Z ulgi na nowe technologie wciąż korzysta niewiele firm

Wciąż wielu podatników nie wie o istnieniu ulgi na nowe technologie i o warunkach uprawniających do skorzystania z niej. Warto podkreślić, że ulga ta jest bardzo korzystna dla podatnika, ponieważ pozwala na odliczenie od podstawy opodatkowania do 50 proc. wydatków poniesionych na nabycie nowych technologii, co w efekcie może przynieść istotne obniżenie zobowiązania podatkowego.

Definicja

Za nową technologię uważa się wiedzę technologiczną w postaci wartości niematerialnych i prawnych, w szczególności wyniki badań i prac rozwojowych, która umożliwia wytwarzanie nowych wyrobów czy usług lub ich udoskonalanie. Przykładowo będą to licencje na używanie programów komputerowych, prawa do wynalazków, patentów czy znaków towarowych. Oznacza to, że za nową technologię nie może być uznany środek trwały, czyli np. maszyna lub urządzenie.

Uwaga, nowa wiedza technologiczna nie może być stosowana na świecie przez okres dłuższy niż ostatnie 5 lat. Fakt ten musi być potwierdzony opinią niezależnej od podatnika jednostki naukowej w rozumieniu ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. nr 96 poz. 615 z późn. zm.). Należy do niej zaliczyć jednostki prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe, np. placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk czy instytuty badawcze. Jednostka naukowa musi być niezależna od podatnika, co w praktyce oznacza, że powinna posiadać odrębność organizacyjną i prawną od podatnika występującego o opinię. O braku niezależności jednostki może jednak również świadczyć fakt istnienia powiązań osobistych czy kapitałowych między podatnikiem a tą jednostką.

Ulga przysługuje wyłącznie w sytuacji nabycia nowej technologii, tj. nabycia praw do wiedzy technologicznej w drodze umowy o przeniesienie oraz korzystanie z tych praw.

Odliczenia związane z nabyciem nowej technologii nie mogą przekroczyć 50 proc. kwoty wydatków na jej nabycie. Zaliczyć do nich można wydatki poniesione przez podatnika na nabycie nowej technologii, uwzględnione w wartości początkowej wartości niematerialnej i prawnej. Dotyczy to jednak wyłącznie tych wydatków, które zostały poniesione w roku podatkowym, w którym nową technologię wprowadzono do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych lub w roku następującym po tym roku. Z powyższego wynika, że dla określenia wielkości odliczenia kluczowe jest pojęcie wartości początkowej.

Wartość początkowa

Za wartość początkową wartości niematerialnych i prawnych w razie odpłatnego nabycia uważa się cenę ich nabycia. Za cenę nabycia uważa się natomiast kwotę należną zbywcy powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania. W szczególności obejmuje ona koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji. W interpretacji indywidualnej z 20 kwietnia 2012 r. (nr IPTPB3/423-332/11-6/KJ) dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wskazał, że do wartości podatkowej systemu informatycznego należy zaliczyć nie tylko cenę jego nabycia, lecz także wydatki poniesione na jego wdrożenie.

Zasadniczo w wartości początkowej nie uwzględnia się podatku od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami VAT nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Uwaga, jeżeli podatnik dokonał przedpłat (zadatków) na poczet wydatków na nabycie nowych technologii w roku poprzedzającym rok, w którym wprowadził nową technologię do ewidencji, uznaje się je za poniesione w roku jej wprowadzenia do tej ewidencji. Oznacza to, że mogą one zostać uwzględnione przy ustalaniu podstawy dokonywanego odliczenia.

Poniesiona strata

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono wydatki. Co jednak w sytuacji, gdy podatnik osiąga za dany rok podatkowy stratę lub wielkość dochodu z działalności gospodarczej jest niższa od kwoty przysługujących mu odliczeń? Ustawodawca przewidział, że w takiej sytuacji odliczenia odpowiednio w całej kwocie lub w pozostałej części dokonuje się w zeznaniach za kolejno następujące po sobie trzy lata podatkowe, licząc od końca roku, w którym nową technologię wprowadzono do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Oznacza to, że nawet podatnik, który w danym roku nie będzie mógł odliczyć całej ulgi z uwagi na osiągnięcie straty czy niskie dochody, będzie mógł to zrobić w latach następnych.

Utrata prawa

Prawo do odliczeń związanych z nabyciem nowej technologii podatnik może utracić, jeżeli przed upływem trzech lat podatkowych, licząc od końca roku podatkowego, w którym wprowadził nową technologię do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wystąpi jedno ze wskazanych poniżej zdarzeń.

Po pierwsze, podatnik traci prawo, jeżeli udzieli w jakiejkolwiek formie, w całości lub w części, innym podmiotom prawa do nowej technologii. Wyjątek stanowi przeniesienie praw w wyniku przekształcenia formy prawnej oraz łączenia lub podziału dotychczasowych przedsiębiorców dokonywanych na podstawie przepisów prawa handlowego. Oznacza to, że np. przeniesienie prawa do nowej technologii w postaci aportu w okresie trzech lat podatkowych od wprowadzenia technologii do ewidencji będzie związane z utratą prawa do ulgi.

Po drugie, utrata prawa do ulgi następuje po ogłoszeniu upadłości podatnika obejmującej likwidację majątku lub postawienia podatnika w stan likwidacji.

Po trzecie, prawo do ulgi nie przysługuje również w razie otrzymania w jakiejkolwiek formie zwrotu wydatków na nową technologię. W takiej sytuacji kwotę odliczeń, do której podatnik utracił prawo, określa się proporcjonalnie do udziału zwróconych wydatków w wartości początkowej nowej technologii.

Ograniczenia

Z prawa do odliczenia wydatków poniesionych na nabycie nowych technologii nie mogą korzystać podatnicy, którzy w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym nabycie technologii prowadzili działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia. Jest to jedyne ograniczenie podmiotowe dotyczące ulgi na nowe technologie.

Odpisy amortyzacyjne

Warto podkreślić, że mimo skorzystania z ulgi na nowe technologie, podatnik zachowuje prawo amortyzowania danej wartości niematerialnej i prawnej oraz zaliczania dokonywanych odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Ustawodawca przewidział bowiem, że w stosunku do omawianej ulgi nie ma zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy CIT, stanowiący, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych odpowiadających poniesionym wydatkom na nabycie wartości niematerialnych i prawnych, odliczonych od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

Zasady rozliczenia

W przypadku utraty prawa do ulgi podatnik zobowiązany jest do zwrotu odliczonych kwot, co nastąpić powinno w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym wystąpiły okoliczności skutkujące utratą prawa do ulgi, i polega na zwiększeniu podstawy opodatkowania o kwotę dokonanych odliczeń, do których podatnik utracił prawo. W razie poniesienia straty podatnik obowiązany jest do jej zmniejszenia o kwotę odliczeń podlegających zwrotowi.

Ważne

Ulga nie przysługuje w przypadku wytworzenia nowej technologii przez podatnika we własnym zakresie, np. w wyniku prowadzonych prac rozwojowych zakończonych pozytywnym wynikiem

@RY1@i02/2012/121/i02.2012.121.07100040a.803.jpg@RY2@

Jarosław Żemantowski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Jarosław Żemantowski

doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).