Spis z natury na koniec roku

Bardzo popularną formą prowadzenia małych i średnich firm są zasady określone w ustawie o PIT. Zaletą tego rodzaju rozliczeń jest m.in. możliwość uwzględnienia w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej rozmaitych wydatków. Najogólniej rzecz ujmując, można odliczyć wszelkie koszty, które przyczyniły się do uzyskania przychodów danej firmy. Jednocześnie należy zdawać sobie sprawę z tego, że zakończenie roku wiąże się z koniecznością wypełnienia przez tych przedsiębiorców ważnych obowiązków.

Zarówno ci, którzy korzystają z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jak i prowadzący księgi rachunkowe muszą przeprowadzić spis z natury. Z taką inwentaryzacją związana jest konieczność wypełnienia przez obie grupy przedsiębiorców arkusza spisu z natury.

Warto zwrócić uwagę na przepisy rozporządzenia ministra finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Z regulacji tych wynika m.in., że podatnicy są zobowiązani do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, m.in. na koniec każdego roku podatkowego.

Warto przy tym podkreślić, że w firmach rok podatkowy zazwyczaj pokrywa się z kalendarzowym.

Natomiast z ustawy o rachunkowości - która dotyczy firm prowadzących pełną księgowość - wynika, że jednostki te przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację m.in. aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), papierów wartościowych, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie - w formie spisu ich ilości z natury, wyceny, porównania wartości z danymi ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic.

Przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i powiązać z zapisami ksiąg rachunkowych. Ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.

Jeżeli przedsiębiorca prowadzi księgi rachunkowe, to powinien również sporządzić sprawozdanie finansowe. Sporządza się je na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych. Te zaś zamyka się m.in. na dzień kończący rok obrotowy. Nie może to być jednak później niż w ciągu trzech miesięcy od tej daty (czyli generalnie do końca marca).

Podlegający ustawie o PIT przedsiębiorcy prowadzący księgi rachunkowe muszą pamiętać, żeby przekazać sprawozdanie finansowe do urzędu skarbowego. To bardzo ważny obowiązek. Sprawozdanie finansowe jest kolejnym dokumentem, którym musi dysponować część przedsiębiorców podlegających ustawie o PIT, żeby prawidłowo wywiązać się z obowiązków związanych z rozliczeniem dokonywanym w rocznym zeznaniu podatkowym.

Krzysztof Tomaszewski