Co decyduje o powstaniu obowiązku podatkowego

Spółka wykonuje usługi po dokonaniu zapłaty (tzw. przedsprzedaż).

- Jak w takim przypadku rozliczyć koszty uzyskania przychodów - pyta pani Maria z Płocka.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, co do zasady, przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej uważa się osiągnięte w roku podatkowym także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

W przypadku wątpliwości co do dnia wykonania usługi obowiązek podatkowy powstanie najpóźniej z chwilą wystawienia faktury lub uregulowania należności. Niemniej jednak w jednym z orzeczeń. WSA w Warszawie (wyrok z 28 maja 2010 r., III SA/Wa 570/10, niepublikowany) zwrócił uwagę, że w sytuacji gdy oczywiste jest, że wykonanie usługi jest późniejsze niż wystawienie faktury czy uregulowanie należności, o dacie powstania tego obowiązku decyduje wykonanie usługi.

Sąd podkreślił, że celem ustawodawcy nie było przyspieszanie momentu powstania obowiązku podatkowego, lecz jedynie doprecyzowanie tej daty. Jeżeli trudno jest ustalić ostateczny moment wykonania usługi, to decydować o tym będzie wystawienie faktury z tego tytułu. Zdaniem sądu art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT nie ogranicza się wyłącznie do zaliczek. Z jego literalnego brzmienia wynika jednoznacznie, iż nawet otrzymanie całkowitej zapłaty nie kreuje przychodu po stronie otrzymującego wpłatę w pewnej wysokości, jeżeli zapłata ta dotyczy dostaw towarów i usług wykonanych w następnych okresach sprawozdawczych.

Okresem sprawozdawczym w podatku dochodowym od osób prawnych jest, co do zasady, rok. Jednak ze względu na istniejący obowiązek wpłaty zaliczek miesięcznych za okres sprawozdawczy należy również uznać miesiąc kalendarzowy.

W związku z tym obowiązek podatkowy powstanie, jeśli zostanie wykonana usługa lub wydana rzecz. A w razie wystawienia faktury, uregulowania należności lub zarachowania należności przed wykonaniem usługi bądź dostawą towaru obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych nie powstanie, jeśli wykonanie usługi lub dostawa będą mieć miejsce w trakcie następnego okresu sprawozdawczego.

Aleksandra Tarka

Art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).