Prawa ze świadectw pochodzenia energii ujmuje się jak towar

Potwierdzeniem wytworzenia energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii jest świadectwo jej pochodzenia. Wynika to z art. 9e ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 89, poz. 625 z późn. zm.).

Z kolei prawa majątkowe z nich wynikające powstają z chwilą zapisania świadectwa na podstawie informacji prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o ich wydaniu, po raz pierwszy na koncie ewidencyjnym w rejestrze świadectw pochodzenia prowadzonym przez towarową giełdę energii i przysługują osobie będącej posiadaczem tego konta. Ponadto prawa majątkowe wynikające ze świadectwa pochodzenia są zbywalne i stanowią towar giełdowy.

Przy tym należy pamiętać, że przedsiębiorstwo energetyczne sprzedające energię elektryczną do odbiorców końcowych jest zobowiązane uzyskać i przedstawić do umorzenia prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki świadectwo pochodzenia lub uiścić opłatę zastępczą.

Do kwestii ewidencji księgowej odnosi się stanowisko Komitetu Standardów w tej sprawie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów z 20 lipca 2007 r. nr 8, poz. 47.

Stanowisko komitetu

Zgodnie z wyjaśnieniami Komitetu Standardów prawa majątkowe wnikające ze świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii przedsiębiorstwo energetyczne ujmuje w księgach rachunkowych jako towar. Księguje się je na dzień ich przyznania, potwierdzonego przez podmiot prowadzący rejestr świadectw pochodzenia (towarową giełdę energii). Wówczas wycenia się je jako iloczyn ilości przyznanych praw i jednostkowej ceny rynkowej prawa majątkowego wynikającego ze świadectwa pochodzenia z dnia przyznania świadectwa i nabycia praw majątkowych. Drugostronne ujęcie następuje przez uznanie przychodu ze sprzedaży energii.

Komitet wyjaśnia również, że przedsiębiorstwo energetyczne, podlegające obowiązkowi rozliczenia się z wymogu przedłożenia do umorzenia prezesowi URE świadectw pochodzenia, odnosi w koszty operacyjne odpisy na pokrycie świadectw pochodzenia w proporcji do ilości sprzedanej energii. Odpisy ujmowane są drugostronnie jako rozliczenia międzyokresowe bierne w kwocie stanowiącej iloczyn niższej z jednostkowej opłaty zastępczej lub ceny rynkowej prawa majątkowego i ilości energii sprzedanej, stanowiącej podstawę rozliczenia się z obowiązku.

Z kolei przy sprzedaży energii odbiorcom końcowym w momencie przedłożenia wniosku o umorzenie następuje odpowiednio rozliczenie naliczonych kwot rozliczeń międzyokresowych biernych oraz umorzenie praw majątkowych.

Ujawnienia w raporcie

Stanowisko wskazuje również zakres ujawnień, które przedsiębiorstwo energetyczne powinno podać w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego. Są to m.in.:

● zasady ujmowania i wyceny praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia,

● ilość energii elektrycznej objętej świadectwami pochodzenia oraz praw majątkowych,

● zestawienie liczbowe zmian, jakie nastąpiły w ciągu roku w liczbie i wartości przyznanych i nabytych praw ze świadectw pochodzenia,

● liczba oraz wartość w cenie nabycia przyznanych praw z podziałem na prawa przeznaczone do wykorzystania na własne potrzeby oraz prawa przeznaczone do sprzedaży,

● wynik sprzedaży praw majątkowych,

● liczba oraz wartość praw umorzonych lub przedłożonych do umorzenia w bieżącym roku obrotowym,

Należy też wskazać kwotę odpisów z tytułu rozliczeń międzyokresowych kosztów biernych na pokrycie wymaganej ilości praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia i ich rozliczenie.

Dokonywanie odpisu

Odpisy w proporcji do ilości sprzedanej energii można ująć następującym zapisem:

strona Wn konta 490 - Rozliczenie kosztów, strona Ma konta 646 - Rozliczenia międzyokresowe bierne kosztów (w analityce Odpisy na pokrycie świadectw pochodzenia).

Dane pozabilansowe

Do czasu przyznania praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia przez prezesa URE ich liczbę - ustaloną na podstawie potwierdzonej ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii - ujmuje się w ewidencji pozabilansowej.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).