Wydatki poniesione na podwyższenie kapitału nie są kosztem

Do rozliczania wydatków ponoszonych przez spółkę kapitałową w związku z planowanym wejściem na rynek giełdowy, np. New Connect, zastosowanie ma tegoroczna uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 24 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FPS 6/10). Wynika z niej, że wydatki związane z emisją nowych akcji, bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego, są wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.

Do czasu wydania tej uchwały rozliczenie wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego sprawiało wiele kłopotów. Spółki wielokrotnie występowały do organów o wydanie interpretacji podatkowych. Na niekorzystne stanowiska organów składały skargi do sądów administracyjnych. Jednak w orzecznictwie sądów, w tym NSA, pojawiły się rozbieżne stanowiska. Obecnie problematyka jest już rozstrzygnięta i zarówno organy podatkowe, jak i sądy rozpatrujące podobne sprawy powinny interpretować przepisy stosując tezy wspomnianej uchwały.

Sprawą spółki, która planowała debiut na rynku New Connect, zajął się NSA na rozprawie 7 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II FSK 441/11, prawomocny). Spółka wnioskując o interpretację zamierzała dokonać kolejno następujących czynności zmierzających do wejścia na giełdę papierów wartościowych: 1) podwyższenie kapitału zakładowego spółki, 2) przekształcenie sp. z o.o. w spółkę akcyjną, 3) wejście na rynek New Connect przez wprowadzenie do obrotu istniejących akcji i emisję nowych akcji w drodze oferty prywatnej.

Określając takie etapy, spółka zadała pytanie, czy do kosztów uzyskania przychodów może zaliczyć wydatki:

1) dotyczące podwyższenia kapitału zakładowego - opłaty notarialne, sądowe, koszty ogłoszeń, podatek od czynności cywilnoprawnych oraz wydatki na doradztwo prawne;

2) dotyczące procesu przekształcenia - koszty sporządzenia planu przekształcenia, badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta, opłaty notarialne związane z zawarciem umowy spółki akcyjnej, opłaty za wpis spółki akcyjnej do KRS oraz w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, wydatki na doradztwo prawne;

3) dotyczące wejścia na giełdę - koszty opinii biegłych rewidentów, wydatki na audyt, doradztwo prawne i finansowe przy wprowadzaniu spółki do publicznego obrotu, wydatki na doradztwo marketingowe oraz na przeprowadzenie oferty prywatnej akcji, opracowanie, druk i dystrybucję dokumentu informacyjnego, reklamę i promocję.

Według spółki takie koszty powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Przyjęty przez spółkę proces restrukturyzacji zakończony wejściem na rynek papierów wartościowych ma bowiem na celu spowodowanie wzrostu przychodów spółki, poprzez pozyskanie kapitału na dalszy rozwój prowadzonej przez nią działalności oraz wzrost znajomości jej marki wśród przedsiębiorców. Tym samym spełnia warunek uznania tych wydatków za koszt uzyskania przychodów.

Organy podatkowe nie zgodziły się z tym stanowiskiem. Minister finansów uznał, że wszelkie ponoszone przez spółkę wydatki związane z funkcjonalnie powiązanymi czynnościami podwyższenia kapitału zakładowego spółki, przekształcenia spółki z o.o. w spółkę akcyjną oraz podwyższenia kapitału zakładowego spółki akcyjnej w celu emisji giełdowej, służą umożliwieniu spółce emisji akcji i notowania ich na rynku New Connect. Pozostają zatem w bezpośrednim związku z przychodem otrzymanym na podwyższenie kapitału zakładowego.

Skoro, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o CIT, przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Zgodnie bowiem z tym przepisem, nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda niewymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, ale związane z przysporzeniami nieuważanymi za przychód w myśl przepisów o CIT. Wynika to z art. 7 ust. 3 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął ten spor w sposób kompromisowy i wydał wyrok w części korzystny dla spółki, a w części korzystny dla organów podatkowych. Sąd orzekając z zgodzie z uchwałą w składzie siedmiu sędziów uznał, że nie można zaliczyć do kosztów wszystkich wydatków związanych z wejściem na New Connect, ale tylko takie, które stanowią koszty ogólne funkcjonowania spółki.

● Wydatki bezpośrednie - opłaty notarialne, sądowe, PCC, a w przypadku podwyższenia kapitału w drodze emisji akcji będących przedmiotem oferty publicznej objętych prospektem emisyjnym dodatkowo ponoszone w związku z tym opłaty giełdowe, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty sporządzenia, drukowania oraz dystrybucji prospektu emisyjnego lub jego skróconej wersji oraz koszty oferowania papierów wartościowych.

● Wydatki pośrednie - wydatki na usługi związane z przygotowaniem prospektu emisyjnego, publicznym udostępnieniem prospektu, poszukiwaniem inwestorów, techniczno-organizacyjną obsługą i prowadzeniem oferty publicznej, usługi audytorskie, wyceny, tłumaczenia, usługi marketingowe, doradztwo inwestycyjne, obsługa prawna.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art.12 ust 4 pkt 4, art.7 ust 1 i 2, art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).