Raport z informacjami jakościowymi uzupełnia dane finansowe

Sprawozdanie finansowe ma zaprezentować obraz jednostki przede wszystkim przez dane liczbowe. Informacje jakościowe mają trafić do sprawozdania z działalności, które jest odrębnym od sprawozdania finansowego raportem sporządzanym na koniec roku obrotowego. Zostały już ostatnie chwile na jego przygotowanie.

Sprawozdanie z działalności nie jest sprawozdaniem finansowym, ale jest z nim bardzo silnie powiązane. W sposób uporządkowany i z punktu widzenia zarządu ma ono objaśniać i uzupełniać dane liczbowe zawarte w sprawozdaniu finansowym. Jest to sprawozdanie trudne do przygotowania, bowiem nie ma jego wzoru czy powszechnie stosowanego układu. Każda jednostka w oparciu o potrzeby informacyjne użytkowników sprawozdań oraz swoje możliwości powinna opracować raport, przestrzegając wymogów zawartych w art. 49 i 49b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 395; dalej: u.r.). To powoduje, że mamy sprawozdania z działalności, które mają jedynie kilka stron, ale też raporty zawierające kilkaset stron.

Kto powinien pamiętać

Krąg podmiotów zobowiązanych do sporządzania sprawozdania zarządu, bo tak jest ono też określane, został wskazany w art. 49 ust. 1 u.r. Są to spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, towarzystwa reasekuracji wzajemnej, spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe, a także spółki jawne i komandytowe, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej. Obowiązek ten dotyczy też specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, funduszy inwestycyjnych zamkniętych oraz alternatywnych spółek inwestycyjnych. Zaznaczyć jednak trzeba, że w przypadku jednostek mikro, które zgodnie z art. 3 ust. 1a u.r. sporządzają sprawozdanie finansowe według załącznika nr 4, organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego może podjąć decyzję (uchwałę) o niesporządzaniu sprawozdania z działalności, mimo iż jednostka jest wymieniona w art. 49 ust. 1 u.r. Analogiczna możliwość jest przewidziana dla jednostek małych, o których mowa w art. 3 ust. 1c u.r. W obu przypadkach warunkiem rezygnacji jest to, że w informacji dodatkowej, lub jeśli nie jest ona sporządzana, jako informacje uzupełniające do bilansu przedstawione zostaną informacje dotyczące nabycia udziałów (akcji) własnych. Chodzi tu o:

1) przyczynę nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w roku obrotowym,

2) liczbę i wartość nominalną nabytych oraz zbytych w roku obrotowym udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej ich wartość księgową oraz część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują,

3) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego - równowartość tych udziałów (akcji),

4) liczbę i wartość nominalną lub, w razie braku wartości nominalnej, wartość księgową wszystkich udziałów (akcji) nabytych i zatrzymanych oraz część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.

PRZYKŁAD 1

Uchwała

Akcjonariusze spółki akcyjnej, w której suma bilansowa za 2017 r. i 2016 r. nie przekroczyła 1,2 mln zł, a przychody ze sprzedaży produktów i towarów za 2017 r. wyniosły 3,0 mln zł i za 2016 r. 2,8 mln zł, podjęli uchwałę, że spółka nie będzie sporządzała sprawozdania z działalności zgodnie z art. 49 ust. 4 u.r.

W przypadku tych jednostek, w których nie zrezygnowano ze sporządzania sprawozdania z działalności, może mieć ono uproszczoną formę, tj. nie zawierać wskaźników niefinansowych i informacji dotyczących pracowników oraz zagadnień związanych ze środowiskiem.

Sprawozdanie z działalności jest także sporządzane przez jednostkę dominującą jako element uzupełniający roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe - jest to sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej. Przy czym zgodnie z art. 55 ust. 2a u.r. sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej można sporządzić łącznie ze sprawozdaniem z działalności jednostki dominującej jako jedno sprawozdanie.

WAŻNE

Sprawozdanie z działalności i sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej według u.r. sporządzają zarówno jednostki przygotowujące swoje sprawozdania finansowe zarówno według ustawy o rachunkowości, jak i MSR/MSSF.

Sprawozdanie z działalności jednostki nie jest częścią sprawozdania finansowego. Ponadto u.r. nakłada obowiązek dołączania sprawozdania z działalności wyłącznie do rocznego sprawozdania finansowego. Od tej zasady obowiązuje jeden wyjątek - emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu sporządzają również sprawozdanie z działalności za pierwsze półrocze roku obrotowego.

Jednostki mają wytyczne

Obecnie jednostki sporządzające sprawozdanie z działalności mogą korzystać na podstawie art. 10 ust. 3 u.r. z wytycznych zawartych w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 9 "Sprawozdanie z działalności", którego nowa wersja została opublikowana na początku stycznia 2018 r. Chodzi o uchwałę Komitetu Standardów Rachunkowości nr 22/2017 z 19 grudnia 2017 r. w sprawie przyjęcia aktualizacji Krajowego Standardu Rachunkowości nr 9 "Sprawozdanie z działalności" (Dz.U. MRiF z 2018 r. poz. 4). Zastąpiła ona Komunikat nr 4 ministra finansów z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie ogłoszenia uchwały nr 6/2014 Komitetu Standardów Rachunkowości z 15 kwietnia 2014 r. Zaktualizowany KSR nr 9 "Sprawozdanie z działalności" ma zastosowanie po raz pierwszy już do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2017 r. Krajowy Standard nr 9 został znowelizowany w związku z istotnymi zmianami, jakie zostały wprowadzone do u.r. w latach 2014-2017 właśnie w odniesieniu do sprawozdania z działalności. Nowa struktura KSR 9 odwołuje się do nowych elementów, jakie to sprawozdanie ma zawierać, oraz uwzględnia możliwości niesporządzania tego sprawozdania przez niektóre jednostki.

Zasady sporządzania

Sprawozdanie z działalności (dalej: SzD) sporządza się według zasad analogicznych jak w przypadku sprawozdania finansowego, tj. w języku i walucie polskiej. Podpisuje je - podając datę podpisu - kierownik jednostki, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy - wszyscy członkowie tego organu. Odmowa podpisu wymaga pisemnego uzasadnienia dołączanego do SzD. Ale komitet podkreślił, że jeżeli interes użytkowników sprawozdania przemawia za jego publikacją w innych językach i walutach, jednostka może dodatkowo przedstawić tłumaczenie tego dokumentu, a także zawrzeć w nim dane przeliczone na inne waluty. Jeżeli dane prezentowane są w innej walucie niż waluta sprawozdania finansowego, podaje się zasady, według których przeliczono dane sprawozdania finansowego, w tym sposób ustalenia kursów.

W sprawozdaniu prezentuje się informacje dotyczące jednostki jako całości, a w miarę potrzeby także dotyczące poszczególnych obszarów (segmentów) jej działalności. W przypadku sprawozdania z działalności grupy kapitałowej - dane dotyczące jednostek tej grupy. Jeżeli jednostka wyodrębnia dla celów zarządczych segmenty operacyjne, to powinna przedstawić działalność, wyniki, sytuację i perspektywy rozwoju w podziale na te segmenty.

Jeżeli objęte tym sprawozdaniem informacje zostały przed jego sporządzeniem poddane weryfikacji lub stanowiły przedmiot usługi poświadczającej innej niż badanie sprawozdania finansowego, celowe jest dołączenie opinii lub raportu z tej czynności sporządzonego przez eksperta, za jego zgodą.

Podkreślić należy, że w przypadku gdy istnieje powiązanie pomiędzy wartościami wykazanymi w rocznym sprawozdaniu finansowym a informacjami zawartymi w sprawozdaniu z działalności jednostki, sprawozdanie z działalności powinno zawierać odniesienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym, a także dodatkowe wyjaśnienia dotyczące tych kwot. W związku z wymogami obowiązującymi od 1 stycznia 2017 r. konieczne jest wyraźne zaznaczenie powiązania pomiędzy takimi samymi danymi prezentowanymi w różnych sprawozdaniach: sprawozdaniu finansowym, sprawozdaniu z działalności czy sprawozdaniu o informacjach niefinansowych. Przykładem mogą być wykazane w sprawozdaniu finansowym inwestycje, które mają związek z realizacją przez jednostkę jej polityki w zakresie ochrony środowiska. Ponadto w dodatkowych notach i informacjach jednostka dominująca niesporządzająca skonsolidowanego sprawozdania finansowego na podstawie art. 57 lub 58 u.r. ujawnia ten fakt w punkcie 7.4 informacji dodatkowej.

Zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy, sprawozdanie z działalności podlega przedstawieniu właściwym organom. Wymaga ono udostępniania łącznie ze sprawozdaniem finansowym, które uzupełnia, w tym samym terminie. Spółki z o.o., spółki akcyjne oraz spółdzielnie są zobowiązane do udostępnienia wspólnikom, akcjonariuszom lub członkom spółdzielni sprawozdania z działalności jednostki najpóźniej na 15 dni przed zgromadzeniem wspólników, walnym zgromadzeniem akcjonariuszy albo walnym zgromadzeniem członków bądź też przedstawicieli członków spółdzielni. Jest przedmiotem zatwierdzenia przez zgromadzenie właścicieli i potem jest składane do KRS. Nowelizacja u.r. wprowadzona przepisami ustawy z 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 398) nie przewidziała struktury logicznej dla tego sprawozdania, ale należy je składać w wersji dokumentów elektronicznych.

Sprawozdanie z działalności podlega przechowywaniu przez pięć lat od końca roku, za który zostało sporządzone.

Co zawiera

Sprawozdanie z działalności jest dopełnieniem sprawozdania finansowego, zatem powinno przedstawiać dodatkowe, użyteczne informacje ilościowe i jakościowe oraz finansowe i niefinansowe na temat działalności, wyników i sytuacji jednostki, które nie są zawarte w sprawozdaniu finansowym, ale są istotne dla oceny uzyskanych wyników, aktualnej sytuacji oraz ich zmian w przyszłości. Zarówno u.r., jak i zaktualizowany KSR nr 9 nie zawierają wzoru tego sprawozdania. Jako raport opisowo-liczbowy powinno ono w zindywidualizowany sposób odzwierciedlać specyfikę działalności jednostki i przedstawiać jej dokonania oraz zamierzenia.

WAŻNE

Jednostka powinna dostosować sprawozdanie z działalności do oczekiwań użytkowników, uwzględniając właściwości jednostki, a w szczególności rodzaj, rozmiary i złożoność prowadzonej działalności oraz formę prawną.

Komitet KSR podkreślił, że nie jest ani możliwe, ani też zasadne tworzenie jednolitego, szczegółowego wzorca takiego sprawozdania. Wskazuje on jedynie, podobnie jak u.r., że powinno ono obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń. Sprawozdanie z działalności powinno być użyteczne, wiarygodne, przydatne, zrozumiałe oraz porównywalne. Wiarygodność wymaga, aby prezentowane w nim informacje były prawdziwe, obiektywne, poprawne i zgodne ze sprawozdaniem finansowym. Mogą je wzmacniać informacje pochodzące z zewnętrznych, uznanych, niezależnych źródeł, np. informacje dotyczące warunków makroekonomicznych i rynkowych, zewnętrzne analizy, oceny i rekomendacje. Prawdziwość informacji oznacza, że fakty należy przedstawić rzetelnie, zaś przewidywania powinny wynikać z realistycznych przesłanek - trzeba je ustalić przy zastosowaniu poprawnych metod. Obiektywizm informacji postuluje ich bezstronny dobór i prezentację, a także konieczność przedstawienia zarówno dobrych, jak i złych informacji. Należy unikać jakiejkolwiek manipulacji polegającej np. na celowym pominięciu, zaakcentowaniu bądź osłabieniu znaczenia informacji lub jednostronnym przedstawieniu określonych zagadnień. Szanse i możliwości oraz ryzyka i zagrożenia należy omawiać odrębnie. Informacje zostaną uznane za poprawne, jeżeli będą wolne od błędów - zarówno dotyczących wyboru informacji i sposobu ich prezentacji, jak i samego procesu tworzenia tych informacji - oraz możliwe do sprawdzenia. Informacje będą możliwe do sprawdzenia wówczas, gdy fakt wiernego odzwierciedlenia danego zagadnienia lub racjonalnej oceny przyszłości będzie mógł zostać zweryfikowany.

RAMKA. Minimalna zawartość sprawozdania z działalności według ustawy

1) zdarzenia istotnie wpływające na działalność jednostki, jakie nastąpiły w roku obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego;

2) przewidywany rozwój jednostki;

3) ważniejsze osiągnięcia w dziedzinie badań i rozwoju;

4) aktualna i przewidywana sytuacja finansowa;

5) udziały własne;

6) posiadane przez jednostkę oddziały (zakłady);

7) instrumenty finansowe w zakresie ryzyka.

Ponadto sprawozdanie z działalności emitenta, którego papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, powinno zawierać również - jako wyodrębnioną część - oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego, którego zakres określają przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1639 oraz z 2017 r. poz. 452, 724, 791 i 1089) lub regulaminy wydane na podstawie art. 61 tej ustawy.

PRZYKŁAD 2

O ładzie korporacyjnym

Spółka w 2017 r. stosowała "Dobre praktyki spółek notowanych na GPW 2016" przyjęte uchwałą Rady Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie nr 26/1413/2015 z 13 października 2015 r. w zakresie wskazanym w wysłanym w systemie EBI raporcie nr 1/2016 z 4 stycznia 2017 r., umieszczonym na stronie internetowej spółki.

Zazwyczaj przedstawia się informacje na temat działalności jednostki w okresie sprawozdawczym dotyczące:

1) branży, w której prowadzona jest działalność, i jej specyfiki - te informacje należy ująć w taki sposób, aby użytkownicy sprawozdania zrozumieli specyfikę działalności i kluczowe czynniki powodzenia;

2) istotnych uwarunkowań makroekonomicznych i prawnych wpływających na działalność branży i jednostki - kluczowe czynniki makroekonomiczne, jak: stopa wzrostu PKB, stopy procentowe, stopa inflacji, kursy walutowe, państwa i regiony, w których jednostka prowadzi działalność, ze wskazaniem ich wpływu na działalność. Jeżeli na działalność jednostki istotny wpływ wywierają określone przepisy prawa (np. podatkowe, dewizowe, ochrony własności intelektualnej, ochrony środowiska), to sprawozdanie powinno zawierać ich omówienie;

3) głównych wyrobów, towarów i usług, które jednostka sprzedaje, oraz kluczowych procesów wewnętrznych - sprzedaży głównych wyrobów, towarów i usług, ze wskazaniem ewentualnych zmian, które nastąpiły w dynamice i strukturze w stosunku do lat poprzednich, oraz grup nabywców (użytkowników wyrobów, towarów i usług oraz charakteru relacji z nimi). Warto wskazać udział nowych wyrobów i usług w sprzedaży ogółem oraz ich perspektywy rozwojowe;

4) głównych rynków, na których jednostka prowadzi działalność, i jej pozycji na tych rynkach - przedstawia się tu zwykle rynki (lub segmenty), na których jednostka jest obecna, czyli ich charakterystykę (wielkość, trend rozwoju, ocenę popytu i podaży, potencjał wzrostu), atrakcyjność i konkurencyjność wraz z omówieniem i oceną pozycji jednostki na rynkach oraz zmiany w ciągu okresu sprawozdawczego (np. przez wskazanie udziału jednostki w rynku albo miejsca w rankingach);

5) głównych zasobów warunkujących prowadzenie działalności - sprawozdanie przedstawia kluczowe zasoby jednostki: rzeczowe, kadrowe, finansowe i niematerialne, które są nieodzowne dla niezakłóconego prowadzenia i rozwoju działalności.

PRZYKŁAD 3

Prezentacja danych o przychodach ze sprzedaży ⒸⓅ

1	sprzedaż wyrobów X	1 256 320,00	10,4 proc.	2 359 620,00	12,7 proc.
2	sprzedaż wyrobów Y	5 236 589,00	43,2 proc.	7 325 200,00	39,5 proc.
3	sprzedaż usług A	3 265 900,00	27,0 proc.	5 622 000,00	30,3 proc.
4	sprzedaż usług B	2 356 200,00	19,4 proc.	3 256 258,00	17,5 proc.
	Razem 1 + 2 + 3 + 4	12 115 009,00	100,0 proc.	18 563 078,00	100,0 proc.

Celem SzD jest wzbogacenie wiedzy o jednostce dzięki dostarczaniu jego użytkownikom istotnych informacji uzupełniających sprawozdanie finansowe, z którym jest powiązane, oraz informacji dodatkowych ułatwiających ocenę jednostki - jej działalności, sytuacji, zamierzeń i perspektyw rozwoju. Zgodnie z ustawą o rachunkowości sprawozdanie to zawiera co najmniej omówienie i ocenę działalności, wyników oraz sytuacji jednostki wraz ze wskazaniem istotnych czynników ryzyka oraz opisem najważniejszych zagrożeń, w obliczu których jednostka się znajduje. Powinny być też zamieszczone dane o przewidywanym rozwoju.

PRZYKŁAD 4

Cenne zasoby

Spółka posiada silną rozpoznawalność na rynku, wysoko pozycjonowane serwisy internetowe oraz lojalne grono nabywców. Rynek kruszców w Polsce ma przed sobą duży potencjał wynikający ze wzrostu zamożności polskiego społeczeństwa, wzrostu świadomości i wiedzy co do funkcji, jakie pełni złoto inwestycyjne, a także dysproporcji dzielących Polskę z krajami Europy Zachodniej, gdzie złoto, srebro oraz platyna od lat znajdują trwałe grono zwolenników. Wymienione czynniki powinny spowodować wzrost zapotrzebowania na produkty oferowane przez spółkę.

Sprawozdanie z działalności przedstawia punkt widzenia kierownika jednostki zarówno na wydarzenia okresu objętego sprawozdaniem finansowym, jak i ich skutki w następnych okresach działalności jednostki. Jest to pogląd na jej przyszłość wynikający z analizy perspektyw rozwoju i zamierzonych działań oraz określenia celów jednostki i warunków ich realizacji (w tym ryzyka i zagrożeń). Zawiera także komentarz kierownika jednostki w odniesieniu do czynników, które wpływały na działalność, wyniki i sytuację jednostki w okresie objętym sprawozdaniem, oraz tych, które prawdopodobnie będą miały wpływ na rozwój działalności, wyniki i sytuację w przyszłości.

PRZYKŁAD 5

Proces inwestycyjny

W najbliższym roku spółka nadal będzie działać we wszystkich ważniejszych sektorach rynku budowlanego na obszarze Polski, jak również na rynku niemieckim i francuskim. Inwestycje infrastrukturalne współfinansowane z budżetu Unii Europejskiej stwarzają szansę dla spółki na pozyskanie nowych kontraktów. W latach 2016-2017 z jednej strony widoczne było spowolnienie w rozstrzygnięciach nowych przetargów drogowych. Z drugiej strony intensyfikacji nabrały procesy związane z budownictwem kolejowym i mieszkaniowym. W 2018 r. proces inwestycyjny będzie kontynuowany, co powinno przełożyć się na nowe zlecenia.

PRZYKŁAD 6

Przychody ze sprzedaży

W 2017 r. łączne przychody ze sprzedaży wzrosły do poziomu 38 mln zł w porównaniu do 19 mln zł wypracowanych w roku poprzedzającym. Pomimo wyższego poziomu sprzedaży spółka nie wypracowała pozytywnego wyniku na działalności operacyjnej. Przyczyn tego niepowodzenia zarząd upatruje w dwóch obszarach.

PRZYKŁAD 7

Wzmocnienie sieci

Do najważniejszych osiągnięć w dziedzinie rozwoju Emitent zalicza wzmocnienie sieci placówek handlowych o kolejne lokalizacje. W 2017 r. Emitent pozyskał zupełnie nowe placówki: salony firmowe w Łodzi, Warszawie i Poznaniu. Jednocześnie Emitent dokonał modernizacji istniejącej sieci sprzedaży, likwidując stoiska handlowe w Białymstoku, Tychach i Gliwicach.

W standardzie zwrócono uwagę, że w niektórych przypadkach zakres lub szczegółowość informacji ujawnianych w SzD może ulec ograniczeniu. Kierownictwo jednostki, decydując o zakresie prezentowanych danych, powinno wziąć pod uwagę:

wzagrożenie naruszenia słusznego interesu jednostki wynikające z ujawnienia poufnych informacji,

wcharakter informacji uzasadniający opóźnione przekazywanie ich do publicznej wiadomości (np. z uwagi na istotnie szkodliwy wpływ na sytuację rynkową jednostki),

wprowadzone negocjacje,

wumowy zawarte pod warunkiem zawieszającym,

wstrony lub warunki niektórych umów itd.,

wwysoki koszt pozyskania informacji, przewyższający korzyści z nich płynące.

Wskaźniki efektywności

Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować również zgodnie z art. 49 ust. 3 pkt 2 u.r. - o ile jest to istotne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji jednostki - co najmniej:

1) kluczowe finansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością jednostki;

2) kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością jednostki oraz informacje dotyczące zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego.

Niektóre z nich ujmują te dane w oświadczeniu o informacjach niefinansowych zgodnie z art. 49b u.r., przedstawiając je w rozszerzonym zakresie. Nowa wersja KSR nr 9 uwzględnia, że jeśli jednostka zobowiązana sporządzi (zamiast oświadczenia na temat informacji niefinansowych) odrębne sprawozdanie na temat informacji niefinansowych, to należy je zamieścić na stronie internetowej jednostki. Wtedy też zamieszcza w SzD odesłanie do tego sprawozdania.

Kluczowe wskaźniki efektywności to mierniki finansowe i niefinansowe służące do oceny i scharakteryzowania działalności, wyników i sytuacji jednostki. Nie ma ich zamkniętego katalogu, kręgu, nie ma też jednolitego uniwersalnego sposobu ich liczenia, dlatego poszczególne mierniki wymagają opisu, ze wskazaniem celu ich stosowania, zasad obliczania, źródeł danych, gdy nie pochodzą ze sprawozdania finansowego. Mierniki niefinansowe są wyrażone w jednostkach naturalnych (np. sztukach, tonach) lub są opracowane na podstawie opinii (np. wskaźnik satysfakcji klientów). Wykorzystanie mierników niefinansowych pozwala przezwyciężać część słabości mierników finansowych Mogą to być też np. dane dotyczące inflacji, stóp procentowych, kursów walutowych, cen surowców itp. Na przykład można wskazać:

wmierniki wynikowe - należy do nich większość wskaźników finansowych, m.in. wartość przepływów pieniężnych, wartość przedsiębiorstwa, kurs akcji, wartość dla akcjonariuszy (shareholder value), ale również część wskaźników niefinansowych, takich jak czas dostawy, jakość, wartość użytkowa produktu, cena. Pokazują one sytuację aktualną podmiotu;

wmierniki wyprzedzające (przyszłego sukcesu) - np. zadowolenie i lojalność klientów, wskaźnik szybkości pozyskiwania nowych klientów, czas gotowości personelu, czas trwania cyklu produkcyjnego, wskaźnik odchyleń od standardów jakości, poprawa umiejętności personelu, liczba zgłaszanych innowacji. Ich wartość ma wpływ na sytuację przedsiębiorstwa w przyszłości.

PRZYKŁAD 8

Mierniki strategiczne

Strategia spółki na lata 2017-22 zawiera zestaw kluczowych mierników strategicznych, które będą służyć do oceny stopnia wdrożenia strategii. Są to:

● podwojenie średniorocznego EBITDA LIFO w latach 2019-2025,

● spadek współczynnika zadłużenia: dług netto/EBITDA LIFO ?1,4,

● nakłady inwestycyjne (CAPEX) 5,4 mln w ciągu tych lat.

PRZYKŁAD 9

Analiza

Syntetycznej oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej dokonano za pomocą analizy wskaźnikowej, badając kształtowanie się wartości wskaźników w obszarach rentowności, płynności, rotacji i zadłużenia. Wskaźniki finansowe spółki wyliczone zostały w oparciu o bilans i rachunek zysków i strat w układzie porównawczym.

Wskaźniki finansowe	Rok 2017	Rok 2016
Wskaźnik rentowności netto	1,02 proc.	33,89 proc.
ROA	1,68 proc.	11,22 proc.
ROE	4,06 proc.	16 proc.
Wskaźnik bieżący	0,70	3,12
Wskaźnik płynności szybkiej	0,70	2,68
Rotacja należności (w dniach)	45	93
Rotacja zobowiązań (w dniach)	50	145

Mierniki przedstawia się co najmniej dla bieżącego i poprzedniego roku obrotowego, ale dobrą praktyką jest prezentowanie danych za okresy dłuższe. Warto, aby kierownictwo jednostki wyjaśniło przyczyny zmian oraz je zinterpretowało. Przydatne może być wskazanie trendu i omówienie możliwego kształtowania się poszczególnych wielkości w przyszłości, a także porównanie mierników do wielkości uznanych za wzorcowe (o ile takie istnieją) lub przeciętnych dla branży bądź sektora.

KSR nr 9 zaleca, aby przy doborze mierników wykorzystać ich zestawy opracowane przez różne polskie lub międzynarodowe instytucje lub organizacje środowiskowe, ponieważ korzystanie z takich wzorców ułatwia porównywanie wyników jednostki oraz ich interpretację i ocenę. W załączniku do KSR zawarto listę przykładowych standardów, ramowych koncepcji, norm i wytycznych, jakie mogą być zastosowane przy sporządzaniu oświadczenia (sprawozdania) na temat informacji niefinansowych. Załącznik zawiera odniesienia do stron internetowych, które te standardy zawierają.

Jeżeli w SzD zastosowano takie mierniki, przytoczenia wymagają standardy, które je definiują, i stosowne dokumenty zewnętrzne opisujące owe standardy. Stosowane mierniki wynikają przede wszystkim z danych pochodzących ze sprawozdania finansowego. W przypadku braku takich danych stosowane są szacunki opatrzone odpowiednim komentarzem. Jeżeli do obliczenia miernika przyjęto zmodyfikowane dane ze sprawozdania finansowego, wyjaśnia się, w jaki sposób zostały one ustalone.

Informacje o ryzykach

Ustawa o rachunkowości wymaga przedstawienia w sprawozdaniu z działalności jednostki informacji dotyczących ryzyka, na jakie się wystawiła lub na jakie się wystawia w związku z nabywaniem lub zbywaniem instrumentów finansowych.

W tym zakresie należy przynajmniej podać informacje dotyczące:

1) ryzyka zmiany cen instrumentów finansowych, w tym wynikającego z możliwych zmian kursów walut instrumentów denominowanych w obcych walutach,

2) ryzyka kredytowego, czyli ryzyka niewypłacalności strony, z którą przeprowadzono transakcję,

3) ryzyka istotnych zakłóceń przepływów środków pieniężnych związanych z nabywaniem, zbywaniem lub realizacją praw wynikających z posiadanych instrumentów finansowych. Ryzyko istotnych zakłóceń przepływów środków pieniężnych może się pojawić albo jako skutek zdarzenia jednorazowego, albo jako skutek zdarzeń związanych z bieżącą działalnością jednostki,

4) ryzyka utraty płynności finansowej związanego z nabywaniem, zbywaniem lub realizacją praw wynikających z posiadanych instrumentów finansowych.

W odniesieniu do tych ryzyk należy wskazać, gdy jest to istotne dla oceny sytuacji lub oczekiwanego rozwoju jednostki, odrębnie dla każdego ryzyka:

1) jego rodzaj w związku z posiadaniem instrumentów finansowych (ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe - zmiany cen, ryzyko istotnych zakłóceń przepływów pieniężnych oraz utraty płynności finansowej),

2) przyjęte cele i metody (w tym narzędzia) zarządzania ryzykiem, na które jednostka jest narażona w związku z posiadaniem instrumentów finansowych, w tym metody identyfikacji i pomiaru ryzyka, metody sterowania i jego kontroli. W szczególności opisuje się metody zabezpieczania istotnych rodzajów planowanych transakcji, dla których jest stosowana rachunkowość zabezpieczeń, charakter zabezpieczanego ryzyka, rodzaj stosowanych instrumentów zabezpieczających, miary stosowane do oceny efektywności zabezpieczenia, np. bieżący monitoring limitów ryzyka i niezbędne korekty zakresu zabezpieczenia oraz charakter powiązań zabezpieczających (mikro, portfelowe, makrozabezpieczenie).

Opis charakteru ryzyka może nastąpić np. za pomocą miar wrażliwości, zmienności lub zagrożenia. Opis celów i metod zarządzania ryzykiem wyjaśnia, w jaki sposób jednostka chroni się przed ryzykiem, na które jest narażona. Zakres i szczegółowość ujawnień na temat ryzyka związanego z instrumentami finansowymi zależy od ich wartości oraz stopnia narażenia na to ryzyko - według kategorii transakcji rodzących ryzyko lub znaczenia obarczonych ryzykiem instrumentów finansowych, w relacji do wyniku finansowego lub aktywów netto jednostki.

PRZYKŁAD 10

Identyfikacja ryzyka dla emitenta papierów wartościowych*

1. Ryzyko związane z sytuacją makroekonomiczną - uzależnione jest od siły nabywczej konsumentów, ich bogactwa.

2. Ryzyko związane z otoczeniem konkurencyjnym.

3. Ryzyka związane ze stabilnością systemu prawnego i podatkowego.

4. Ryzyko związane z utratą kluczowych pracowników.

5. Ryzyko związane z niezrealizowaniem strategii.

6. Ryzyko związane z systemem informatycznym.

7. Ryzyko utraty odbiorców.

8. Ryzyko spadku dynamiki rozwoju reklamy internetowej w Polsce.

9. Ryzyko związane z notowaniami akcji X SA na NewConnect, kształtowaniem się przyszłego kursu akcji i płynności obrotu.

10. Ryzyko związane z zawieszeniem obrotu akcjami.

11. Ryzyko związane z wykluczeniem z obrotu na NewConnect.

12. Ryzyko związane z dokonywaniem inwestycji w Akcje X SA.

13. Ryzyko związane z możliwością nałożenia przez KNF na emitenta kar administracyjnych za niewykonywanie lub nieprawidłowe wykonywanie obowiązków wynikających z przepisów prawa.

*Pominięto opis kilkustronicowy.

Podmioty sporządzające to sprawozdanie powinny także zidentyfikować i zaprezentować inne ryzyka związane z działalnością jednostki. Podkreślić należy, że system zarządzania ryzykiem korporacyjnym ma wspierać w firmie skuteczną realizację strategii i procesów biznesowych m.in. poprzez:

widentyfikację i ocenę ryzyka, w tym planowanie oraz prognozowanie wyników i możliwych odchyleń w kontekście zmienności i niepewności otoczenia,

wświadome podejmowanie decyzji biznesowych z uwzględnieniem ryzyka,

waktywne kształtowanie profilu ryzyka działalności przez minimalizowanie wpływu zagrożeń na osiągnięcie wyznaczonych celów oraz przez wykorzystanie pojawiających się szans.

Nowe oświadczenie (sprawozdanie) na temat informacji niefinansowych

Od 2017 r. niektóre jednostki, które na podstawie art. 49b u.r. sporządzają sprawozdanie z działalności, oraz jednostki dominujące sporządzające sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej, będą musiały uwzględnić informacje niefinansowe w tych sprawozdaniach. Alternatywnie będą zobowiązane do sporządzenia odrębnego sprawozdania poświęconego informacjom niefinansowym. Ten obowiązek dotyczy jednostek wskazanych w tabeli.

TABELA 1. Podmioty zobowiązane do sporządzania informacji o społecznej odpowiedzialności biznesu ⒸⓅ

Jednostki wskazane w art. 3 ust. 1e pkt 1-6 u.r., które są spółkami kapitałowymi, komandytowo-akcyjnymi i jawnymi lub komandytowymi, gdzie wszyscy wspólnicy ponoszący nieograniczoną odpowiedzialność są krajowymi lub zagranicznymi spółkami kapitałowymi, jeśli w roku bieżącym i poprzednim zostały przekroczone w jej sprawozdaniu finansowym dwa progi: 1) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty - 500 osób, oraz 2) suma aktywów bilansu - 85 000 000 zł lub suma przychodów netto ze sprzedaży produktów i towarów - 170 000 000 zł

1. Jednostki dominujące będące jednostkami zaufania publicznego. 2. Jednostki dominujące będące spółkami kapitałowymi, komandytowo-akcyjnymi i jawnymi lub komandytowymi, gdzie wszyscy wspólnicy ponoszący nieograniczoną odpowiedzialność są krajowymi lub zagranicznymi spółkami kapitałowymi. 3. Pozostałe jednostki dominujące, które w sprawozdaniach skonsolidowanych za bieżący i poprzedni okres sprawozdawczy przekroczyły dwa z trzech progów przed dokonaniem włączeń konsolidacyjnych: 1) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty - 500 osób, oraz 2) suma aktywów bilansu - 102 000 000 zł, lub suma przychodów netto ze sprzedaży produktów i towarów - 204 000 000 zł, lub po dokonaniu wyłączeń w roku bieżącym i poprzednim zostały przekroczone w jej sprawozdaniu finansowym dwa progi: a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty - 500 osób, oraz b) suma aktywów bilansu - 85 000 000 zł, lub suma przychodów netto ze sprzedaży produktów i towarów - 170 000 000 zł.

Społeczna odpowiedzialność biznesu oznacza, iż przedsiębiorstwo dobrowolnie uwzględnia interes społeczny i kwestie ochrony środowiska naturalnego w swojej działalności biznesowej oraz relacjach z grupami funkcjonującymi w jej otoczeniu. To podejście, według którego jednostka generująca zysk uwzględnia w swojej strategii interesy społeczne i zachowanie równowagi środowiskowej, m.in. przez nawiązywanie uczciwych relacji z klientami, pracownikami, właścicielami i inwestorami, dostawcami, konkurencją i społecznością lokalną.

PRZYKŁAD 11

Ujawnienia

W 2018 r. opublikowaliśmy Zintegrowany Raport Roczny Grupy Kapitałowej X za 2017 r. Został on przygotowany w oparciu o Ramowe Zasady Raportowania i Wytyczne kwestii zrównoważonego rozwoju Global Reporting Initiative (wersja GRI G4 na poziomie Core) wraz z Suplementem.

Oświadczenie (sprawozdanie) na temat informacji niefinansowych obejmuje co najmniej:

wzwięzły opis modelu biznesowego jednostki;

wkluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością jednostki;

wopis polityk stosowanych przez jednostkę w odniesieniu do zagadnień społecznych i pracowniczych, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, a także opis rezultatów stosowania tych polityk;

wopis procedur należytej staranności - jeżeli są stosowane w ramach ww. polityk,

wopis istotnych ryzyk związanych z działalnością jednostki mogących wywierać niekorzystny wpływ na zagadnienia np. społeczne czy pracownicze, w tym ryzyk związanych z produktami jednostki lub jej relacjami z otoczeniem zewnętrznym, w tym z kontrahentami, a także opis zarządzania tymi ryzykami.

Informacje niefinansowe przedstawiane są w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji jednostki zobowiązanej oraz wpływu jej działalności.

Komitet Standardów Rachunkowości objaśnił, co oznaczają niektóre pojęcia kluczowe dla tej części sprawozdania z działalności.

TABELA 2. Definicje według Komitetu Standardów Rachunkowości ⒸⓅ

	Opis modelu biznesowego przedstawia profil działalności jednostki zobowiązanej oraz cel i sposób działania, a także wskazuje sposób tworzenia i dostarczania wartości w perspektywie długoterminowej. Opis modelu biznesowego może w całości lub części zastąpić opis charakterystyki działalności i zasobów jednostki. Obejmuje w szczególności: ogólny zarys sposobu działania jednostki zobowiązanej, wartości oferowanej różnym segmentom klientów za pośrednictwem swoich wyrobów, towarów lub usług, relacje z kontrahentami, kanały komunikacji, dystrybucji i sprzedaży, organizację wewnętrzną i najważniejsze procedury funkcjonowania, kluczowe zasoby i działania realizowane w okresie sprawozdawczym służące przekształceniu nakładów w wyniki, a także związki z innymi partnerami (interesariuszami) pozwalające na tworzenie wartości.
	W oświadczeniu (sprawozdaniu) na temat informacji niefinansowych celowe jest przedstawienie zbilansowanego połączenia informacji jakościowych i ilościowych oraz związków między nimi. Przydatne jest prezentowanie zarówno ogólnych wskaźników efektywności, jak i typowych dla danego sektora lub właściwych dla konkretnych kwestii tematycznych, gdyż przyczynia się to do zwiększenia porównywalności oświadczenia (sprawozdania) i ułatwia ocenę. Zaleca się prezentować te same wskaźniki efektywności w kolejnych oświadczeniach (sprawozdaniach), aby umożliwić ocenę tendencji i postępów w realizacji określonych celów.
	Prezentuje się podejście do zagadnień społecznych i pracowniczych, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, głównych celów oraz sposobów, w jaki cele te mają być osiągnięte. Można przedstawić także zasady i sposób zarządzania, obowiązki zarządu (i nadzór nad zarządem), sposób, w jaki alokacja zasobów wiąże się z celami, zarządzaniem ryzykiem i zamierzonymi wynikami.
	Informacje na temat głównych ryzyk związanych z jej działalnością (prowadzonych przez nią operacji, oferowanych wyrobów, towarów lub usług, łańcucha dostaw, relacji gospodarczych itp.) oraz sposobu (zasad, metod) i efektów zarządzania nimi. W szczególności wyjaśnia, jaki wpływ wywarły główne rodzaje ryzyka na jej model biznesowy, operacje, wyniki rynkowe i finansowe oraz na jej otoczenie, niezależnie od tego, czy wynika on z decyzji bądź działań jednostki, czy też z czynników zewnętrznych. Wskazane jest przedstawienie opisu procedur stosowanych do identyfikacji i oceny tego rodzaju ryzyk.
	Jednostka może stosować dowolne zasady, w tym opracowane przez siebie, krajowe lub międzynarodowe (w tym unijne) standardy, ramowe koncepcje, normy lub wytyczne. Korzystanie z uznanych wzorców ułatwia interpretację i ocenę informacji oraz zapewnia ich porównywalność. Jeśli jednostka zobowiązana stosuje bezpośrednio któreś z zasad, standardów, norm lub wytycznych bądź wykorzystała je do opracowania własnych zasad, w oświadczeniu (sprawozdaniu) na temat informacji niefinansowych je wskazuje.

Szczególnie przydatne jest przedstawienie kluczowych wskaźników efektywności w powiązaniu z wyznaczonymi celami (o ile zostały określone), wielkościami uważanymi za pożądane (np. ustanowionymi w rekomendacjach lub wytycznych), danymi historycznymi oraz w porównaniu z innymi podmiotami lub średnimi sektorowymi. Jednostka zobowiązana przedstawia kluczowe wskaźniki efektywności, które uważa za najbardziej użyteczne do pomiaru, monitorowania i oceny rozwoju, wyników, postępu i wpływu na otoczenie, a zarazem za ułatwiające porównanie z innymi podmiotami.

Procedury należytej staranności dotyczą polityk, zarządzania ryzykiem i wyników. Mają zapewnić osiągnięcie konkretnego celu w ramach stosowanych polityk. Pomagają one w identyfikacji obecnych i potencjalnych negatywnych wpływów oraz zapobieganiu i łagodzeniu ich skutków. Jednostka zobowiązana przedstawia informacje dotyczące stosowanych przez nią procedur należytej staranności, przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności, np. w odniesieniu do swoich dostawców i podwykonawców, zapobiegania negatywnym wpływom i łagodzenia ich skutków, ustanawiania celów polityk i pomiaru postępów w ich realizacji.

KSR nr 9 wskazuje, że opis polityki stosowanej w zakresie zagadnień społecznych i pracowniczych może obejmować np. kwestie:

wwdrożenia podstawowych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy,

wzwiązane z różnorodnością, takie jak równe traktowanie (brak dyskryminacji) w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu,

wzwiązane z zatrudnieniem, w tym przeprowadzanie konsultacji z pracownikami lub udział pracowników, warunki zatrudnienia i warunki pracy,

wrelacji ze związkami zawodowymi, w tym poszanowanie praw związkowych,

wzarządzania kapitałem ludzkim, w tym oddziaływanie na przebieg kariery zawodowej i zdolność do zatrudnienia, systemy wynagrodzeń i szkolenia,

wbezpieczeństwa i higieny pracy,

wrelacji z konsumentami, w tym zadowolenia konsumentów, dostępności wyrobów, które mogą wpływać na zdrowie i bezpieczeństwo konsumentów, wpływu na konsumentów podatnych na zagrożenia,

wodpowiedzialnego marketingu i odpowiedzialnej działalności badawczej,

wrelacji ze społeczeństwem, w tym wpływu na rozwój społeczny i gospodarczy społeczności lokalnych.

Ustawa o rachunkowości wskazuje, że należy uwzględnić wpływ działalności jednostki na środowisko. Co należy ujawnić, uszczegóławia KSR nr 9. Podpowiada, że mogą być to informacje dotyczące:

wzapobiegania zanieczyszczeniom i skuteczności kontroli tych działań,

wwpływu zużycia energii na środowisko,

wbezpośrednich i niebezpośrednich emisji do powietrza (gazów cieplarnianych, substancji toksycznych, substancji neutralizujących i zakwaszających itd.),

wwykorzystywania i ochrony zasobów naturalnych (np. wody, gruntów) i związanej z tym ochrony bioróżnorodności,

wgospodarowania odpadami,

wwpływu na środowisko transportu lub wykorzystywania wyrobów, towarów i usług oraz ich unieszkodliwiania,

wopracowywania wyrobów i usług ekologicznych.

Z kolei informacje o sposobie poszanowania praw człowieka przez jednostkę zobowiązaną mogą określać oczekiwania tej jednostki względem jej kierownictwa, pracowników i partnerów (w szczególności dostawców i podwykonawców) w zakresie praw człowieka, w tym podstawowych warunków pracy, i wyjaśniać, do czyich praw odnosi się zobowiązanie do ich poszanowania.

Natomiast w odniesieniu do polityki przeciwdziałania korupcji i łapownictwu oraz sposobu postępowania w przypadku wystąpienia tych zjawisk pożądane jest przedstawienie informacji dotyczących organizacji, decyzji, instrumentów (rozwiązań) oraz zasobów służących walce z tymi zjawiskami. Przydatne jest przedstawienie przez jednostkę zobowiązaną sposobu, w jaki ocenia ona zagrożenia korupcją i łapownictwem i podejmuje działania w celu zapobiegania lub łagodzenia ich negatywnego wpływu, monitoruje ich skuteczność oraz komunikuje się w tych kwestiach wewnątrz i na zewnętrz.

Opis polityki różnorodności dotyczy tylko niektórych podmiotów

Emitenci papierów wartościowych w sprawozdaniu z działalności za 2017 r. powinni zawrzeć opis polityk różnorodności. Umieszcza się je w oświadczeniu o stosowaniu ładu korporacyjnego. Opis polityki różnorodności dotyczy organów administrujących, zarządzających i nadzorujących emitenta. Należy tam wskazać cele tej polityki, sposoby jej realizacji oraz skutki w danym okresie sprawozdawczym. W opisie polityki różnorodności wskazuje się, które kryteria różnorodności są stosowane i wyjaśnia powody ich wyboru. Wybierając tego rodzaju kryteria, uwzględnia się wszelkie odpowiednie aspekty różnorodności.

Jednostka przedstawia w oświadczeniu również:

wkonkretne mierzalne cele uwzględnione w przyjętej przez nią polityce różnorodności oraz sposoby ich realizacji. W KSR nr 9 podkreślono, że szczególnie użyteczne jest ustalenie ilościowych celów i ram czasowych oraz wskazanie, w jaki sposób cele te są brane pod uwagę przy planowaniu rozwoju kadr, wyborze pracowników, ich mianowaniu oraz ocenie;

wstan wdrożenia polityki różnorodności oraz osiągnięte w tym zakresie rezultaty w okresie sprawozdawczym. Jeśli nie osiągnięto celów w zakresie polityki różnorodności, jednostka określa sposób, w jaki zamierza osiągnąć te cele, ze wskazaniem ram czasowych, w których ma to - wedle jej planów - nastąpić.

WAŻNE

Jeżeli jednostka nie stosuje polityki różnorodności, to w oświadczeniu wyjaśnia tę decyzję.

PRZYKŁAD 12

Ze sprawozdania

Firma kładzie nacisk na przestrzeganie obowiązujących norm prawnych oraz obowiązków dużego pracodawcy. Wszelkie problemy i spory wewnętrzne rozwiązywane są w drodze negocjacji. Realizowana polityka płacowa zakłada takie kształtowanie wynagrodzeń, aby zmotywowani byli zarówno pracownicy najniższych szczebli, jak i poszukiwani specjaliści. Indykpol realizuje zarządzanie przez cele, a stosowane systemy premiowania i motywowania pracowników oparte są na wynikach ich pracy. Spółka stale poprawia bezpieczeństwo pracy, dąży do ograniczania zarówno częstotliwości, jak i ciężkości wypadków. Polepsza warunki pracy i komfort pracowników w czasie pracy, przygotowania do pracy oraz przerw, dba również o dobre wyszkolenie pracowników.

PRZYKŁAD 13

Wpływ na środowisko

Prowadząc działalność produkcyjną, spółka dokłada wszelkich starań w celu przestrzegania wymogów ochrony środowiska. Posiada uregulowany stan formalnoprawny w zakresie emisji zanieczyszczeń, poboru wód, wprowadzania ścieków czy wytwarzania odpadów. Prowadzony jest monitoring oddziaływań środowiskowych w systemie okresowych pomiarów i rejestracji wielkości i charakterystycznych parametrów strumieni emisji zanieczyszczeń powietrza i odpadów oraz wielkości poboru wody i odprowadzonych ścieków. Obecny wymiar monitoringu, orzeczony posiadanymi przez spółkę pozwoleniami administracyjnymi, należy uznać za wystarczający do oceny funkcjonowania instalacji. Postępowanie z odpadami prowadzone jest z zachowaniem warunków zapobiegających zanieczyszczeniu środowiska oraz zapewniających bezpieczeństwo i zdrowie ludzi. W spółce prowadzana jest ilościowa i jakościowa ewidencja obrotu odpadami zgodnie z przyjętą klasyfikacją i wzorami dokumentów określonych odpowiednimi przepisami. Funkcjonuje też Zintegrowany System Zarządzania, który obejmuje zarządzanie jakością, ochroną środowiska oraz działalnością służącą zapewnieniu zdrowia i bezpieczeństwa pracowników.

PRZYKŁAD 14

Równe traktowanie

Mając na względzie tworzenie przyjaznego środowiska pracy, kładziemy szczególny nacisk na politykę równego traktowania ze względu na:

● płeć,

● wiek,

● niepełnosprawność,

● rasę, narodowość,

● religię, wyznanie,

● styl życia,

● tożsamość płciową, orientację psychoseksualną,

● stan rodzinny,

● przekonania polityczne,

● formę, zakres i podstawę zatrudnienia,

● pozostałe typy współpracy oraz inne przesłanki narażające na zachowania dyskryminacyjne.

Dzięki wdrożeniu polityki różnorodności jesteśmy firmą, która zatrudnia najlepszych specjalistów i stwarza warunki sprzyjające ich rozwojowi zawodowemu i osobistemu - wypracowaliśmy i wdrożyliśmy zasady równego traktowania i zarządzania różnorodnością w miejscu pracy, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów rekrutacji, dostępu do szkoleń i awansów, wynagrodzeń, godzenia obowiązków zawodowych z życiem prywatnym i rodzinnym, ochrony przed mobbingiem, a także przed nieuzasadnionym zwolnieniem. W roku 2018 spółka planuje wdrożenie monitoringu antydyskryminacyjnego i antymobbingowego.

@RY1@i02/2018/060/i02.2018.060.008000100.102(c).jpg@RY2@

dr Katarzyna Trzpioła

specjalista ds. finansów i rachunkowości, Wydział Zarządzania UW