Odszkodowanie stanowi przychód przy otrzymaniu

Odszkodowania otrzymywane w związku z prowadzoną działalnością mogą mieć wpływ na opodatkowanie firmy. Na gruncie prawa cywilnego jest to świadczenie, które ma na celu wyrównanie uszczerbku. Nie w każdym przypadku otrzymanie odszkodowania zostanie uznane za bezpośrednio związane z działalnością. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie odszkodowania umownego, wynikającego z ogólnych warunków umowy leasingu (wyrok NSA z 30 maja 2006 r., II FSK 699/05, niepublikowany).

W ocenie NSA nie można twierdzić, że uzyskiwanie odszkodowań stanowi zasadniczy cel i konsekwencję działań podatnika. Związek takiego odszkodowania z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika, choć niewątpliwie wyczuwalny, nie jest jednak bezpośredni. Sąd podkreślił, że wystąpienie pewnego zdarzenia w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej, m.in. uzyskanie odszkodowania, nie oznacza automatycznie jego związku z działalnością. Za zdarzenia gospodarcze związane z prowadzeniem działalności nie można bowiem uznać tych zdarzeń, które występują bez aktywności danego przedsiębiorcy, będąc swego rodzaju efektem ubocznym dokonywanych przez niego czynności.

Tymczasem uzyskanie odszkodowania z tytułu wypowiedzenia umowy leasingu nie stanowi normalnego następstwa prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego przychody z tego tytułu, mimo występowania w kontekście działalności gospodarczej, powinny być uznawane za przychody na zasadzie kasowej. Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że podobne stanowisko – rozważając kwestię momentu powstania przychodu z tytułu kosztów sądowych zasądzonych w wyniku uwzględnienia roszczenia przedsiębiorcy związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą – zajął w wyroku z 30 marca 2004 r., FSK 93/04.