Dywidenda wypłacana wspólnikom w postaci przekazania prawa własności nieruchomości nie jest przychodem spółki

Wypłata dywidendy bez względu na formę zawsze obciąża majątek spółki. Wypłata jej w formie nieruchomości nie jest więc przychodem spółki i nie jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Spółka produkuje wyroby z mineralnych surowców niemetalicznych (w szczególności wypełnienia do filtrów służących do uzdatniania wody) oraz świadczy usługi transportowe. Jej udziałowcami jest dwóch wspólników. Spółka posiada też majątek trwały oraz niepodzielony zysk z lat ubiegłych zgromadzony na kapitale zapasowym. Po podjęciu uchwały Zgromadzenia Wspólników planuje wypłacić dywidendy w formie rzeczowej. Możliwość taką przewiduje umowa spółki. W efekcie na rzecz wspólnika zostałby przeniesiony udział we współwłasności bądź też prawo własności w wyodrębnionej geodezyjnie części nieruchomości, której rynkowa wartość odpowiadałaby kwocie zobowiązania spółki z tytułu zysku przeznaczonego do podziału.

Spór sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy wypłata dywidendy w formie rzeczowej, w szczególności przekazanie wspólnikom prawa własności nieruchomości, spowoduje powstanie w spółce przychodu w rozumieniu ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Zdaniem organu podatkowego wypłata dywidendy w formie rzeczowej spowoduje powstanie po stronie spółki przychodu z odpłatnego zbycia prawa własności rzeczy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o CIT. Zgodnie z art. 191 kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030) wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonego uchwałą zgromadzenia wspólników do podziału. Dywidenda z reguły ma formę pieniężną, ale przepisy nie określają formy jej wypłaty. Przyjmuje się więc, że może być ona wypłacana również w naturze. Spółka i organ zgadzały się, że wypłata dywidendy w formie pieniężnej nie rodzi obowiązku podatkowego po stronie spółki. Organ twierdzi jednak, że wypłata dywidendy niepieniężnej oznacza zbycie rzeczy i w efekcie po stronie spółki powstanie przychód z odpłatnego zbycia.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Wskazał, że dywidenda generuje dochód po stronie wspólnika, ponieważ to on uzyskuje określone przysporzenie. Przepisy ustawy o CIT wprost regulują kwestię opodatkowania dochodu z dywidendy po stronie wspólnika. Nie ma jednak podstaw do przyjęcia, że przez wypłatę dywidendy w formie niepieniężnej spółka uzyska dochód z odpłatnego zbycia rzeczy. WSA przyznał, że co prawda ustawa o CIT określa otwarty katalog źródeł przychodów, ale nie oznacza to jednak, że tym katalogiem objęto również wypłatę dywidendy w postaci nieruchomości bądź rzeczy ruchomych.

WSA orzekł więc, że bez względu na to, czy dywidenda jest wypłacana w formie pieniężnej czy niepieniężnej, nie można uznać, że po stronie spółki ją wypłacającej powstaje jakiekolwiek przysporzenie. Wraz z momentem podjęcia uchwały o wypłacie dywidendy wspólnikowi przysługuje roszczenie o jej wypłatę, a na spółce ciąży zobowiązanie do jej wypłaty. Bez względu na formę zawsze obciąża ona majątek spółki. Spółka przekazuje bowiem część posiadanego majątku (zysku). Gdyby zatem przyjąć wykładnię zaprezentowaną przez organ w interpretacji, doszłoby do wielokrotnego opodatkowania dochodu, a na to nie pozwalają przepisy.

Wyrok WSA w Szczecinie z 4 września 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 264/13, nieprawomocny

Oprac. Łukasz Zalewski