Zobowiązania warunkowe księguje się na koncie pozabilansowym

Przy działalności gospodarczej może zaistnieć sytuacja, gdy podmiot udziela poręczenia, np. kredytu innego podmiotu. Dla celów ewidencji księgowej będzie ono stanowiło zobowiązanie warunkowe. Zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 28 ustawy o rachunkowości z takim zdarzeniem mamy do czynienia, gdy obowiązek wykonania świadczeń zależy od zaistnienia określonych zdarzeń. Jak długo mają charakter warunkowy, nie są ujmowane w bilansie oraz w rachunku zysków i strat.

Dlatego też wartość udzielonego poręczenia ujmuje się w ewidencji pozabilansowej jednostronnie: strona Ma konta 290 - Należności i zobowiązania warunkowe. Z kolei wyksięgowanie takiego zobowiązania następuje poprzez wprowadzenie odwrotnego zapisu: strona Wn konta 290.

Należy pamiętać, że kwestia ujęcia tych zobowiązań może ulec zmianie. Co najmniej raz na dzień bilansowy należy zweryfikować, czy konieczność wypłaty środków stała się prawdopodobna. Mogą bowiem zmienić się okoliczności towarzyszące podejmowaniu decyzji o ujawnieniu zobowiązania warunkowego. Jeśli stanie się prawdopodobne zaistnienie konieczność wypłaty środków w związku z pozycją potraktowaną jako zobowiązanie warunkowe, to należy utworzyć rezerwę. Wykazuje się ją w księgach i sprawozdaniu finansowym tego okresu, w którym nastąpiła zmiana prawdopodobieństwa.

Konieczność utworzenia rezerwy w takiej sytuacji wynika wprost z art. 35d ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem tworzy się ją na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, m.in. na straty z tytułu udzielonych poręczeń. Rezerwy zalicza się w tym przypadku do pozostałych kosztów operacyjnych. Powstanie zobowiązania, na które uprzednio utworzono rezerwę, zmniejsza jej wartość.

Jeżeli jednak nie zostaną wykorzystane ze względu na zmniejszenia lub ustanie ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają na dzień, na który okazały się zbędne, pozostałe przychody operacyjne.

Omawiana kwestię reguluje również krajowy standard rachunkowości nr 6 - Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe (Dz.Urz. Ministra Finansów z 2008 r. nr 12, poz. 90). Standard dostępny jest też na stronie internetowej resortu www.mf.gov.pl.

@RY1@i02/2012/092/i02.2012.092.07100140c.101.jpg@RY2@

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).