Czy spółki jawne muszą co roku składać CIT-15J
1 stycznia 2024 r. minęły trzy lata, od kiedy spółki jawne zostały warunkowo objęte zakresem podmiotowym ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2805; ost.zm. Dz.U. z 2024 r. poz. 232; dalej: ustawa o CIT). Wdrażając nowe przepisy, resort finansów podnosił w uzasadnieniu nowelizacji ustawy o CIT, że chodziło o te spółki jawne, „(…) w przypadku których podatnicy podatku dochodowego partycypujący w zyskach takich spółek jawnych nie są ujawniani, co powoduje możliwość uchylania się tych podmiotów z opodatkowania podatkiem dochodowym. (…) Regulacjami tymi nie będą zatem objęte spółki jawne, w przypadku których tożsamość wszystkich wspólników spółki, będących podatnikami podatku dochodowego (osoby fizyczne lub prawne) zostanie ujawniona właściwemu urzędowi skarbowemu”. W kontekście objęcia zakresem podatku spółek jawnych uzasadnienie wspomina jeszcze, że „(…) założeniem proponowanych regulacji nie jest jednak nałożenie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym na spółki jawne przez generalne nadanie im statusu «podatnika podatku dochodowego», lecz zapewnienie możliwości weryfikacji prawidłowości rozliczeń w tym podatku przez będących podatnikami tego podatku wspólników takich spółek (bezpośrednich i pośrednich)”. Przypomnijmy, że informacja ta jest składana na formularzu CIT-15J.
Poprawianie błędów z nowymi komplikacjami
Przy okazji wprowadzania nowych przepisów nie udało się niestety uniknąć dość zasadniczych błędów legislacyjnych. Przede wszystkim pominięto problematykę nowo powstających spółek jawnych, co ukazało absurdalność przepisów, ponieważ takie spółki nie mogły spełnić wymogu złożenia informacji o wspólnikach przed swoim powstaniem. Domniemaną odpowiedzią ustawodawcy na powstały problem była nowelizacja z 2021 r., realizująca program Polski Ład. Wówczas postanowiono dodać do art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT nową jednostkę redakcyjną (lit. c) w brzmieniu: „informacji, o której mowa w lit. a, w terminie 14 dni, licząc od dnia zarejestrowania spółki jawnej ‒ w przypadku nowo utworzonej spółki jawnej oraz spółki jawnej powstałej z przekształcenia innej spółki”. Tym samym potwierdzono tezę o wadliwości pierwotnego brzmienia wspomnianego powyżej przepisu.
Zasadniczym problemem powstającym na kanwie omawianej nowelizacji stała się wątpliwość, czy spółka jawna zobowiązana do złożenia informacji CIT-15J w celu utrzymania statusu podmiotu transparentnego podatkowo ma obowiązek składania takiej informacji przed rozpoczęciem każdego roku podatkowego, czy też jednokrotne złożenie takiej informacji wobec braku następczych zmian w składzie wspólników tej spółki jawnej czyni zadość wymogom wynikającym z art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT. W szczególności po rozszerzeniu art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT o postanowienia lit. c dotyczące nowo powstałych spółek jawnych, o czym mowa wyżej, zestawiając treść lit. a i c tego przepisu, można by było odnieść wrażenie, że skoro postanowienia lit. c wskazują na obowiązki po stronie nowo powstałego podmiotu (a lit. b dotyczy zmian w składzie wspólników), to postanowienia lit. a mogą odnosić się do podmiotów już istniejących. Interpretacja taka nie jest jednak uzasadniona regułami wykładni językowej, nie można bowiem domniemywać obowiązków po stronie podatników (lub spółki niebędącej podatnikiem), które nie zostały jasno wyrażone.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.