Jak wykazać zwolnienia i odliczenia w CIT-8

Podmioty podlegające podatkowi dochodowemu od osób prawnych przy rocznym rozliczeniu podatku mogą skorzystać z kilku zwolnień i odliczeń od podatku. Takie kwoty wykazuje się w informacji CIT-8/O. Jest to informacja o odliczeniach od dochodu i od podatku oraz o dochodach wolnych i zwolnionych od podatku. Taki druk sporządzają podatnicy, którzy: m.in. uzyskali dochody (przychody) wolne od podatku, odliczają od dochodu straty z lat ubiegłych, przekazali darowizny, ponieśli wydatki na nowe technologie, odliczają od podatku pobrany podatek w innym niż Polska państwie z tytułu uzyskanych w tym państwie dochodów.

Zanim jednak podatnik ustali, jakiego rodzaju kwoty podlegają odliczeniu i wykazaniu w zeznaniu podatkowym, powinien ustalić, jakich przychodów nie trzeba w ogóle wykazywać.

Rodzaje przychodów

Nie wszystkie rodzaje przychodów należy wykazać w zeznaniu rocznym. Przede wszystkim ustawy o CIT nie stosuje się do przychodów wymienionych w art. 2 ust. 1 tego aktu prawnego. Chodzi o przychody z działalności rolniczej oraz z gospodarki leśnej, a także przychody wynikające z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Są to również przychody (dochody) armatora opodatkowane na zasadach wynikających z ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz.U. nr 183, poz. 1353 z późn. zm.).

Oprócz tego art. 12 ust. 4 ustawy o CIT zawiera zamknięty katalog tzw. przychodów niepodatkowych. Są to m.in.: zaliczki i przedpłaty, otrzymane kwoty udzielonych podatnikowi pożyczek (kredytów), jak również kwoty udzielonych przez podatnika pożyczek (kredytów) - przychodem są tylko skapitalizowane odsetki od tych pożyczek (kredytów). Do przychodów niepodatkowych zalicza się też kwoty przeznaczone na kapitały własne, kwoty zaniechanych lub zwróconych podatków i opłat stanowiących dochód budżetu państwa. Będą to także zwrócone wydatki niezaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Wykazywać w CIT-8 nie trzeba świadczeń nieodpłatnych i częściowo odpłatnych w ramach programów rządowych. Do grupy przychodów niepodatkowych zaliczyć można również wartości dotyczące dochodów (przychodów) z udziału w zyskach osób prawnych, np. kwoty wynagrodzenia za umorzenie udziałów (akcji) w części stanowiącej koszt ich nabycia lub objęcia.

W CIT-8 nie trzeba wykazywać również przychodów uzyskiwanych przez nierezydentów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Są to przychody określone w art. 21 ustawy o CIT (m.in. przychody z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, z tytułu świadczeń: doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, z opłat za świadczone usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej). Od takich przychodów pobiera się w Polsce co do zasady 20-proc. podatek zryczałtowany.

W rocznej deklaracji CIT-8 nie trzeba również wykazywać przychodów określonych w art. 22 ustawy o CIT. Są to dywidendy oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Polski.

Co pomniejszy dochód

Zwolnienia i odliczenia podatnicy wykazują w części E. druku CIT-8. Służy ona do ustalenia ostatecznej podstawy opodatkowania przy uwzględnieniu dochodów (przychodów) wolnych od podatku oraz innych możliwych odliczeń od dochodu. Wykazuje się tu kwoty wcześniej wyszczególnione w załączniku CIT-8/O, tj. w poz. 20 (m.in. dochody wskazane w art. 17 ustawy o CIT, czyli przeznaczone np. na działalność statutową, kwoty dotacji, z działalności w specjalnej strefie ekonomicznej), w poz. 41 (straty z lat ubiegłych), w poz. 52 (odliczenia z tytułu wydatków inwestycyjnych).

W poz. 40 druku CIT-8 wpisywana jest kwota z poz. 20 informacji CIT-8/O, czyli suma dochodów (przychodów) wolnych lub zwolnionych od podatku.

W poz. 41 wpisywana jest kwota z poz. 49 załącznika CIT-8/O (suma odliczeń od dochodu), z zastrzeżeniem, że kwota ta nie może przekroczyć kwoty dochodu wykazanego w poz. 38 druku CIT-8 (dochód) pomniejszonego o sumę dochodów (przychodów) wolnych lub zwolnionych od podatku wykazaną w poz. 40.

Z kolei w poz. 42 druku CIT-8 wpisywana jest kwota z poz. 52 załącznika CIT-8/O (kwota odliczeń z tytułu wydatków inwestycyjnych), z zastrzeżeniem, że kwota ta nie może być wyższa od kwoty dochodu wykazanego w poz. 38, pomniejszonego o sumę kwot z poz. 40 i 41.

W poz. 43 wpisuje się łączną kwotę dochodów (przychodów) wolnych i odliczeń.

W części E.3 podatnik wykazuje odliczenia zmniejszające podstawę opodatkowania z tytułu wydatków na nabycie nowej technologii. Zasady korzystania z tego odliczenia reguluje art. 18b ustawy o CIT. Kwotę odliczenia należy przepisać z poz. 53 załącznika CIT-8/O.

W części E.4. podatnik wykazuje kwoty zwiększające albo zmniejszające dotychczas wyliczoną podstawę opodatkowania. Chodzi o wskazanie odliczonych w poprzednich latach: wydatków inwestycyjnych, kwot zwolnionych od podatku dochodowo z działalności w specjalnej strefie ekonomicznej, kwot odliczonych wydatków z tytułu nabycia nowych technologii, w związku z utratą prawa do zwolnienia.

Wreszcie w części E.5. druku CIT-8 podatnik ostatecznie ustala wysokości podstawy opodatkowania (straty) po uwzględnieniu wcześniej wykazanych odliczeń albo doliczeń. Podstawa opodatkowania w poz. 51 jest zaokrąglana - końcówki wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, natomiast wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnego złotego (zasady zaokrąglania podstawy opodatkowania oraz podatku określa art. 63 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). W przypadku gdy podatnik za rok podatkowy poniósł stratę, to kwoty w poz. 52 nie zaokrągla się (strata jest wykazywana z groszami).

Przekazane darowizny

Podatnicy CIT mogą pomniejszyć uzyskany w roku podatkowym dochód o darowizny na cele społecznie użyteczne oraz na cele kultu religijnego. Możliwe jest odliczenie od dochodu przekazanej darowizny na określone cele pożytku publicznego, jeśli nie przekraczają 10 proc. dochodu uzyskanego przez podatnika w ciągu danego roku podatkowego.

Działania społecznie pożyteczne dotyczą m.in. pomocy społecznej, działalności charytatywnej, ochrony i promocji zdrowia, działania na rzecz osób niepełnosprawnych, promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości, działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych, nauki, edukacji, oświaty i wychowania, kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji, upowszechniania kultury fizycznej i sportu, ratownictwa i ochrony ludności.

Podkreślić trzeba, że działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych. Organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów odpowiednich ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego, a także stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Nie podlegają jednak odliczeniu darowizny przekazane na rzecz: osób fizycznych, a także osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami.

Aby odliczyć darowiznę, konieczne jest również szczególne jej udokumentowanie. Dla darowizn pieniężnych dowodem przekazania jest kopia wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Natomiast dla darowizn rzeczowych podatnik powinien posiadać umowę darowizny potwierdzającą wartość przekazanych przedmiotów (rzeczy) wraz z oświadczeniem obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Odliczeniu podlega też darowizna przekazana organizacji mającej siedzibę w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Podmioty przekazujące darowiznę na druku CIT/D wykazują kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikacje obdarowanego (nazwę, adres i numer identyfikacji podatkowej). Informacje CIT/D należy dołączyć do zeznania, bez względu na wysokość przekazanych darowizn.

Mali przedsiębiorcy

W zeznaniu CIT-8 podatnicy uwzględniają też to, czy w roku podatkowym korzystali z tzw. kredytu podatkowego (tj. zwolnienia z obowiązku opłacania zaliczek na podatek dochodowy przez określony czas).

Ulga ta polega na tym, że podatnicy będący - od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do pierwszego dnia miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczynają korzystanie ze zwolnienia - małymi przedsiębiorcami są zwolnieni z obowiązków wpłacania zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy w roku podatkowym następującym bezpośrednio po:

1) pierwszym roku podatkowym, w przypadku gdy ten rok podatkowy trwał co najmniej pełnych 10 miesięcy kalendarzowych albo

2) drugim roku podatkowym - w innych przypadkach.

Za małego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro.

Warunkiem koniecznym jest złożenie naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenia o korzystaniu z tego zwolnienia. Składa się je w formie pisemnej w terminie do 20 dnia pierwszego miesiąca roku podatkowego objętego tym zwolnieniem.

Jeśli więc spółka korzystała z tego zwolnienia, to zaznacza kwadrat pierwszy w poz. 20. Natomiast jeśli nie korzystała, to kwadrat trzeci. Jeśli utraciła prawo do zwolnienia, zaznacza kwadrat drugi.

Podatnicy korzystający ze zwolnienia muszą złożyć zeznanie podatkowe i uiścić należny podatek za rok objęty tym zwolnieniem w pięciu kolejnych latach podatkowych następujących bezpośrednio po roku, w którym korzystali ze zwolnienia - w wysokości 20 proc. należnego podatku wykazanego w zeznaniu składanym za rok objęty zwolnieniem. Podatek ten płatny jest w terminach określonych dla złożenia zeznań za pięć kolejnych lat podatkowych następujących bezpośrednio po roku objętym tym zwolnieniem.

Ważne

Całkowita kwota odliczeń z tytułu darowizn przekazanych na cele pożytku publicznego oraz darowizn na cele kultu religijnego nie może przekroczyć 10 proc. dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym.

Jak wypełnić formularz

100 tys. zł - przychód spółki

50 tys. zł - koszty uzyskania przychodów

50 tys. zł - dochód spółki (100 tys. zł - 50 tys. zł)

10 tys. zł - kwota przekazanej darowizny

5 tys. zł - kwota darowizny podlegająca odliczeniu (10 proc. x 50 tys. zł = 5 tys. zł)

30 tys. - wydatek na nabycie receptury produkcji

15 tys. zł - ulga na nabycie nowej technologii (50 proc. x 30 tys. zł)

5700 zł* - należny podatek od dochodu po odliczeniach ([50 tys. zł - 5 tys. zł - 15 tys. zł] x 19 proc.)

spółka korzystała z kredytu podatkowego i w 2011 roku nie wpłacała zaliczek na podatek

1140 zł - spłata kredytu podatkowego za 2011 rok w 2013 roku (20 proc. x 5700 zł )

PRZYKŁAD 1

Wsparcie dla jednostki naukowej

Spółka Alfa za rok podatkowy przyjmuje rok kalendarzowy. W 2011 roku uzyskała przychód w wysokości 100 tys. zł. Koszty uzyskania przychodu wyniosły 50 tys. zł. Spółka dokonała darowizny na rzecz stowarzyszenia wspierającego jednostkę naukową podlegającej odliczeniu od dochodu w wysokości 10 tys. zł.

W związku z tym, że dochód spółki wyniósł 50 tys. zł, to maksymalna kwota darowizny, jaka może zostać odliczona, wynosi 5 tys. zł. Taką więc darowiznę tę spółka może wpisać w części D. załącznika CIT-D, wskazując kwotę przekazanej darowizny (10 tys. zł) oraz kwotę podlegającą odliczeniu (5 tys. zł = 10 proc. x 50 tys. zł). Pozostałej kwoty darowizny (10 tys. zł - 5 tys. zł = 5 tys. zł) spółka nie może odliczyć od dochodu.

PRZYKŁAD 2

Nabycie nowych technologii

Spółka Alfa w 2011 roku nabyła technologię wytwarzania nowych rozpuszczalników bezwonnych za kwotę 30 tys. zł. Połowę wydatku może odliczyć od podstawy opodatkowania korzystając z tzw. ulgi na nabycie nowych technologii.

Za nową technologię uważa się wiedzę technologiczną w postaci wartości niematerialnych i prawnych, w szczególności wyniki badań i prac rozwojowych, która umożliwia wytwarzanie nowych lub udoskonalanie wyrobów lub usług i która nie jest stosowana na świecie przez okres dłuższy niż ostatnich 5 lat, co potwierdza opinia niezależnej jednostki naukowej.

Odliczenia związane z nabyciem nowej technologii nie mogą przekroczyć 50 proc. kwoty ustalonej zgodnie z art. 18b ust. 4 i 5 ustawy o CIT. Podstawą ustalenia wielkości odliczenia jest kwota wydatków uwzględnionych w wartości początkowej.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 3; art. 7a ust. 1; art. 12 ust. 4, art. 16k ust. 7-12, art. 18 ust. 1 pkt 1, 7, art. 25 ust. 11-16, art. 39 ust. 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).