Akcyza jest kosztem w miesiącu zaewidencjonowania

Spółka powinna zaliczyć koszt akcyzy od energii elektrycznej do kosztów uzyskania przychodów w chwili jego poniesienia, a więc w momencie zaewidencjonowania kwoty obliczonego przez spółkę podatku w księgach rachunkowych na koniec każdego miesiąca, w którym powstał obowiązek w podatku akcyzowym.

Spółka prowadzi działalność w zakresie obrotu energią elektryczną. Zużywa energię na własne potrzeby oraz sprzedaje ją nabywcom końcowym. Ciąży więc na niej obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym. Powstaje on z dniem zużycia energii. W terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym:

● nastąpiło zużycie - w przypadku energii elektrycznej zużywanej przez spółkę;

● upłynął termin płatności określony w umowie właściwej dla rozliczeń z tytułu dostaw energii elektrycznej albo jeżeli termin ten nie został określony w umowie - upłynął termin płatności wynikający z faktury, a jeżeli termin płatności nie został określony w umowie ani w fakturze - po miesiącu, w którym wystawiono fakturę - w przypadku sprzedaży energii elektrycznej przez spółkę nabywcy końcowemu na terytorium kraju,

spółka musi składać deklaracje na podatek akcyzowy. Spółka zalicza podatek do kosztów w księgach rachunkowych w miesiącu, w którym powstaje obowiązek podatkowy. Wpłata na rachunek urzędu następuje w późniejszym terminie. Spółka chciała wiedzieć, kiedy należy rozpoznać podatek akcyzowy w kosztach uzyskania przychodów.

Zdaniem spółki koszt podatku akcyzowego powinien być kosztem uzyskania przychodów w chwili jego poniesienia, a więc w momencie zaewidencjonowania kwoty obliczonego przez spółkę podatku w księgach rachunkowych na koniec każdego miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy. Organ podatkowy wydający interpretację indywidualną nie podzielił tego stanowiska. Przyznał co prawda, że spółka może zaliczać podatek akcyzowy do kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.), ale stwierdził, że jest to koszt bezpośredni. W efekcie należy go rozliczać zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o CIT. Spółka twierdziła natomiast, że jest to koszt pośredni i należy go rozliczać w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT.

Sąd orzekł, że prawidłowe jest stanowisko spółki. Przypomniał na wstępie, że ustawodawca nie zdefiniował w art. 15 ust. 4 - 4e ustawy o CIT ani w innych przepisach tej ustawy pojęcia kosztów bezpośrednio związanych z przychodami oraz pojęcia kosztów uzyskania przychodów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami. WSA wyjaśnił jednak, że koszty bezpośrednio związane z przychodami to te, których poniesienie wpłynęło bezpośrednio na uzyskanie przychodu. Bezpośrednie powiązanie kosztu z przychodem - wyjaśniał dalej sąd - może wystąpić tylko wtedy, gdy zostanie osiągnięty przychód, o czym świadczy art. 15 ust. 4 ustawy o CIT, nakazujący rozpoznać koszt bezpośrednio związany z przychodami w tym roku podatkowym, w którym osiągnięty został odpowiadający mu przychód. Kosztami pośrednimi są natomiast wszelkie koszty niebędące kosztami bezpośrednio związanymi z przychodami, w tym koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika, związane z jego funkcjonowaniem.

Odnosząc powyższe przepisy do stanu faktycznego sprawy, sąd wyjaśnił, że wysokość akcyzy zależy od ilości sprzedanej energii elektrycznej. W konsekwencji wysokość kosztu, jakim jest podatek akcyzowy, zależy od wielkości sprzedaży. Zdaniem sądu zapłata akcyzy nie jest więc bezpośrednio związana z uzyskaniem konkretnego przychodu czy zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodu. Dochód zostanie osiągnięty niezależnie od zapłaty podatku. Sąd nie zgodził się więc z organem podatkowym, że akcyza jest bezpośrednio związana z przychodem. Należy ją zatem zaliczyć do ogólnych kosztów funkcjonowania spółki jako przedsiębiorcy, który nie wykazuje związku z konkretnym przychodem, ale jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. A zatem do rozliczenia spornego kosztu zastosowanie znajdzie art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i należy go rozliczać w dacie poniesienia.

Oprac. Łukasz Zalewski