Jakie obowiązki podatkowe wiążą się z kapitalizacją odsetek od zagranicznej pożyczki

doradca podatkowy

– Tak. Nie moment rzeczywistej wypłaty odsetek, lecz ich kapitalizacji determinuje powstanie przychodu po stronie zagranicznego pożyczkodawcy.

W myśl art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatek dochodowy z tytułu przychodów z odsetek uzyskanych na terytorium Polski przez podatników nieposiadających w Polsce siedziby ani zarządu ustala się w wysokości 20 proc. tych przychodów, chyba że odpowiednie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska, stanowią inaczej.

– Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego od uzyskanego przez podmiot zagraniczny przychodu z tytułu wypłaty odsetek zobowiązane są podmioty, które dokonują tych wypłat. Podmioty te jako płatnicy powinny pobrać naliczony podatek w dniu dokonania wypłaty odsetek.

– Warto zaznaczyć, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 roku nie definiowała pojęcia wypłaty. Od 1 stycznia 2007 r. ustawodawca w art. 26 ust. 7 ustawy o CIT jednoznacznie określił wypłatę jako wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek.

Od 1 stycznia 2007 r. nie budzi więc wątpliwości fakt, że kapitalizacja odsetek jest równoznaczna z ich wypłatą. Sytuacja ta nie była jednak tak oczywista przed tą datą, kiedy istniał spór interpretacyjny w przedmiotowym zakresie. Dla wielu podatników problem jest wciąż aktualny i ma wymiar praktyczny. Oznacza bowiem ryzyko zakwestionowania prawidłowości rozliczeń u tych podmiotów, które uważały, że kapitalizacja odsetek nie wywoływała skutków podatkowych.

– W obliczu istniejących wyroków sądowych, postanowień organów podatkowych i literatury przedmiotu należy stwierdzić, że ryzyko to jest wysokie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 22 października 2007 r., (sygn. I SA/Gl 265/07) stwierdził, że w przypadku kapitalizacji odsetek obowiązek pobrania podatku u źródła istniał także przed 1 stycznia 2007 r. Zdaniem sądu obowiązujący od 1 stycznia 2007 r. stan prawny nie kreował nowej regulacji, poszerzającej zakres obowiązku podatkowego, a jedynie miał znaczenie porządkujące.

Podobne stanowisko znaleźć można w interpretacjach urzędowych. Przykładem mogą być chociażby postanowienia wydane przez Trzeci Mazowiecki Urząd Skarbowy w Radomiu z 29 sierpnia 2007 r. (nr 1473/964/KDO/423/69/07/EK) lub Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie z 11 stycznia 2007 r. (nr 1471/DPZ/423/38/06/07/TG).

Przed 1 stycznia 2007 r. argumentacja organów podatkowych opierała się głównie na brzmieniu Modelowej Konwencji OECD i Komentarz do tej konwencji, czyli dokumenty wypracowane w drodze konsensusu przez państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień. Z uwagi na zawarte w Komentarzu szerokie rozumienie pojęcia wypłaty wywodzono, że dzień kapitalizacji odsetek należy traktować na równi z ich wypłatą.

– Kapitalizacja odsetek oznacza, że zobowiązanie z tytułu odsetek dopisane zostaje do zobowiązania głównego, czyli przekształcone w zobowiązanie z tytułu spłaty części kapitałowej pożyczki. W ten sposób, mimo braku przepływu naliczonych odsetek na rachunek pożyczkodawcy, w dniu kapitalizacji następuje postawienie tych odsetek do dyspozycji pożyczkodawcy i uzyskuje on określone przysporzenie majątkowe.

– Obowiązek poboru zryczałtowanego podatku w przypadku kapitalizacji odsetek nie jest jedynym obowiązkiem, jaki spoczywa na pożyczkobiorcy, chociaż jest on obowiązkiem o podstawowym znaczeniu z uwagi na jego fiskalny wymiar. Przy ustalaniu jego wysokości pamiętać należy, że w każdym przypadku zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych, uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji.

Na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy o CIT pożyczkobiorca będzie zobowiązany przekazać kwoty podatku w terminie do siódmego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Następnie w terminie do końca pierwszego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku, pożyczkodawca, zgodnie z art. 26a ustawy o CIT, będzie zobowiązany przesłać do urzędu skarbowego roczne deklaracje sporządzone według ustalonego wzoru CIT-10R.

A w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano wypłat, informację IFT-2R, również wówczas, gdy w ciągu roku podatkowego była już sporządzana i przekazywana informacja IFT-2.