Cesja umowy leasingu wciąż wątpliwa

Od 1 stycznia 2013 r. przepisy ustawy z 15 lutego 1992 r. o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.) wprost wskazują, że wymogi dotyczące kwalifikacji umowy leasingu dla celów podatkowych uznaje się za zachowane, nawet jeżeli doszło do zmiany strony lub stron umowy, o ile inne postanowienia umowy nie uległy zmianie. W praktyce oznacza to, że możliwe jest dokonanie cesji praw i obowiązków wynikających z umowy leasingu na inny podmiot. Jednak czy identyczne zasady dotyczą umów, które zostały zawarte przed 1 stycznia 2013 r.? Czy w przypadku takich umów możliwa jest cesja z zachowaniem podatkowego statusu danej umowy?

Przepisy ustawy nowelizującej wskazują, że do umów leasingu zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2013 r.) przepisy dotyczące opodatkowania stron umowy leasingu stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Należy zatem przypomnieć, że do wejścia w życie nowelizacji możliwość kontynuowania umów leasingu budziła spore kontrowersje. Niejako konsekwencją toczonych sporów było właśnie wprowadzenie do ustawy o CIT nowych przepisów.

Dominujące stanowisko organów podatkowych zakłada, że do 31 grudnia 2012 r., w przypadku przystąpienia do umowy leasingu nowego finansującego albo korzystającego, konieczne było zbadanie, czy na dzień jego wstąpienia umowa dalej spełnia przesłanki uznania za podatkową umowę leasingu operacyjnego albo finansowego. W ocenie organów cesja prowadziła zatem w istocie do powstania nowej umowy leasingu i braku kontynuacji pierwotnej umowy. Organy podkreślały, że wstąpienie podmiotu trzeciego w prawa i obowiązki przewidziane w przepisach prawa podatkowego dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy istnieje podstawa prawna takiej sukcesji w przepisach prawa podatkowego (por. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 20 czerwca 2013 r., nr ITPB3/423-152/13/PS).

Powyższe stanowisko jest też dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z 6 marca 2013 r. (sygn. akt II FSK 1332/11) sąd ten wskazał, że ponieważ prawo podatkowe nie dopuszcza przeniesienia uprawnień z jednego korzystającego na drugiego korzystającego w wyniku umowy cesji, to przystąpienie do umowy leasingu nowego korzystającego powoduje, że uzasadnione jest zbadanie, czy na dzień wstąpienia nowego korzystającego na miejsce dotychczasowego, umowa ta stanowi podatkową umowę leasingu operacyjnego czy finansowego. Zdaniem sądu, za taką wykładnią omawianych przepisów przemawiają także zmiany, jakich dokonał ustawodawca w zakresie leasingu od 1 stycznia 2013 r.

Jednak stanowisko NSA nie jest jednolite, o czym świadczą wyroki z 21 czerwca 2013 r. (sygn. akt II FSK 2216/11) oraz z 18 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 1755/10). W orzeczeniach tych NSA wskazał, że ustawodawca wśród warunków, których spełnienie było konieczne, aby daną umowę można było traktować jako umowę leasingu, nie wymieniał ciągłości podmiotowej po stronie korzystającego lub finansującego, a tym samym możliwe było uznanie, że dopuszczalna była zmiana stron tej umowy.

W obecnym stanie prawnym wydaje się, że nie ma wątpliwości, iż zmiana podmiotowa po stronie leasingodawcy albo leasingobiorcy, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość potraktowania danej umowy leasingu jako umowy podatkowego leasingu regulowanej przepisami ustawy o CIT. Takie stanowisko potwierdza również minister finansów (por. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 22 sierpnia 2013 r., nr IPTPB3/423-216/13-2/PM). Jednak w przypadku umów zawartych do 31 grudnia 2012 r. możliwość dokonania cesji i kontynuowania przez następcę rozliczenia podatkowego umowy leasingu wciąż budzi wątpliwości.

Obecnie możliwe jest dokonanie cesji praw i obowiązków wynikających z umowy leasingu na inny podmiot

@RY1@i02/2013/194/i02.2013.194.07100020b.802.jpg@RY2@

Aleksandra Kasińska doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Aleksandra Kasińska

doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy