzoru Finansowego.

W takim razie największą zmianą wpływającą na sprawozdania finansowe kas za 2012 rok będzie określenie sposobu dokonywania odpisów aktualizujących wartość należności z tytułów kredytów i pożyczek. Czy są to korzystne regulacje?

W opinii Krajowej SKOK, jak również w opinii prawników konstytucjonalistów, przepisy rozporządzenia z 30 grudnia 2011 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (Dz.U. z 2012 r. poz. 45) dotyczące odpisów zostały wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej ministra finansów.

Nowa ich wartość ustalona jest arbitralnie - bez związku z jakimkolwiek ryzykiem w działalności kas. SKOK nie miały też żadnego okresu dostosowawczego czy przejściowego, aby mogły się przygotować do nowego systemu.  Przed 2012 rokiem tworzyły one odpisy w oparciu o normy dopuszczalnego ryzyka określone przez Krajową SKOK. Szef resortu finansów nie uzasadnił natomiast, dlaczego ta norma jest niewystarczająca czy w niewłaściwy sposób opracowana. Nie wiadomo więc, w czym ta nowa regulacja ma pomóc.

Jakie będą konsekwencje wprowadzenia tych zasad?

Efekty będą takie, że wpłynie to na zachwianie wyników finansowych, tj. ulegną one obniżeniu - przynajmniej okresowo. W konsekwencji konieczna będzie zmiana planu finansowego dla wielu kas - aby wyrównać ten spadek.

Regulacja dotycząca odpisów to ewidentny przykład biurokratycznego wkraczania w samodzielny zakres decyzji zarządczych spółdzielni. Każda norma tego rodzaju powinna być poprzedzona analizami.

Jak więc należy zmienić przepisy dotyczące odpisów aktualizujących, aby zasady ich tworzenia były zgodne z charakterem instytucji finansowej, jaką jest SKOK?

Przede wszystkim nie można stosować w tym przypadku sztywnych zasad bez względu na to, czy istnieją systemy zarządzania ryzykiem, czy też nie. Największe kasy od wielu lat wdrażają odpowiednie systemy analizy kredytowej, zarządzania ryzykiem i są w stanie tworzyć odpisy na tej podstawie. Ustanawiając sztywne stawki i nie dając możliwości indywidualnego tworzenia odpisu, przykładowo za zgodą nadzoru - którym od 27 października będzie Komisja Nadzoru Finansowego - dochodzi do sytuacji, że minister finansów zarządza podmiotami poprzez taką regulację. Nie ma do tego uzasadnienia. Taka ingerencja jest nadmierna. Zgłaszaliśmy zastrzeżenia do tego przepisu na etapie projektu. Jednak zostały one pominięte przez resort.

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300030l.802.jpg@RY2@

Fot. MATERIAŁY PRASOWE

Wiktor Kamiński, wiceprezes Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej

Rozmawiała Agnieszka Pokojska