Od 1 lipca zacznie obowiązywać całkowite zwolnienie z podatku u źródła

Dotychczas w Polsce obowiązywały okresy przejściowe, dotyczące opodatkowania odsetek i należności licencyjnych wypłacanych nierezydentom. Do 30 czerwca 2009 r. danina wynosiła 10 proc., a od 1 lipca 2009 r. stawka wynosi 5 proc. (o ile podatnik spełni określone w przepisach warunki). Dyrektywa odsetkowa (2003/49/WE, Dz.Urz. UE L 157/49) przewiduje jednak całkowite zwolnienie z podatku, jeśli podatnik spełni przesłanki, które omówimy w dalszej części. W Polsce zacznie ona w pełni obowiązywać od 1 lipca. Jeszcze przed przystąpieniem do UE w 2004 r. zapewniliśmy sobie bowiem powyższe okresy przejściowe. Wynikają one z dyrektywy Rady 2004/76/We z 29 kwietnia 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2003/49/WE w odniesieniu do możliwości stosowania przez niektóre państwa członkowskie okresów przejściowych dla stosowania wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich. Podobne okresy przejściowe zapewniły sobie Portugalia, Grecja i Łotwa (Dz.Urz. UE L 157/106). Przepisy przejściowe zostały też zapisane w polskich przepisach.

Okres przejściowy

Zgodnie z regulacjami obowiązującymi do 30 czerwca 2013 r., polska spółka, która wypłaca odsetki bądź należności licencyjne spółce będącej rezydentem podatkowym jednego z krajów UE lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, z którą jest powiązana kapitałowo, ma obowiązek pobrać podatek u źródła według stawki 5 proc. W tym przypadku stosowane są bowiem przepisy ustawy z 15 lutego 1992 r. o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 z późn. zm.) oraz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska. Stawki, stosowane w poszczególnych okresach przejściowych, wynikają wprost z art. 6 ustawy z 18 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 254, poz. 1533). Przepis ten stanowi, że stawka podatku od dochodów z odsetek i należności licencyjnych do 30 czerwca 2013 r. wynosi 5 proc. przychodów, jeżeli spełnione są łącznie warunki określone w art. 21 ust. 3 ustawy o CIT. Trzeba je spełnić teraz (do 30 czerwca), chcąc skorzystać z niskiej stawki podatku (standardowo ustawa o CIT przewiduje opodatkowanie należności z odsetek według stawki 20 proc.), jak i po 30 czerwca, aby skorzystać ze zwolnienia.

Warunki ustawowe

Konstrukcja przepisów w polskiej ustawie o CIT, dotycząca zwolnienia z opodatkowania odsetek i należności licencyjnych, jest dość skomplikowana. Artykuł 21 ust. 3 ustawy o CIT stanowi, że zwalnia się od podatku dochodowego przychody z odsetek i należności licencyjnych, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1) wypłacającym należności jest:

a) spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Polski albo

b) położony na terytorium Polski zagraniczny zakład spółki podlegającej w państwie członkowskim UE opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, jeżeli wypłacane przez ten zagraniczny zakład należności z tytułu m.in. odsetek podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów przy określaniu dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce;

2) uzyskującym przychody m.in. z odsetek jest spółka podlegająca w innym państwie członkowskim niż Polska lub w innym państwie należącym do EOG opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania (spółka otrzymująca);

3) spółka wypłacająca odsetki:

a) posiada bezpośrednio nie mniej niż 25 proc. udziałów (akcji) w kapitale spółki, która otrzymuje należności, lub

b) spółka otrzymująca, posiada bezpośrednio nie mniej niż 25 proc. udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej,

4) odbiorcą należności m.in. z tytułu odsetek jest:

a) spółka otrzymująca albo

b) zagraniczny zakład takiej spółki, jeżeli dochód osiągnięty w następstwie uzyskania tych należności podlega opodatkowaniu w tym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym ten zagraniczny zakład jest położony.

Przepisy przewidują też zwolnienie dla spółek matek z UE lub EOG, które posiadają 25 proc. udziałów w spółkach córkach.

Mówiąc w uproszczeniu, chodzi więc o trzy rodzaje powiązań między spółką wypłacającą odsetki i należności licencyjne a spółką je otrzymującą. Po pierwsze, spółki są ze sobą powiązane, gdy polska spółka posiada w zagranicznej co najmniej 25 proc. udziałów. Po drugie, spółka zagraniczna może posiadać 25 proc. udziałów w polskiej. Po trzecie, 25 proc. udziałów w spółce wypłacającej i otrzymującej posiada spółka matka.

Podatnicy muszą również pamiętać o spełnieniu warunków formalnych. Powyższe udziały spółek muszą wynikać z tytułu własności, a ponadto powyższe powiązania kapitałowe muszą być utrzymane przez okres co najmniej 2 lat. Co więcej, spółka otrzymująca należności lub odsetki musi przedstawić certyfikat rezydencji.

Bez powiązań pośrednich

Nie każdy rodzaj powiązania kapitałowego między spółkami będzie jednak powodował możliwość zastosowania zwolnienia. Dotyczy to powiązań pośrednich. Przykładowo chodzi o sytuację gdy spółka X. posiada 50 proc. udziałów w spółce Y., a ta posiada 50 proc. udziałów w polskiej spółce Z. Jeśli spółka Z. wypłaci odsetki spółce X., to zwolnienie nie będzie miało zastosowania. Zastosowanie w takiej sytuacji znajdą przepisy ustawy o CIT, która przewiduje oprocentowanie wypłacanych należności licencyjnych i odsetek według stawki 20 proc. Na szczęście dla takich podmiotów podatek zostanie obniżony zgodnie z przepisami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jak wskazaliśmy, zwykle umowy przewidują opodatkowanie należności licencyjnych i odsetek według stawki 5 proc.

W art. 21 ust. 6 ustawy o CIT zostały również wymienione przypadki, gdy zwolnienie z podatku nie ma zastosowania.

Chodzi o przychody, które zgodnie z odrębnymi przepisami zostaną uznane za:

1) przychody z podziału zysków lub spłaty kapitału spółki wypłacającej należności;

2) przychody z tytułu wierzytelności dającej prawo do udziału w zyskach dłużnika;

3) przychody z tytułu wierzytelności uprawniającej wierzyciela do zamiany jego prawa do odsetek na prawo do udziału w zyskach dłużnika;

4) przychody z tytułu wierzytelności, która nie powoduje obowiązku spłaty kwoty głównej tej wierzytelności lub gdy spłata jest należna po upływie co najmniej 50 lat od powstania wierzytelności.

Sposób na optymalizację

Całkowite zwolnienie z podatku od wypłacanych nierezydentom odsetek i należności licencyjnych przez polskie spółki będzie stosowane w przypadku, gdy wypłata należności nastąpi po 30 czerwca. Oznacza to, że podmioty powiązane kapitałowo, spełniające powyższe warunki, określone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, mogą wpłynąć na poziom opodatkowania przesuwając terminy wypłaty.

WAŻNE

Podatnicy, którzy od 1 lipca 2013 r. chcą skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od odsetek lub należności licencyjnych, poza wykazaniem, że posiadają powiązania kapitałowe, muszą spełnić dodatkowe warunki: - udziały spółek muszą wynikać z tytułu własności, - powiązania kapitałowe muszą być utrzymane przez okres co najmniej 2 lat - spółka z UE lub EOG, otrzymująca należności lub odsetki, musi przedstawić certyfikat rezydencji

Słowniczek

to należności z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how)

to dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności zarówno zabezpieczonych, jak i niezabezpieczonych hipoteką lub prawem do uczestniczenia w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z pożyczek rządowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych, włącznie z premiami i nagrodami związanymi z takimi pożyczkami, obligacjami lub skryptami dłużnymi

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl