Poniesione straty w towarach trzeba udokumentować

Straty w towarach handlowych i materiałach powstałe w wyniku pożaru można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, ale spółka musi udokumentować te straty. Jeśli tego nie zrobi, to nie będzie mogła zaliczyć ich do kosztów podatkowych.

W spółce przeprowadzono kontrolę w zakresie badania rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych. W wyniku kontroli naczelnik urzędu skarbowego określił spółce stratę podatkową za ten rok w kwocie niższej od zadeklarowanej w zeznaniu CIT. Zdaniem organów podatkowych spółka nie miała podstaw do uwzględnienia strat w towarach handlowych i materiałach, które powstały na skutek pożaru.

Istota sporu dotyczyła możliwości uwzględnienia przez spółkę w kosztach podatkowych strat w towarach handlowych i materiałach powstałych na skutek pożaru.

Sąd zgodził się z organami podatkowymi, że podmioty podczas prowadzenia działalności gospodarczej mogą mieć do czynienia z powstawaniem strat, braków lub niedoborów w materiałach lub towarach handlowych. Ujawnione podczas inwentaryzacji towarów ubytki niezawinione przez podatnika i udokumentowane zgodnie z zasadami rachunkowości stanowią koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ujawnienie niedoborów w środkach obrotowych - wyjaśnił sąd - następuje najczęściej podczas inwentaryzacji, poprzez porównanie ich rzeczywistego stanu z danymi wynikającymi z ksiąg rachunkowych. Sposób rozliczenia zaistniałych niedoborów i odniesienia ich w koszty uzyskania przychodów zależy więc od ich kwalifikacji.

Sąd zwrócił uwagę, że w orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko niezawinione straty w środkach obrotowych mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu, jeżeli rzeczywiście wystąpiły i zostały należycie udokumentowane (forma udokumentowania może być różna w zależności od przyczyny i okoliczności powstania straty i jej wysokości), przy czym straty te muszą być udokumentowane według zasad wynikających z przepisów o rachunkowości. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - stwierdził sąd - należy interpretować łącznie z art. 9 ust. 1 tej ustawy, który zobowiązuje podatników do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami (ustawa o rachunkowości - przyp. red.) w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i należnego podatku. Z przepisów ustawy o rachunkowości wynika natomiast, że podstawą wpisu do księgi jest dowód księgowy, który musi m.in. wskazywać przedmiot operacji gospodarczej, wiarygodne określenie stron uczestniczących w tej operacji, określenie jej wartości i innych danych pozwalających na zidentyfikowanie zaistniałego zdarzenia gospodarczego. Obowiązkiem podatnika jest więc prawidłowe sporządzanie dowodów i należyte udokumentowanie między innymi wielkości strat dla celów podatkowych. Ponieważ w omawianej sprawie skarżąca tego nie uczyniła, to mimo że doszło do pożaru, spółka nie może zaliczyć strat do kosztów uzyskania przychodów.

Oprac. Łukasz Zalewski

@RY1@i02/2011/103/i02.2011.103.086.003a.001.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski starszy konsultant, ITA Doradztwo Podatkowe

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych warunkiem zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów strat w środkach obrotowych jest ich rzeczywiste powstanie oraz wykazanie, że zdarzyły się one poza wolą podatnika, w sposób od niego niezależny, przy zachowaniu należytej staranności w prowadzonej działalności. W przedstawionym stanie faktycznym nie budził wątpliwości fakt pożaru, który spowodował zniszczenie towarów spółki. Problemem było natomiast wiarygodne udokumentowanie strat, by można było je uznać za koszty podatkowe. Aby uniknąć sporu z organami podatkowymi w razie zdarzenia losowego, którego skutkiem były straty w środkach obrotowych, zalecane jest precyzyjne udokumentowanie wysokości strat. Jeśli takim dokumentem jest wewnętrzny protokół sporządzony przez personel podatnika, warto zawrzeć w nim dokładne informacje co do ilości i wartości zniszczonych towarów, okoliczności sporządzania dokumentu oraz osób dokonujących sprawdzenia. Pomocne są też dokumenty od zewnętrznych organów (np. policja), które potwierdzają zajście zdarzenia losowego. Istotne jest również prowadzenie prawidłowych i rzetelnych ksiąg, z których wynika wartość zakupionych towarów.