System często nie dostarcza informacji o korygowanych kwotach

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) wskazuje w art 15b ust. 1 i 2, że konieczna jest korekta kosztów uzyskania przychodów, jeśli faktura lub rachunek nie zostały uregulowane w odpowiednim terminie. Chodzi tu o sytuacje gdy:

wtermin płatności faktury, rachunku lub innego dokumentu jest krótszy niż 60 dni i podatnik nie zapłaci w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności, to ma on obowiązek zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z tych dokumentów,

wtermin płatności jest dłuższy niż 60 dni, to wtedy zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów dokonuje się z upływem 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów, o ile nie została ona uregulowana w tym terminie.

Zmniejszenia, kosztów uzyskania przychodów dokonuje się w miesiącu, w którym upływa termin określony w tych przepisach. Natomiast potem na podstawie art. 15b ust. 4 ustawy o CIT, jeżeli po dokonaniu zmniejszenia, zobowiązanie zostanie uregulowane, to podatnik w miesiącu, w którym uregulował zobowiązanie, zwiększa koszty uzyskania przychodów o kwotę dokonanego zmniejszenia.

Po raz pierwszy z taką sytuacją mamy do czynienia za 2013 rok. Podmioty, które poddają swoje sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta muszą, zatem pamiętać, iż rozbieżność między kwotą kosztów wykazaną w rachunkowości a będącą skutkiem wycofania tych nakładów z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15b ustawy o CIT jest nowym tytułem do rozpoznania odroczonego podatku dochodowego (co wynika z art. 37 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości). Wartości skorygowanych ze względu na brak terminowej zapłaty kosztów wpływają, bowiem na wartość podatkową zobowiązań i jest to wpływ przejściowy, ponieważ w kolejnym roku w dacie zapłaty będą te wartości ponownie zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Problemem praktycznym dla wielu podmiotów może być fakt, iż często system finansowo księgowy nie dostarcza wprost informacji o wartości korygowanych kwot - przygotowuje się je "ręcznie" z wykorzystaniem np. arkuszy kalkulacyjnych.

Podkreślić trzeba, iż wskazane różnice są różnicami ujemnymi, czyli powodującymi tworzenie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. A więc należy tu dodatkowo rozważyć czy w kolejnych okresach będzie realnie możliwe potrącenie tych kwot z podstawy opodatkowania (wykorzystanie aktywów).

PRZYKŁAD

Usługa marketingowa

Spółka ABC SA zakupiła usługę marketingową o wartości netto 150 000 zł, VAT 34b 500 zł. Zobowiązanie powinno zostać uregulowane 15 listopada 2013 r., jednak zapłacono je dopiero 12 lutego 2014 r. Oznacza to, iż wartość księgowa zobowiązania wykazywana w bilansie na koniec 2013 roku wynosi 184 500 zł. Natomiast wartość podatkowa, czyli w przypadku zobowiązań wartość księgowa pomniejszona o koszty, które będą w przyszłości mogły stanowić koszt uzyskania przychodu to 0,00 zł. Przy czym 34 500 zł stanowi różnicę trwałą, ponieważ wynika z VAT, który podlega odliczeniu. Zatem różnica przejściowa to 150 000 zł, a więc kwota, która w chwili nabycia usługi została zarachowana do kosztów uzyskania przychodów, a następnie w grudniu (po 30 dniach od upływu terminu płatności) wycofana ze względu na brak zapłaty w terminie.

Dr Katarzyna Trzpioła

 Katedra Finansów i Rachunkowości Uniwersytetu Warszawskiego

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz 330 z późn. zm.).