Jak organy podatkowe kwalifikują w interpretacjach opłatę wstępną

@RY1@i02/2011/113/i02.2011.113.086.016b.001.jpg@RY2@

Jarosław Żemantowski podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

W licznych indywidualnych interpretacjach ministra finansów prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym opłata wstępna powinna być rozliczana proporcjonalnie do okresu trwania umowy leasingu. Taki sposób rozliczania uzasadniany jest dwojako. Po pierwsze, organy podatkowe uzasadniają rozliczanie opłaty wstępnej w okresie trwania umowy leasingu poprzez bezpośrednie odwołanie się do art. 15 ust. 4d zd. 2 ustawy o CIT. Tak postąpiono m.in. w interpretacjach dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 20 stycznia 2011 r., nr ILPB4/423-261/10-4/DS oraz z 7 stycznia 2011 r., nr ILPB4/ 423-257/10-4/MC. Organ podatkowy wskazał, że opłata wstępna odnosi się do okresu całej umowy leasingu, stąd też jej rozliczenie powinno być dokonywane proporcjonalnie do okresu trwania umowy.

Po drugie, w interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 12 stycznia 2011 r., nr IPPB3/423-713/10-2/JG, stwierdzono, że jeżeli podatnik w księgach rachunkowych obciążył koszty opłatą wstępną przez rozliczenie tych kosztów w czasie, w rozbiciu na poszczególne miesiące danego roku, w okresie przekraczającym jeden rok podatkowy, opłata wstępna powinna być zaliczana równomiernie do kosztów uzyskania przychodów poszczególnych miesięcy objętych okresem leasingu. Stanowisko takie oparte jest na art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, który stanowi, że za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Jeżeli zatem opłatę wstępną ujęto w księgach, dokonując rozdzielenia kwoty na poszczególne miesiące, wówczas powinna być ona, zdaniem organów podatkowych, zaliczana do kosztów podatkowych tak samo jak do kosztów rachunkowych.

Poglądu tego nie podzielają jednak sądy administracyjne. W wyroku NSA z 19 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1731/08, sąd stwierdził, że art. 15 ust. 4e ustawy o CIT nie stanowi argumentu przemawiającego za proporcjonalnym rozliczeniem opłaty inicjalnej w czasie trwania umowy leasingu. Przywołany przepis definiuje wyrażenie "dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów" w nawiązaniu do kwestii zaksięgowania danego kosztu. Przesądza tym samym, że koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, rozpoznawane są nie na zasadzie kasowej, lecz na zasadzie memoriałowej. Nawiązanie w tej regulacji do zasad rachunkowości nie uzasadnia jednak ujmowania w księgach rachunkowych kosztów raty inicjalnej jako czynnych rozliczeń międzyokresowych. O rozliczeniu danego kosztu podatkowego w czasie decyduje bowiem w tym przypadku art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, a nie zasady rachunkowości. Oznacza to zatem, że opłata inicjalna powinna być zaliczana do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo, w dacie poniesienia, bez względu na sposób ujęcia dla celów przepisów o rachunkowości.

EM