Wydatków na podwyższenie kapitału nie można zaliczyć do kosztów

Mimo ogromnej liczby orzeczeń dotyczących tego problemu w ostatnim czasie przeważają wyroki niekorzystne dla spółek, które podnoszą kapitał zakładowy. Niekorzystne dla firm stanowisko prezentuje przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny (np. w wyroku z 9 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1486/08). Sąd zajął więc odmienne stanowisko od większości wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Na efekty długo nie trzeba było czekać. W jednym z najnowszych wyroków (z 11 czerwca, sygn. akt III SA/Wa 100/10) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka powołała się na korzystne wyroki innych sądów. Stanowisko, zgodnie z którym wydatki związane z podwyższeniem kapitału stanowią koszt uzyskania przychodów, prezentowały m.in.: WSA w Białymstoku w wyroku z 21 stycznia 2009 r. (sygn. akt I SA/Bk 514/08), WSA Warszawie z 6 października 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 1419/08), a także NSA z 22 lutego 2006 r. (sygn. akt I FSK 121/05).

I choć w warszawskim sądzie od co najmniej dwóch lat dominowała wykładnia korzystna dla skarżących spółek, to w wyroku z 11 czerwca 2010 r. sąd odstąpił od tej linii orzeczniczej.

Zwykle spółki dokonują podwyższenia kapitału zakładowego poprzez dopłaty wspólników, połączenie z inną spółką lub emisję akcji na giełdzie. W związku z tym ponoszą takie wydatki, jak np.: opłaty notarialne, koszty sądowe, podatek od PCC, usługi prawne, usługi doradztwa ekonomicznego i podatkowego i inne.

Problem sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii udowodnienia związku tych wydatków z przychodem albo zabezpieczeniem lub zachowaniem źródła przychodu.

Zdaniem spółek skarżących powyższe wydatki są wydatkami pośrednio związanymi z działalnością gospodarczą a zatem mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

W sprawie rozstrzygniętej przez WSA w Warszawie skarżąca strona argumentowała, że wydatki związane z podniesieniem kapitału zakładowego powinny być uznane za koszty wpływające na rozwój działalności. Jej zdaniem, koszty takie mają wpływ na przychody i stanowią koszty uzyskania przychodów. Celem podwyższenia kapitału jest bowiem rozszerzenie działalności spółki, a więc zwiększenie przychodów podatkowych. Ponadto spółka podnosiła, że podwyższenie kapitału ma wpływ na pozytywne postrzeganie spółki przez klientów i kontrahentów, a także spełnia funkcję ekonomiczną. Wyższy kapitał zakładowy daje bowiem większą podstawę zabezpieczenia praw wierzycieli i rękojmię zwrotu powierzonych spółce środków pieniężnych. Jednym z celów połączenia, obok wzmocnienia pozycji spółki na rynku, ma być poprawa wskaźników ekonomicznych, co w sposób istotny przyczyni się do utrzymania i zabezpieczenia źródła przychodów.

WSA w Warszawie za Naczelnym Sądem Administracyjnym zwraca jednak uwagę na regulację, która nie pozwala na uznanie wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego do kosztów. Chodzi o to, że ustawodawca nie uznaje przychodu związanego z podwyższeniem kapitału za przychód podatkowy, a więc również koszty związane z tym przychodem nie mogą być kosztami podatkowymi.

Z art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o CIT wynika, że do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego. W rezultacie - jak orzekł WSA - przychody otrzymane na podwyższenie kapitału zakładowego nie zostały uznane przez ustawodawcę za środki, które zalicza się do przychodów. Przychód ten nie powstaje bowiem jako efekt bieżącej działalności gospodarczej podatnika.

Sąd przypomniał też, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o CIT przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku, a także kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w pkt 1 i 2.

Zdaniem sądu rację ma więc minister finansów, twierdząc w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że przychód z tej działalności jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania.

W rezultacie zarówno WSA w Warszawie, jak i inne wojewódzkie sądy administracyjne (np. WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 476/10) oraz NSA (np. wyroki: z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 201/09 oraz 12 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 64/09) orzekają, że wydatki na podwyższenie kapitału zakładowego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Przychód z działalności gospodarczej jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Wydatki związane z osiągnięciem przychodu z działalności będą stanowiły koszty uzyskania przychodów

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 7 ust. 3, art. 12 ust. 4, pkt 4, art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).