Organ zatwierdzający sprawozdanie musi podjąć uchwałę o zastosowaniu uproszczeń

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o rachunkowości, która umożliwi mikroprzedsiębiorcom sporządzanie skróconego sprawozdania finansowego obejmującego podstawowe informacje. Można będzie jednak z nich korzystać, jeżeli organ zatwierdzający podejmie taką decyzję. Jak to ma wyglądać?

Decyzje w tej sprawie organ zatwierdzający będzie musiał podjąć w formie pisemnej uchwały. Konieczne będzie wskazanie w niej, że podmiot spełnienia definicję mikroprzedsiębiorstwa i podejmuje decyzję o sporządzaniu sprawozdania finansowego z uwzględnieniem dopuszczalnych uproszczeń. Taka uchwała powinna być załączona do akt formalnych jednostki i wpłynąć na aktualizację jej pisemnej polityki rachunkowości, którą przyjmuje do stosowania kierownik jednostki (np. zarząd). To właśnie on jest odpowiedzialny za prowadzenie polityki rachunkowości zgodnej z przepisami.

Firmy, które się na to zdecydują, nie będą mogły stosować do wyceny aktywów i pasywów wartości godziwej ani skorygowanej ceny nabycia. Czy to pociąga za sobą zmianę polityki?

Tak, wprowadzone zmiany i podjęcie decyzji o stosowaniu uproszczeń, jak wspomniałam wcześniej, będą powodowały konieczność aktualizacji stosowanej przez jednostkę polityki rachunkowości. Dokonując dostosowania tego dokumentu, jednostka musi kierować się zasadniczym celem sprawozdania finansowego tj. koniecznością prezentacji rzetelnie i prawidłowo jej sytuacji finansowej i majątkowej. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy dana jednostka stosowała do tej pory zasady wyceny do wartości godziwej lub model skorygowanej ceny nabycia dla swoich aktywów lub zobowiązań, ponieważ te zasady lepiej niż dopuszczalne do tej pory uproszczenia prezentowały sytuację majątkowo-finansową jednostki. W sytuacji gdy zostanie podjęta decyzja o dostosowaniu polityki do nowych zmian legislacyjnych, jednostka będzie wyłączona z wymogu wyceny danych pozycji odpowiednio do wartości godziwej lub w skorygowanej cenie nabycia. To natomiast może się przyczynić do innego i mniej prawidłowego obrazu zaprezentowanego przez sprawozdanie finansowe.

Kiedy na przykład?

W sytuacji gdy np. wartość gruntu - nieruchomości inwestycyjnej nabytej w celach inwestycyjnych wyniosła 200 tys. zł, a jej wycena do wartości godziwej spowodowałaby wzrost wartości tej nieruchomości do 440 tys. zł. Po zastosowaniu uproszczeń spółka zaprezentowałaby nieruchomość w kwocie 200 tys. zł, co znacząco odbiegałoby od realnej wartości tego składnika aktywów, prezentowanej dotychczas w sprawozdaniach finansowych.

Czy wobec tego podmioty będą musiały przekształcać sprawozdanie porównawcze i za jakie lata?

Ustawa z 11 lipca 2014 r. będzie miała zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy kończący się po dniu wejścia w życie ustawy, pod warunkiem że w tym roku obrotowym oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy jednostki te nie przekroczyły co najmniej dwóch z wymienionych w tym przepisie kryteriów. Natomiast jednostki, które rozpoczęły działalność w danym roku obrotowym, będą stosowały wprost przepisy ustawy. W takiej sytuacji mają prawo do stosowania uproszczeń już w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, pod warunkiem że spełniają określone w znowelizowanej ustawie kryteria i progi.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.) w przypadku zmian zasad rachunkowości należy w sprawozdaniu finansowym jednostki za rok obrotowy, w którym zmiany te nastąpiły, podać przyczyny tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na wynik finansowy oraz zapewnić porównywalność danych sprawozdania finansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian. Warto zastosować też krajowy standard rachunkowości nr 7 Zmiany zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym - ujęcie i prezentacja. On natomiast w przypadku zmian zasad rachunkowości nakazuje retrospektywne zaprezentowanie danych porównywalnych, tj. przekształcenie danych porównawczych w taki sposób, jak gdyby zmienione zasady (polityka) rachunkowości przyjęte w roku obrotowym stosowane były od zawsze lub od początku możliwie najwcześniejszego roku obrotowego.

Jakie to będzie miało przełożenie na praktykę?

Na przykład jeśli spółka obecnie wspomnianą nieruchomość inwestycyjną będzie prezentowała w cenie nabycia, należy również skorygować wycenę tej nieruchomości dla danych porównywalnych.

Co do zasady w sprawozdaniach finansowych jednostek stosujących zasady ustawy o rachunkowości prezentuje się zmienione dane porównywalne dla jednego okresu analogicznego. Jednak kierując się zasadą rzetelności, czasami celowe mogłoby być zaprezentowanie danych dla bilansu dwóch okresów porównywalnych. Decyzję w tej sprawie powinien podjąć kierownik jednostki.

W ustawie o rachunkowości zostanie dodany art. 7 ust. 2a. Przewiduje on, że niektóre z jednostek mikro mogą zrezygnować z zachowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów. Co to oznacza?

To, że jednostki te nie będą zobligowane np. do dokonywania odpisów aktualizujących wartość składników aktywów oraz do tworzenia rezerw.

Decyzję w tej sprawie podejmie kierownik jednostki, znowu kierując się zasadą rzetelności i prawidłowości sprawozdania finansowego.

Możliwość ta dotyczy jednak tylko stowarzyszeń, związków zawodowych, organizacji pracodawców, izb gospodarczych, fundacji, przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego i organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła, Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jeżeli nie prowadzą one działalności gospodarczej.

@RY1@i02/2014/163/i02.2014.163.00800030c.802.jpg@RY2@

Aleksandra Motławska biegły rewident, partner w HLB M2 Audyt

Rozmawiała Agnieszka Pokojska