Likwidacja inwestycji wpłynie na rozliczenia podatkowe

W celu wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorcy nierzadko korzystają z obcych środków trwałych (np. wynajem lokalu), ponosząc jednocześnie nakłady inwestycyjne mające na celu przystosowanie tych środków trwałych do potrzeb i wymogów danej działalności (inwestycje w obcym środku trwałym). Niejednokrotnie zdarza się również, że sytuacja rynkowa wymusza na podmiotach zmianę pierwotnych planów i likwidację inwestycji w obcym środku trwałym przed jej pełnym zamortyzowaniem. W takiej sytuacji powstaje pytanie co do możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych nieumorzonej części inwestycji. W szczególności pytanie to pozostaje aktualne z uwagi na to, że również w ostatnim roku nadal utrzymywał się rozdźwięk między - niekorzystnym dla podatników stanowiskiem organów podatkowych a sprzyjającym im stanowiskiem sądów administracyjnych.

Stanowisko urzędów skarbowych...

W opinii organów podatkowych niezbędną przesłanką umożliwiającą zaliczenie niezamortyzowanej cześć inwestycji w obcym środku trwałym do kosztów podatkowych jest faktyczna likwidacja tej inwestycji, np. w formie demontażu poniesionych nakładów (np. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 24 października 2011 r., nr IPPB5/423-827/11-2/RS). Dodatkowo dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 7 marca 2012 r. (nr IPTPB3/423-35/12-2/PM) wskazuje, że nie można mówić o likwidacji inwestycji w obcym środku trwałym (w rozumieniu ustawy o CIT) w przypadku pozostawienia wynajmującemu kompletnych i w pełni przydatnych do użytku nakładów (czy też ich rezultatu) zaliczanych do inwestycji w obcym środku trwałym. Rozwiązanie umowy najmu nie spowoduje bowiem likwidacji rozumianej jako zużycie, zniszczenie, demontaż.

...i sądów administracyjnych...

Tego poglądu organów podatkowych w przeważającej większości nie podzielają sądy administracyjne. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2012 r. (sygn. akt II FSK 1684/10) orzekł, że z żadnego z tych przepisów ani też ze znaczenia językowego nie wynika, aby likwidacja miała bezwzględnie wiązać się z fizycznym unicestwieniem środka trwałego. Podobne stanowisko stwierdzające nieprawidłowość ograniczania przez organy podatkowe pojęcia "likwidacja środka trwałego" do jego zniszczenia lub zużycia zostało również zaprezentowane w jednym z ostatnich wyroków NSA z 14 marca 2012 r. (sygn. akt II FSK 1666/10). Jednocześnie sąd potwierdził, że w analizowanym przypadku likwidacja środka trwałego następuje właśnie przez zaprzestanie jego użytkowania, wynikające z rozwiązania umowy najmu. Stanowisko korzystne dla podatników potwierdzają również inne wyroki WSA i NSA wydane w ostatnim roku.

...a regulacje zawarte w ustawach

Niezależnie od tego, czy dokonano fizycznej likwidacji inwestycji, za koszt podatkowy powinny być uznane wyłącznie straty w obcych środkach trwałych spowodowane ekonomicznie uzasadnionymi działaniami podatnika, mającymi związek z osiągnięciem przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem ich źródła. Podkreślenia wymaga też to, że likwidacja inwestycji w obcym środku trwałym nie może być spowodowana zmianą rodzaju działalności podatnika, albowiem taka zmiana jest wprost wymieniona w przepisach jako wyłączona z kosztów podatkowych.

Na końcu warto dodać, że nawet jeżeli doszło do fizycznej likwidacji inwestycji, ale umowa była podpisana na okres krótszy niż okres amortyzacji danego środka trwałego, podatnik nie może zaliczyć niezamortyzowanej części inwestycji w koszty podatkowe. Takie stanowisko potwierdzają liczne interpretacje podatkowe, m.in. dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 7 lipca 2011 r. (nr IPPB5/423-423/11-3/RS), z której wynika, że w momencie zawierania umowy najmu obcych budynków i lokali na okres krótszy niż 10 lat podatnik świadomie pozbawia się prawa do zaliczenia do kosztów pełnej wartości inwestycji w obcym środku trwałym. Tę opinię podzielają również sądy administracyjne (m.in. WSA w Rzeszowie w wyroku z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 355/11), twierdząc, że w takim przypadku rozwiązanie umowy jest wynikiem zaplanowanych działań gospodarczych i nie stanowi dla podatnika straty. Jednym ze sposobów na uniknięcie tych konsekwencji jest zawarcie umowy najmu na czas dłuższy niż okres amortyzacji danego środka trwałego.

@RY1@i02/2012/102/i02.2012.102.21400030m.802.jpg@RY2@

Natalia Kwiecień ekspert, senior w Ernst & Young

Natalia Kwiecień

ekspert, senior w Ernst & Young