Jak rozliczyć wypłatę dywidendy pieniężnej i rzeczowej w spółce

Z początkiem roku część spółek wypłaci dywidendy dla swoich udziałowców z zysku za rok poprzedni. Jednak przychody z dywidend są opodatkowane w sposób ryczałtowy, co oznacza, że to spółka wypłacająca dywidendę jest płatnikiem tego podatku. Zatem odbiorca dywidendy otrzymuje należność pomniejszoną o należny podatek.

W jednej wysokości

Opodatkowaniu podlega wyłącznie dywidenda faktycznie wypłacona lub pozostawiona do dyspozycji odbiorcy. Ponadto należności z dywidend są opodatkowane, co do zasady, 19-proc. podatkiem zryczałtowanym, a ich odbiorcy nie łączą tego typu przychodów z innymi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych .

Jeśli jednak udziałowiec uprawniony do otrzymania dywidendy posiada w kapitale spółki wypłacającej odpowiednią liczbę udziałów czy akcji, to może być zwolniony z podatku i otrzymać pełną kwotę przyznanej dywidendy bez pomniejszania jej o 19-proc. podatek .

Płatnicy podatku od dywidendy powinni również pamiętać o złożeniu właściwych deklaracji do urzędu skarbowego oraz przesłaniu informacji odbiorcom dywidendy (CIT-7, CIT-10Z, CIT-6R).

Nie zawsze w gotówce

Wspólnicy spółki mogą zadecydować o formie wypłaty dywidendy. Może być ona wypłacona w formie gotówkowej lub niepieniężnej. Wypłata dywidendy w formie niepieniężnej powoduje jednak problem z rozliczeniem podatkowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyroku z 25 marca 2010 r. (sygn. akt I SA/Ke 120/10, nieprawomocny) uznał jednak z korzyścią dla podatników, że przekazanie dywidendy w formie niepieniężnej wspólnikom uprawnionym do dywidendy nie spowoduje powstania po stronie spółki obowiązku podatkowego w CIT.

Inną kwestią jest ewentualny obowiązek rozliczenia VAT z tytułu takiej transakcji. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że jeżeli w ramach wypłaty dywidendy zamiast wypłaty pieniędzy spółka wydaje prawo do znaków towarowych, to jest to czynność opodatkowana VAT. Tym samym opodatkowanie dywidendy rzeczowej jest zgodne z zasadą powszechności opodatkowania VAT wyrażającą się tym, że określone transakcje podlegają temu podatkowi niezależnie od formy, w jakiej zostały dokonane, np. w formie zbycia towarów w postaci wypłaty dywidendy.

Korzystne dla spółek stanowisko potwierdził jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 stycznia 2011 r. (sygn. akt III SA/Wa 3068/10, prawomocny). Sąd ten uznał, że na gruncie przepisów ustawy o VAT spółka wypłacająca dywidendę niepieniężną nie ma obowiązku naliczać podatku od wartości wypłaty.

Rozstrzygnięta jest już kwestia rozliczenia w kosztach odsetek od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy oraz innych wydatków z tym związanych.

Niezbędny kredyt

Pod koniec 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów. Dotychczas bowiem zarówno orzecznictwo, jak też interpretacje organów podatkowych nie były jednolite.

W uchwale z 12 grudnia 2011 r. (sygn. akt II FPS 2/11) NSA uznał, że wydatki związane z kredytem zaciągniętym na wypłatę dywidendy wspólnikom spółki nie mogą być zaliczone do kosztów podatkowych spółki.

Stanowisko NSA jest zgodne z poglądem ministra finansów. Spółki nie mogą odliczyć od przychodu nie tylko odsetek płaconych przy spłacie kredytu czy pożyczki na wypłatę dywidendy swoim udziałowcom, ale także innych wydatków związanych z takim kredytem czy pożyczką. NSA wydał uchwałę w tej sprawie, ponieważ dotychczas nie było jednolitej linii orzeczniczej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spółki kapitałowe mogą zaliczyć do kosztów spłacane odsetki od kredytu czy pożyczki tylko wtedy, gdy mają one związek z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. W przypadku wypłaty wspólnikom dywidendy taki związek, według sądu, nie występuje.

Uchwała ta ma istotne znaczenie dla spółek, które mimo że wypracowały zysk za dany rok, to nie dysponują wystarczającymi środkami na wypłacenie dywidendy ze środków własnych udziałowcom. W tym celu, aby płynność spółki nie została naruszona, często wypłatę dywidendy przeprowadza się ze środków pochodzących ze źródeł zewnętrznych, w tym z kredytu bankowego. Po uchwale NSA organy podatkowe mają jednak kolejny argument przemawiający za tym, że odsetki od kredytu na dywidendę nie mogą być dla spółki kosztem uzyskania przychodów.

Rozliczenie dywidendy

Spółka ABC - spółka wypłacająca dywidendę

Spółka X - spółka otrzymująca dywidendę pieniężną

Spółka Y - spółka otrzymująca dywidendę niepieniężną

● Podatek od wypłaconej dywidendy spółka ABC jako płatnik rozlicza w deklaracji CIT-6R oraz składa informację CIT-7 o wysokości pobranego podatku.

● Spółka ABC wypłaca spółce X kwotę 4050 zł i pobiera 950 zł podatku (5 tys. zł - 5 tys. zł x 19 proc.).

● Spółka ABC przekazuję spółce Y budynek garażowy (nie pobiera podatku, ponieważ spółka Y posiada 30 proc. udziałów w spółce ABC).

● Spółka ABC nie rozpoznaje przychodu z tytułu przeniesienia własności nieruchomości na spółkę Y.

● Spółka ABC nie odliczy kosztów odsetek przeznaczonego na spłatę kredytu zaciągniętego ewentualnie na wypłatę dywidendy dla spółki X.

● Spółka ABC nie uwzględnia w CIT-8 w pozycji kosztów kwoty wypłaconych dywidend.

Ważne

Warunkiem zwolnienia wypłaconej dywidendy z podatku dochodowego od osób prawnych jest posiadanie określonego procentowo udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę (nie mniej niż 10 proc. udziałów/akcji, których okres posiadania wynosi co najmniej 2 lata)

Przykład 1

Jak obliczyć kwotę dywidendy po uwzględnieniu podatku

Spółka X powinna otrzymać 5 tys. zł dywidendy, zgodnie z liczbą posiadanych udziałów. Spółka ABC jako płatnik zryczałtowanego podatku od dochodów z dywidend i innych udziałów w swoich zyskach potrąca z tej kwoty 19-proc. podatek. Oznacza to, że spółka X otrzyma kwotę dywidendy netto w wysokości 4050 zł [5 tys. zł - (5 tys. zł x 19 proc.)]. Spółka X otrzymuje więc kwotę należnej dywidendy już po odprowadzeniu podatku.

Przychodów z dywidend i innych przychodów z tytułu udziałów w zyskach osób prawnych spółka X nie wykazuje w zeznaniu rocznym CIT-8 (poz. 27.) Do podstawy opodatkowania nie wlicza się generalnie przychodów wymienionych w art. 21 i 22 ustawy (tj. opodatkowanych stawką ryczałtową).

Przykład 2

Czy może być inna stawka podatku

Udział spółki niemieckiej w kapitale spółki polskiej jest niższy niż 10 proc., więc nie można zastosować zwolnienia podatkowego dla dywidendy. Ale zgodnie z art. 22a ustawy o CIT można uwzględnić umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Z art. 10 polsko-niemieckiej umowy dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w Polsce podmiotowi, który ma siedzibę w Niemczech, mogą być opodatkowane w tym drugim państwie. Jednak dywidendy takie mogą być opodatkowane także w Polsce, czyli tam, gdzie spółka wypłacająca ma siedzibę, a zatem zgodnie z polskimi przepisami. Podatek tak ustalony nie może przekroczyć:

a) 5 proc. kwoty dywidend brutto, jeżeli osobą uprawnioną jest spółka, której bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi co najmniej 10 proc.,

b) 15 proc. kwoty dywidend brutto w pozostałych przypadkach.

Zatem polska spółka pobiera podatek w wysokości 15 proc., gdyż udział spółki niemieckiej jest niższy niż 10 proc., czyli 7,5 tys. zł

Krok po kroku

Jak rozliczyć zaliczkę na dywidendę

Spółka może wypłacić zaliczkę na poczet dywidendy, jeżeli jej zatwierdzone sprawozdanie za poprzedni rok wykazuje zysk. Zaliczka może stanowić najwyżej połowę osiągniętego zysku, powiększonego o kapitały rezerwowe utworzone z zysku, którymi w celu wypłaty zaliczek może dysponować zarząd, oraz pomniejszonego o niepokryte straty i udziały własne.

Gdy spółka wypłaca zaliczkę udziałowcowi - osobie fizycznej, to potrąca z wypłacanej kwoty 19-proc. podatek i odprowadza ten podatek do urzędu skarbowego (według jej siedziby) do 20. dnia kolejnego miesiąca. Dla osoby fizycznej jest to przychód z kapitałów pieniężnych, tak jak dywidenda i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną.

Gdy spółka wypłaca zaliczki dla udziałowca będącego osobą prawną, to powinna wpłacić 19-proc. podatek od kwoty wypłaty do 7. dnia kolejnego miesiąca. Wobec podatników CIT można zastosować zwolnienie z podatku albo obniżenie stawek podatkowych, wynikające z posiadanego przez odbiorcę dywidendy odpowiedniego udziału w kapitale spółki albo postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Może się okazać, że wypłacona zaliczka na poczet dywidendy różni się od kwoty ustalonej dywidendy. Jeśli dywidenda będzie wyższa od wypłaconej zaliczki, opodatkowaniu podlega różnica między tymi wielkościami. Jeśli dywidenda będzie niższa od zaliczki, a udziałowcy zostaną wezwani do zwrotu zaliczki, to powstanie nadpłata podatku.

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.071001100.804.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.071001100.805.jpg@RY2@

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Art. 10, art. 21, art. 22, art. 26, art. 26a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).