Nadchodzi czas decyzji o uproszczonym sprawozdaniu

Zmiany wprowadziła ustawa z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1100). Dała ona jednostkom mikro możliwość wykazywania bardzo uproszczonego zakresu informacji w sprawozdaniu finansowym, czyli w bilansie oraz rachunku zysków i strat. To oznacza mniej papierkowej pracy, choć mimo zmian samo sprawozdanie finansowe ma pozostać dokumentem rzetelnie i jasno przedstawiającym sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy tej jednostki.

Uproszczenia

O tym, czy dany podmiot jest zaliczany do kategorii jednostek mikro, jednoznacznie rozstrzyga art. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Wszelkie wątpliwości w tym zakresie wyjaśnia dr Katarzyna Trzpioła z Katedry Rachunkowości Uniwersytetu Warszawskiego. [ramka]

Podmiot, który znajduje się we wspomnianej grupie, może, ale nie musi zastosować uproszczone zasady sporządzania sprawozdań. Może bowiem pozostać przy normalnych zasadach. Jeśli jednak chce działać według uproszczonych reguł, to decyzję w tym zakresie musi podjąć upoważniony podmiot. To, kto jest tym ostatnim, zależy od formy prawnej, w jakiej prowadzony jest biznes. W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej decyzja należy do właściciela, a więc przedsiębiorcy zarejestrowanego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W spółkach cywilnych, jawnych i partnerskich podmiotem upoważnionym są wspólnicy. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - udziałowcy, a w spółkach akcyjnych - akcjonariusze, w spółdzielniach zaś - członkowie.

Już teraz mogą oni podjąć stosowne decyzje, aby księgowość miała czas przygotować się do zmian.

- Decyzja może być podjęta w dowolnym momencie przed sporządzeniem sprawozdania finansowego. W zależności od formy organizacyjno-prawnej podmiotu będzie to uchwała lub postanowienie - wskazuje dr Trzpioła. - Musi być w niej wskazane, iż za 2014 rok sprawozdanie finansowe będzie sporządzane z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4 ustawy o rachunkowości - radzi ekspertka.

Mniej informacji

Wspomniane uproszczenia sprowadzają się przede wszystkim do prostego bilansu oraz rachunku zysków i strat. Zakres wymaganych informacji określa załącznik nr 4 do ustawy o rachunkowości. Wymienia on zdecydowanie mniejszą liczbę pozycji, aniżeli wymagana jest w podstawowych wersjach dokumentów. W uproszczonej sprawozdawczości między innymi nie trzeba będzie sporządzać rachunku przepływów pieniężnych, z kolei rachunek zysków i strat nie musi zawierać uszczegółowienia informacji o wartości przychodów ze sprzedaży towarów i odrębnie ze sprzedaży produktów. Podmiot korzystający z uproszczonej sprawozdawczości jest również zwolniony z obowiązku sporządzania informacji dodatkowej, a także może nie sporządzać zestawienia zmian w kapitale własnym.

Kto może skorzystać

Jednostkami mikro, które mogą sporządzać sprawozdanie finansowe według bardzo uproszonych zasad, są:

Spółki prawa handlowego oraz spółki cywilne, w których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, inne osoby prawne, a także oddziały przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej z pewnymi wyjątkami - jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 1 500 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 3 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 10 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego, organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej.

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1 200 000 euro i nie więcej niż 2 000 000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą - w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą.

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o rachunkowości, czyli dobrowolnie, bo ich przychody nie przekroczyły jeszcze pułapu w poprzednim roku 1 200 000 euro.

Podmioty wskazane w punkcie pierwszym, jeśli w poprzednim roku sporządzały sprawozdanie finansowe zgodnie z uproszczeniami dla jednostek mikro lub w jednym z dwóch lat (roku bieżącym lub poprzednim) przekroczyły dwie z trzech wskazanych w punkcie pierwszym wielkości.

Oprac. dr Katarzyna Trzpioła

 Katedra Rachunkowości UW

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl