Prawo obowiązujące w krajach Beneluksu bardziej sprzyja podatkowym oszczędnościom niż w innych krajach

Zapowiadana przez Ministerstwo Finansów renegocjacja postanowień polsko-cypryjskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania stopniowo zdaje się zniechęcać część inwestorów do tworzenia nowych struktur z udziałem Cypru. Mimo że szanse, iż procedurę ratyfikacyjną uda się sfinalizować do końca roku, a nowa umowa zacznie obowiązywać już z początkiem przyszłego, oceniane są jako mało realne, inwestorzy zdają sobie sprawę, że nigdy nie jest za wcześnie na poszukiwanie nowych rozwiązań prawnych w celu zminimalizowania obciążeń podatkowych.

W holenderskim systemie podatkowym od wielu lat istnieją ułatwienia, które sprzyjają lokowaniu tam inwestycji. Jednym z nich jest tzw. zwolnienie partycypacyjne (participation exemption), dzięki któremu dywidendy otrzymywane przez holenderskie spółki od swoich spółek zależnych - nie tylko mających siedzibę w państwach Unii Europejskiej - mogą być zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym po spełnieniu kilku warunków. Zwolnienie przysługuje, jeśli holenderska spółka posiada co najmniej 5 proc. udziałów w kapitale spółki zależnej, a posiadanie udziałów w tej spółce nie jest uznane za tzw. inwestycję pasywną (portfelową). Jednak - jak zauważa Bartosz Głowacki, doradca podatkowy w zespole podatków międzynarodowych MDDP - nawet pomimo pasywnego charakteru inwestycji, zwolnienie będzie miało wciąż zastosowanie, jeżeli dochody spółki zależnej są efektywnie opodatkowane podatkiem dochodowym na poziomie co najmniej 10 proc. (przeliczanego stosownie do regulacji holenderskiej) lub składniki majątku spółki zależnej w mniej niż 50 proc. składają się z nisko opodatkowanych (na poziomie mniej niż 10 proc.) inwestycji pasywnych (free portfolio investments) pochodzących np. z działalności finansowej i niemających uzasadnienia w kontekście bieżącej działalności spółki zależnej.

Zwolnienie dywidend od podatku dochodowego to tylko jeden z wielu aspektów zwolnienia partycypacyjnego w Holandii. Drugi, często wykorzystywany, stosuje się przy zakończeniu inwestycji poprzez sprzedaż spółki lub jej części. Jak wyjaśnia Bartosz Głowacki, jeśli spółka holenderska osiągnie dochód ze sprzedaży udziałów np. w spółce polskiej, to dzięki zwolnieniu partycypacyjnemu, dochód ten może być zwolniony z opodatkowania w Holandii. Dodatkowo sprzedaż udziałów w polskiej spółce nie powinna podlegać opodatkowaniu w Polsce, na podstawie aktualnie obowiązującej polsko-holenderskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Korzyści są zatem widoczne "na pierwszy rzut oka" - spółka holenderska otrzyma całą cenę za sprzedane udziały i będzie mogła reinwestować tę kwotę lub przekazać ją w formie dywidendy swojemu udziałowcowi.

Dywidendy wypłacane przez holenderską spółkę, co do zasady, podlegają opodatkowaniu 15-proc. podatkiem u źródła w Holandii. Jednak podatek ten nie zostanie pobrany, jeśli udziałowcem spółki holenderskiej będzie spółka z innego państwa Wspólnoty Europejskiej, spełniająca wymagania, o których mowa w dyrektywie "Parent-Subsidiary" i posiadająca co najmniej 5-proc. udział w kapitale spółki zależnej. Dywidendy wypłacane przez holenderską spółkę mogą być zatem zwolnione z podatku u źródła (w Holandii) i jednocześnie mogą być zwolnione z CIT w Polsce. Jednak zwolnienie z CIT w Polsce przysługuje, jeżeli polska spółka nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania, oraz jeśli posiada nie mniej niż 10 proc. udziałów w kapitale spółki holenderskiej bezpośrednio i nieprzerwanie przez dwa lata (okres ten może upływać również po dniu wypłaty dywidendy).

- To podstawowe warunki, jednak ustawa o CIT wprowadza kilka dodatkowych wymogów, by otrzymana dywidenda była zwolniona z podatku w Polsce - wyjaśnia Danuta Branecka, prawnik.

Eksperci zauważają, że odmiennie opodatkowana będzie wypłata dywidendy z Holandii do osoby fizycznej w Polsce. Zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, może ona podlegać w Holandii opodatkowaniu do 15 proc. kwoty dywidendy brutto, a Holandia jednocześnie nie przewiduje dla osób fizycznych zwolnień podobnych do tych, jakie mają zastosowanie przy spółkach. Podatek pobrany od dywidendy w Holandii podlega zaliczeniu na poczet 19-proc. PIT należnego od dywidendy w Polsce.

Istotny z punktu widzenia polskich inwestorów - jak dodają eksperci MDDP - może być także fakt, że Holandia nie nakłada podatku u źródła od odsetek i należności licencyjnych wypłacanych do zagranicznych odbiorców.

Przyjazny inwestorom klimat podatkowy stwarza również Luksemburg. Zdaniem Bartosza Głowackiego, punktem wyjścia przy planowaniu inwestycji jest zazwyczaj założenie spółki kapitałowej - z o.o. (SARL) lub akcyjnej (S.A). Każda z nich może pełnić rolę spółki holdingowej (SOPARFI). Spółki kapitałowe podlegają opodatkowaniu CIT w Luksemburgu, jednak dochody tych spółek z zysków kapitałowych oraz otrzymanych dywidend po spełnieniu pewnych warunków mogą być zwolnione z opodatkowania. Dywidendy z polskiej spółki, które otrzymuje spółka holdingowa w Luksemburgu, będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym w tym państwie, pod warunkiem że spółka w Luksemburgu będzie posiadać co najmniej 10-proc. udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendę lub koszt nabycia udziałów/akcji w tej spółce nie będzie mniejszy niż 1,2 mln euro. Dodatkowym wymogiem jest posiadanie przez spółkę holdingową akcji (udziałów) w spółce wypłacającej dywidendę przez co najmniej 12 miesięcy. Warunek ten może zostać spełniony po dacie faktycznej wypłaty dywidendy. Luksemburg nie pobiera podatku u źródła od wypłacanych dywidend, jeśli będą spełnione warunki takie jak dla dywidend otrzymywanych. W przeciwnym razie stawka podatku wyniesie 15 proc. Może ona zostać obniżona na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Konwencja zawarta pomiędzy Polską a Luksemburgiem przewiduje 5-proc. podatek u źródła dla dywidend wypłacanych do spółki, która posiada co najmniej 25-proc. udział w luksemburskiej spółce holdingowej oraz 15-proc. podatek w pozostałych przypadkach.

- Dywidendy wypłacane z Luksemburga są na mocy umowy zwolnione z opodatkowania w Polsce, co dla polskiego inwestora (osoby fizycznej) oznacza oszczędność w wysokości 4 proc. - dodaje Danuta Branecka.

Zyski ze sprzedaży udziałów lub akcji w polskiej spółce będą również zwolnione z opodatkowania, przy założeniu że luksemburska spółka w dacie sprzedaży posiadała co najmniej 10 proc. udziałów przez minimum 12 miesięcy. Alternatywą dla 10-proc. pakietu udziałów jest koszt nabycia udziałów (akcji) o wartości co najmniej 6 mln euro.

Prawo Luksemburga przewiduje ponadto istnienie rozmaitych platform inwestycyjnych, dających możliwość całkowitego zwolnienia z podatku. Danuta Branecka podpowiada, że możliwości takie dają niektóre wehikuły inwestycyjne typu: SIF, SICAV czy SICAR. Podmioty takie nie płacą podatku dochodowego w Luksemburgu od całości lub części swoich dochodów. Podatkowi u źródła nie podlega także dywidenda wypłacana polskiemu inwestorowi.

Eksperci przypominają, że Luksemburg, podobnie jak Holandia, nie pobiera podatku u źródła od odsetek i należności licencyjnych.

Według Bartosza Głowackiego, ciekawe rozwiązanie umożliwiające optymalizację działalności finansowej, zarządzania własnością intelektualną, a także struktur tworzonych na potrzeby fuzji i przejęć oferuje Belgia, której przepisy przewidują tzw. Notional Interest Deduction System (NIP), czyli tzw. hipotetyczne odliczenie odsetek. Danuta Branecka tłumaczy, że regulacja ta pozwala, aby spółka udzielająca pożyczek i finansująca tę działalność z kapitałów własnych miała możliwość odliczenia od przychodów tzw. ukrytego kosztu pozyskania kapitału (nawet jeżeli nie został on faktycznie poniesiony). Koszt ten w pewnym stopniu neutralizuje przychód wygenerowany w związku z otrzymywanymi odsetkami, a tym samym obniża należny podatek dochodowy, zwiększając tym samym ogólną efektywność finansowania.

Belgia również wprowadziła do swojego systemu podatkowego zwolnienie partycypacyjne. Spółka belgijska otrzymująca dywidendę wyłącza spod podstawy opodatkowania 95-proc. kwoty dywidendy, jeżeli: udział w spółce zależnej wynosi co najmniej 10 proc. lub koszt nabycia udziałów wyniósł co najmniej 2,5 euro, spółka zależna podlega opodatkowaniu od dochodów, z których dywidenda została wypłacona, udziały spółki zależnej posiadane są nieprzerwanie przez nie mniej niż rok i jednocześnie udziały figurują w ewidencji rachunkowej spółki belgijskiej jako finansowe aktywa trwałe. Dochody ze zbycia udziałów lub akcji spółek zależnych są zwolnione z podatku w Belgii, jeżeli spółka zależna podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w kraju swojej siedziby. W uzupełnieniu tego zwolnienia, Belgia implementowała unijne zwolnienie od podatku u źródła dywidend, odsetek i należności licencyjnych wypłacanych między spółkami powiązanymi.

Zgodnie z holenderskim prawem podatkowym, ujemne różnice kursowe nie stanowią kosztu dla celów CIT. Planowane są jednak zmiany w tym obszarze, które mają wejść w życie z początkiem przyszłego roku. Wszystko za sprawą Europejskiego Trybunału Wspólnot Europejskich, który w wyroku w sprawie Deutsche Shell (C-293/06) uznał holenderskie regulacje dotyczące w tym zakresie za niezgodne z prawem wspólnotowym.

Przepisy holenderskie przewidują możliwość odliczenia strat związanych z działalnością gospodarczą. Straty te mogą być pokryte zyskiem z poprzedniego roku oraz zyskiem, jaki spółka osiągnie w kolejnych dziewięciu latach.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl